رسالۀِ نورڭ خدمتِ ايمانيهده بو زمانده بيڭلر تخريباتجيلره مقابل يوز بيڭلر تعميراتجى لازم گليركن، هم بنمله لا أقل يوزر كاتب و يارديمجى بولونمق إحتياج واركن، دگل چكينمك و تماس ايتمهمك، بلكه ملّت و أهلِ إداره تقدير ايله و تشويق ايله يارديم و تماس ايتمك ضرورى ايكن و او خدمتِ ايمانيه حياتِ باقيهيه باقديغى ايچون حياتِ فانيهنڭ مشغلهلرينه و فائدهلرينه ترجيح ايتمك، أهلِ ايمانه واجب ايكن، كنديمى مثال آلارق ديرم كه:
بنى هر شيدن و تماسدن و يارديمجيلردن منع ايتمك ايله برابر عليهمزده اولانلر بتون قوّتلريله آرقداشلريمڭ قوّۀِ معنويهلرينى قيرمق و بندن و رسالۀِ نوردن صوغوتمق و بنم گبى إختيار، خسته، ضعيف، غريب، كيمسهسز بر بيچارهيه، بيڭلر آدمڭ گورهجگى وظيفهيى باشنه يوكلهمك و بو تجريد و تضييقلرده مادّى بر خستهلق نوعنده إنسانلر ايله تماس و إختلاطدن چكيلمگه مجبور اولمق، هم او درجه تأثيرلى بر طرزده خلقلرى اوركوتديرمك ايله قوّۀِ معنويهيى قيرمق جهتلريله و سببلريله، إختيارم خارجنده و بتون او مانعلره قارشى رسالۀِ نور شاكردلرينڭ قوّۀِ معنويهلرينڭ تقويهسنه مدار إكراماتِ إلٰهيهيى بيان ايدهرك رسالۀِ نور أطرافنده معنوى بر تحشيدات ياپديرمق و رسالۀِ نور كندى كندينه، تك باشيله باشقهلرينه محتاج اولميهرق بر اوردو قدر قوّتلى اولديغنى گوسترمك حكمتيله بو چشيد شيلر بڭا يازديريلمش.
يوقسه حاشا كنديمزى صاتمق و بگنديرمك و تمدّح ايتمك و خودفروشلق ايتمك ايسه؛ رسالۀِ نورڭ أهمّيتلى بر أساسى اولان إخلاص سرّينى بوزمقدر.
ست. ١١
رسالة النور بو عصرده، بو تاريخده بر «عروة الوثقى»در. يعنى چوق محكم، قوپماز بر زنجير و بر «حبل اللّٰه»در. اوڭا ألنى آتان، ياپيشان نجات بولور…
ش. ٢٧٢
رسالۀِ نور طوغريدن طوغرىيه قرآنڭ باهر بر برهانى و قوّتلى بر تفسيرى و پارلاق بر لمعۀِ إعجازِ معنويسى و او بحرڭ بر رشحهسى و او گونشڭ بر شعاعى و او معدنِ علمِ حقيقتدن ملهم و فيضندن گلن بر ترجمۀِ معنويهسيدر.
ش. ٦٨٦
رسالة النور سائر تأليفات گبى علوم و فنوندن و باشقه كتابلردن آلينمامش. قرآندن باشقه مأخذى يوق، قرآندن باشقه استادى يوق، قرآندن باشقه مرجعى يوقدر. تأليف اولديغى وقت هيچ بر كتاب مؤلّفنڭ ياننده بولونمييوردى. طوغريدن طوغرىيه قرآنڭ فيضندن مُلْهَمْدر و سماءِ قرآنيدن و آياتنڭ نجومندن، ييلديزلرندن اينييور، نزول ايدييور.
ش. ٧١١
أوت قرآنڭ عليهنده بيڭ سنهدن بَرى منتقمانه حاضرلانان دينسزلرڭ إعتراضلرينى و كافر فيلسوفلرڭ تراكم ايدوب شيمدى يول بولارق إنتشار ايدن شبههلرينى و قرآنڭ دهشتلى ضربهلرندن إنتقام بسلهين معنّد يهوديلرڭ و مغرور بر قسم خرستيانلرڭ هجوملرينى دفع ايدوب مقابله ايدن و هر عصرده قرآنڭ پك چوق قهرمانلرى و معنوى قلعهلرى واردى. شيمدى إحتياج بر ايكيدن، يوزه چيقمش. و مدافعلر يوزدن، ايكى اوچه اينمش.
هم حقائقِ ايمانيهيى، علمِ كلامدن و مدرسهدن اوگرنمك چوق زمانه محتاج بولونديغندن بو زمانده او قپو دخى قپاندى. هم چابوق، هم هركس آڭلايهجق بر طرزده أڭ درين حقيقتلرى تعليم ايدن رسالۀِ النور...
ش. ٧٣٢
رسالة النور، يالڭز بر جزئى تخريباتى، بر كوچك خانهيى تعمير ايتمييور. بلكه كلّى بر تخريباتى و إسلاميتى ايچنه آلان، طاغلر بيوكلگنده طاشلرى بولونان بر محيط قلعهيى تعمير ايدييور. و يالڭز خصوصى بر قلبى و خاص بر وجدانى إصلاحه چاليشمييور، بلكه بيڭ سنهدن بَرى تدارك و تراكم ايديلن مفسد آلَتلر ايله دهشتلى رخنهلهنن قلبِ عمومى و أفكارِ عامّهيى و عمومڭ باخصوص عوامِ مؤمنينڭ إستنادگاهلرى اولان إسلامى أساسلر و جريانلر و شعائرلر قيريلماسى ايله بوزولمغه يوز طوتان وجدانِ عمومىيى، قرآنڭ إعجازيله او گنيش يارهلرينى قرآنڭ و ايمانڭ علاجلرى ايله تداوى ايتمگه چاليشييور.
ق. ٣٠
بن إعتراف ايدييورم كه: بويله مقبول بر أثرڭ مظهرى اولمق، هيچ بر وجهله او مقامه لياقتم يوقدر. فقط كوچك أهمّيتسز بر چكردكدن، قوجه طاغ گبى بر آغاجى خلق ايتمك؛ قدرتِ إلٰهيهنڭ شأنندندر و عادتيدر و عظمتنه دليلدر.
بن قَسَمله تأمين ايدرم كه: رسالۀِ النورى ثنادن مقصدم، قرآنڭ حقيقتلرينى و ايمانڭ ركنلرينى تأييد و إثبات و نشردر. خالقِ رحيممه يوز بيڭلر شكر اولسون كه؛ كنديمى كنديمه بگنديرمهمش، نفسمڭ عيبلرينى و قصورلرينى بڭا گوسترمش و او نفسِ أمّارهيى، باشقهلره بگنديرمك آرزوسى قالمامش.
ش. ٧٤٧
* * *
سؤال: بتون قيمتدار كتابلر ايچنده رسالۀِ النور، قرآنڭ إشارتنه و إلتفاتنه و حضرتِ إمامِ علىنڭ (رض) تقدير و تحسيننه و غوثِ أعظمڭ توجّه و تبشيرينه وجهِ إختصاصى نهدر؟ او ايكى ذاتڭ كرامتله رسالۀِ النوره بو قدر قيمت و أهمّيت ويرمهسنڭ حكمتى نهدر؟
الجواب: معلومدر كه، بعض وقت اولور بر دقيقه؛ بر ساعت و بلكه بر گون، بلكه سنهلر قدر.. و بر ساعت؛ بر سنه، بلكه بر عمر قدر نتيجه ويرر و أهمّيتلى اولور. مثلا: بر دقيقهده شهيد اولان بر آدم، بر ولايت قزانير؛ و صوغوغڭ شدّتندن إنجماد ايتمك زماننده و دشمنڭ دهشتِ هجومنده بر ساعت نوبت، بر سنه عبادت حكمنه گچهبيلير.
ايشته عينًا اويله ده: رسالۀِ النوره ويريلن أهمّيت دخى، زمانڭ أهمّيتندن، هم بو عصرڭ شريعتِ محمّديهيه (عصم) و شعائرِ أحمديهيه (عصم) ايتديگى تخريباتڭ دهشتندن، هم بو آخر زمانڭ فتنهسندن أسكى زماندن بَرى بتون اُمّت إستعاذه ايتمهسى جهتندن، هم او فتنهلرڭ صولتندن مؤمنلرڭ ايمانلرينى قورتارماسى نقطهسندن رسالۀِ النور اويله بر أهمّيت كسب ايتمش كه؛ قرآن اوڭا قوّتلى إشارتله إلتفات ايتمش و حضرتِ إمامِ على (رض) اوچ كرامتله اوڭا بشارت ويرمش و غوثِ أعظم (رض) كرامتكارانه اوندن خبر ويروب ترجماننى تشجيع ايتمش.
أوت بو عصرڭ دهشتنه قارشى، تقليدى اولان إعتقادڭ إستناد قلعهلرى صارصيلمش و اوزاقلاشمش و پردهلنمش اولديغندن؛ هر مؤمن، تك باشيله ضلالتڭ جماعتله هجومنه مقاومت ايتديرهجك غايت قوّتلى بر ايمانِ تحقيقى لازمدر كه طايانهبيلسين.
رسالۀِ النور بو وظيفهيى؛ أڭ دهشتلى بر زمانده و أڭ لزوملى و نازك بر وقتده، هركسڭ آڭلايهجغى بر طرزده، حقائقِ قرآنيه و ايمانيهنڭ أڭ درين و أڭ گيزليلرينى غايت قوّتلى برهانلر ايله إثبات ايدهرك، او ايمانِ تحقيقىيى طاشييان خالص و صادق شاكردلرى دخى، بولوندقلرى قصبه، قريه و شهرلرده (خدمتِ ايمانيه إعتباريله) عادتا برر گيزلى قطب گبى، مؤمنلرڭ معنوى برر نقطۀِ إستنادى اولارق، بيلينمهدكلرى و گورونمدكلرى و گوروشلمدكلرى حالده، قوّۀِ معنويۀِ إعتقادلرى جسور برر ضابط گبى، قوّۀِ معنويهيى أهلِ ايمانڭ قلبلرينه ويروب، مؤمنلره معنًا مقاومت و جسارت ويرييورلر.
ش. ٧٤٨
عزيز قارداشلرم! چوق دفعه قلبمه گلييوردى. نهدن إمامِ على (رض) رسالۀِ النوره و بِالخاصّه آيت الكبرا رسالهسنه زياده أهمّيت ويرمش؟ دييه سرّينى بكلردم. للّٰهِ الحمد إخطار ايديلدى. إنكشاف ايدن او سرّه شيمديلك يالڭز قيصه بر إشارت ايدييورم. شويله كه:
رسالة النورڭ ممتاز بر خاصيتى، ايمانڭ أڭ صوڭ و أڭ كلّى إستناد نقطهسنى، قوّتلى و قطعى بيان اولديغندن؛ بو خاصيت آيت الكبرا رسالهسنده فوق العاده پارلاق گورونويور. و بو عجيب عصرده مبارزۀِ كفر و ايمان، أڭ صوڭ نقطۀِ إستناده سرايت ايدهرك اوڭا طايانديرييور.
مثلا، ناصلكه غايت بيوك بر ميدان محاربهسنده و ايكى طرفڭ بتون قوّتلرى طوپلانديغى بر صحراده ايكى طابور چارپيشييورلر. دشمن طرفى، أڭ بيوك اوردوسنڭ جهازاتِ مخرّبهسنى كندى طابورينه إمداد و قوّۀِ معنويهسنى فوق العاده تقويه ايچون هر واسطهيى إستعمال ايدهرك أهلِ ايمان طابورينڭ قوّۀِ معنويهسنى بوزمق و أفرادينڭ تساندينى قيرمق ايچون هر وسيلهيى قوللانير. أهمّيتلى بر إستنادگاهنى كندينه تمايل ايتديرهرك إحتياط قوّتنى طاغيتير. مسلمان طابورينڭ هر بر نفرينه قارشى، جمعيت و قوميتهجيلك روحيله متساند بر جماعت گوندرر. بتون بتون قوّۀِ معنويهسنى محو ايتمگه چاليشديغى بر هنگامده خضر گبى برى چيقار، او طابوره دير:
«مأيوس اولمه! سنڭ اويله صارصيلماز بر نقطۀِ إستنادڭ و اويله مغلوب ايديلمز محتشم اوردولرڭ و توكنمز إحتياط قوّتلرڭ وار كه، دنيا طوپلانسه قارشيسنه چيقهماز. سنڭ شيمديلك مغلوبيتڭڭ بر سببى، بر جماعته و بر شخصِ معنويهيه قارشى بر نفرى گوندرمڭزدر. چاليش كه، هر بر نفرڭ، إستناد نقطهلرى اولان دائرهلرندن معنًا إستفاده ايتديگى قوّتلى قوّۀِ معنويه ايله بر شخصِ معنوى و بر جمعيت حكمنه گچسين» ديدى و تام قناعت ويردى.
عينًا اويله ده، أهلِ ايمانه هجوم ايدن أهلِ ضلالت، -بو عصر جماعت زمانى اولديغى جهتيله- جمعيت و قوميتهجيلك مايهسيله بر شخصِ معنوى و بر روحِ خبيث اولمش، مسلمان عالمندهكى وجدانِ عمومى و قلبِ كلّىيى بوزويور. و عوامڭ تقليدى اولان إعتقادلرينى حمايه ايدن إسلامى پردۀِ علويهيى ييرتييور و حياتِ ايمانيهيى ياشاتان، عنعنه ايله گلن حسّياتِ متوارثهيى يانديرييور. هر بر مسلمان تك باشيله بو دهشتلى يانغيندن قورتولمغه مأيوسانه چابالاركن، رسالۀِ النور خضر گبى إمداده يتيشدى. كائناتى إحاطه ايدن صوڭ اوردوسنى (*) گوستروب و اوندن مقاومتسوز مادّى، معنوى إمداد گتيرمك خدمتنده خارقه بر أمربر نفر اولارق آيت الكبرا رسالهسنى إمامِ على (رض) كشفًا گورمش، أهمّيتله گوسترمش.
___
(*): كائناتى طاغيدهميان بر قوّت اونى بوزاماز.
___
تمثيلدهكى سائر نقطهلرى تطبيق ايديڭز، تا او سرّڭ بر خلاصهسى گورونسون.
سعيد النورسى
ق. ٥٤
(زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ) جملهسى دير: «ناصلكه ألكتريقڭ قيمتدار متاعى، نه شرقدن نه ده غربدن جلب ايديلمش بر مال دگلدر. بلكه يوقاريده، جوِّ هواده رحمت خزينهسندن، سماوات طرفندن اينييور. هر يرڭ ماليدر. باشقه يردن آرامغه لزوم يوقدر.» دير.
اويله ده معنوى بر ألكتريق اولان رسائل النور دخى نه شرقڭ معلوماتندن، علومندن و نه ده غربڭ فلسفه و فنونندن گلمش بر مال و اونلردن إقتباس ايديلمش بر نور دگلدر. بلكه سماوى اولان قرآنڭ، شرق و غربڭ فوقندهكى يوكسك مرتبۀِ عرشيسندن إقتباس ايديلمشدر.
هم مثلا (يَكَادُ زَيْتُهَا يُضٖٓىءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ) جملهسى، معناىِ رمزيله دييور كه: «اون اوچنجى و اون دردنجى عصرده سماوى لامبالر آتشسز يانارلر، آتش طوقونمادن پارلارلر. اونڭ زمانى ياقيندر، يعنى بيڭ ايكى يوز سكسان تاريخنه ياقيندر.
ايشته بو جمله ايله ناصلكه ألكتريقڭ خلافِ عادت كيفيتنى و گلهجگنى رمزًا بيان ايدر. عينًا اويله ده: معنوى بر ألكتريق اولان رسائل النور دخى غايت يوكسك و درين بر علم اولديغى حالده، كلفتِ تحصيله و درسه چاليشمغه و باشقه استادلردن تعلّم ايديلمگه و مدرّسينڭ آغزندن إقتباس اولمغه محتاج اولمادن هركس درجهسنه گوره او علومِ عاليهيى، مشقّت آتشنه لزوم قالمادن آڭلايهبيلير، كندى كندينه إستفاده ايدر، محقّق بر عالم اولابيلير.
هم إشارت ايدر كه؛ رسائل النور مؤلّفى دخى آتشسز يانار، تحصيل ايچون كلفت و درس مشقّتنه محتاج اولمادن كندى كندينه نورلانير، عالم اولور.
ش. ٦٩٠
بن تخمين ايدييورم كه: أگر شيخ عبد القادرِ گيلانى (رض) و شاهِ نقشبند (رض) و إمامِ ربّانى (رض) گبى ذاتلر بو زمانده اولسه ايديلر، بتون همّتلرينى، حقائقِ ايمانيهنڭ و عقائدِ إسلاميهنڭ تقويهسنه صرف ايدهجكلردى. چونكه سعادتِ أبديهنڭ مدارى اونلردر. اونلرده قصور ايديلسه، شقاوتِ أبديهيه سببيت ويرر. ايمانسز جنّته گيدهمز، فقط تصوّفسز جنّته گيدن پك چوقدر. أكمكسز إنسان ياشايهمز، فقط ميوهسز ياشايهبيلير. تصوّف ميوهدر، حقائقِ إسلاميه غدادر.
أسكيدن قرق گوندن طوت، تا قرق سنهيه قدر بر سير و سلوك ايله بعض حقائقِ ايمانيهيه آنجق چيقيلهبيليردى. شيمدى ايسه جنابِ حقّڭ رحمتيله، قرق دقيقهده او حقائقه چيقيلاجق بر يول بولونسه؛ او يوله قارشى لاقيد قالمق، ألبته كارِ عقل دگل...
ايشته اوتوز اوچ عدد سوزلر، بويله قرآنى بر يولى آچديغنى، دقّتله اوقويانلر حكم ايدييورلر. مادام حقيقت بودر؛ أسرارِ قرآنيهيه عائد يازيلان سوزلر، شو زمانڭ يارهلرينه أڭ مناسب بر علاج، بر مرهم و ظلماتڭ تهاجماتنه معروض هيئتِ إسلاميهيه أڭ نافع بر نور و ضلالت واديلرنده حيرته دوشنلر ايچون أڭ طوغرى بر رهبر اولديغى إعتقادندهيم.
م. ٢٣
رسالة النورڭ و شاكردلرينڭ مسلگى، درت أساس اوزرينه گيدييور.
برنجيسى تفكّردر؛ حكيم إسمنه باقييور.
برى ده شفقتدر، حدسز اولان فقرينى حسّ ايتمكدر كه؛ رحمٰن و رحيم إسملرينه باقييور.
ش. ٧١٥
حياتم، عجز و ضعفيله و فقر و إحتياجيله خالقِ حياتڭ قدرت و قوّتنه و غنا و رحمتنه آيينهدارلق ايدر.
أوت، ناصلكه آجلق درجهسيله يمگڭ لذّت درجهلرى و قراڭلغڭ مرتبهلريله ايشيق مرتبهلرى و صوغوغڭ مقياسيله حرارتڭ ميزان درجهلرى بيلينير؛ اويله ده حياتمدهكى حدسز عجز و فقر ايله برابر حدسز إحتياجلريمى إزاله و حدسز دشمنلريمى دفع ايتمك نقطهسنده خالقمڭ حدسز قدرت و رحمتنى بيلدم؛ سؤال و دعا و إلتجا و تذلّل و عبوديت وظيفهسنى آڭلادم و آلدم.
ش. ٧٢
عجز و توكّل ايله، فقر و إلتجا ايله نور قپوسى آچيلير، ظلمتلر طاغيلير.
م. ٢٦
شريعتِ غرّاءِ أحمديه عليه الصلاة والسلامڭ حقائقنه، روحنه نفوذ ايتمهنڭ أڭ قيصه، أڭ خطرسز، أڭ ذوقلى طريقى، رسالۀِ النوره إنتسابلهدر.
ست. ١٨١
بو مملكتده، بو عصرده، بو ملّتى آنارشيلكدن، تردّى و تدنّئِ مطلقدن قورتارهجق يگانه چاره، رسالة النورڭ أساساتيدر.
ست. ١٨٥
هم رسالة النور، أڭ أوّل ترجماننڭ نفسنى إقناعه چاليشير، صوڭره باشقهلره باقار. ألبته نفسِ أمّارهسنى تام إقناع ايدن و وسوسهسنى تمامًا إزاله ايدن بر درس، غايت قوّتلى و خالصدر كه، بو زمانده جماعت شكلنه گيرمش دهشتلى بر شخصِ معنوئِ ضلالت قارشيسنده تك باشيله غالبانه مقابله ايدر.
هم رسالة النور، سائر علمانڭ أثرلرى گبى، يالڭز عقلڭ آياغى و نظريله درس ويرمييور و أوليا مِثللو يالڭز قلبڭ كشف و ذوقيله حركت ايتمييور؛ بلكه عقلڭ و قلبڭ إتّحاد و إمتزاجى و روح وسائر لطائفڭ تعاونى آياغيله حركت ايدهرك أَوْجِ أعلايه اوچار؛ تعرّض ايدن فلسفهنڭ دگل آياغى، بلكه گوزى يتيشهمديگى يرلره چيقار؛ حقائقِ ايمانيهيى كور گوزينه ده گوسترر.
ست. ١٨٨
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو زمانده عوامِ مؤمنينڭ إعتماد ايتمهسى و ايمان حقيقتلرينى تردّدسز آلماسى ايچون اويله معلّملر لازم كه دگل دنيا منفعتلرينى بلكه آخرت منفعتلرينى دخى أهلِ ايمانڭ منفعتِ اُخرويهسنه فدا ايدهرك او درسِ ايمانىده هر جهتله شخصى فائدهلرينى دوشونمهيوب يالڭز و يالڭز حقيقتلره رضاءِ إلٰهى و عشقِ حقيقت و خدمتِ ايمانيهدهكى شوقِ حق و حقّانيت ايچون چاليشسين. تا هر محتاج دليلسز قناعت ايدهبيلسين، بزى قانديرييور ديمهسين. و حقيقت پك چوق قوّتلى اولديغنى و هيچ بر جهتده صارصيلماديغنى و هيچ بر شيئه آلَت اولماديغنى بيلسين تا ايمانى قوّتلنسين و او درس عينِ حقيقتدر ديسين و وسوسه و شبههلرى زائل اولسون.
سعيد النورسى
سى. ١١٤
بز رسالۀِ النور شاكردلرى ايسه: وظيفهمز خدمتدر، وظيفۀِ إلٰهيهيه قارشمهمق و خدمتمزى اونڭ وظيفهسنه بنا ايتمكله بر نوع تجربه ياپمهمق اولمقله برابر؛ كميته دگل، كيفيته باقمق؛ هم چوقدن بَرى سقوطِ أخلاقه و حياتِ دنيويهيى هر جهتله حياتِ اُخرويهيه ترجيح ايتديرمگه سَوق ايدن دهشتلى أسباب آلتنده رسالۀِ النورڭ شيمدىيه قدر فتوحاتى و زنديقلرڭ و ضلالتلرڭ صولتلرينى قيرماسى و يوز بيڭلر بيچارهلرڭ ايمانلرينى قورتارماسى و هر برى يوزه و بيڭه مقابل يوزر و بيڭلر حقيقى مؤمن طلبهلرى يتيشديرمسى، مخبرِ صادقڭ إخبارينى عينًا تصديق ايتمش و وقوعات ايله إثبات ايتمش و إن شاء اللّٰه داها ايدهجك. و اويله كوكلشمش كه؛ إن شاء اللّٰه هيچ بر قوّت آناطولينڭ سينهسندن اونى چيقارهماز.
ق. ١٠٧
جنابِ حقّه حدسز شكر اولسون كه، بو زمانده رسالۀِ نورده، نقطۀِ إستناد اولارق عوامِ مؤمنينڭ أڭ زياده محتاج اولدقلرى و نورده بولدقلرى اويله بر حقيقتدر كه؛ هيچ بر شيئه آلَت اولميهجق و هيچ بر غرض و مقصد ايچنه گيرميهجك و هيچ بر شبهه و وسوسهيه ميدان ويرميهجك و هيچ بر دشمن اوڭا بهانه بولوب چوروتميهجك و يالڭز حق و حقيقت ايچون اوڭا چاليشانلر بولونهجق؛ دنيا مقصدلرى اوڭا قاريشميهجق؛ تا كه، اوزاقده اولان أهلِ ايمان، او حقيقته و صادق ناشرلرينه تام إعتماد ايدوب ايمانلرينى، زنديقلرڭ و دينسزلرڭ، دين عليهندهكى دهشتلى فيلسوفلرڭ إعتراضلرندن و إنكارلرندن قورتارسينلر.
أوت او أهلِ ايمان، لسانِ حال ايله دييهجك كه: مادام بو حقيقتى، بو قدر شدّتلى دشمنلرى چوروتهمديلر و إعتراض ايدهمييورلر و شاكردلرى، حقدن باشقه اونڭ خدمتنده هيچ بر مقصد طاشيمييورلر؛ ألبته او حقيقت، عينِ حق و محضِ حقيقتدر دييه بيڭ برهان قدر بر دليل حكمنده ايماننى قوّتلنديرر و قورتارير؛ و «إسلاميتده بر حقيقتسزلك مى وار؟» دييه داها أوهامه دوشميهجكلر.
أم. ٢١٤
* * *
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
«نهدن أڭ زياده سنڭ شخصڭ حقّنده حسنِ ظن ايدن و سڭا بيوك بر مقام ويرن و رسالۀِ نورله چوق قوّتلى إرتباطى بولونان و سن ده اونلرى چوق سَوْديگڭ حالده، خدمتِ نوريهنڭ خارجنده سنڭ شخصڭ ايله تماسلرينى ايستهمييورسڭ و سنڭ حقّڭده فضله حسنِ ظن بسلهمهينى صحبتده ترجيح ايدييورسڭ، داها زياده إلتفات گوسترييورسڭ، نهدندر؟»
الجواب: اوتوز اوچنجى سوزڭ ايكنجى مكتوبنده ديديگم گبى: بو زمانده إنسانلر، إحساننى، محتاجلره چوق بهالى صاتارلر. مثلا: بنم گبى بر بيچارهيى، صالح ويا ولى ظن ايدوب، صوڭره بر أكمك ويرر و مقابلنده مقبول بر دعا ايستر. بو قدر فيآت ويرمكدن ايسه، بو إحسانى ايستهمييورم، دييه هديهلرڭ عدمِ قبولنه بر سبب گوسترديگم گبى؛ (رسالۀِ نورڭ خاص شاكردلرى مستثنا اولارق) باشقهلرى بنى بيوك بر مقامده بيلمكله، قوّتلى بر علاقه و خدمت گوسترر. هم مقابلنده، دنياده، أهلِ ولايت گبى نورانى نتيجهلرى ايستر. صوڭره بزه خدمتى ايله و علاقهسى ايله معنوى إحسان ايدر. بويلهلرڭ بو نوع إحسانلرينه قارشى، ايستديگى فيآته صاحب اولاماديغم ايچون محجوب اولويورم. اونلر ده أهمّيتسزلكلريمى بيلدكلرى وقت إنكسارِ خياله اوغرارلر، بلكه خدمتده فتوره دوشرلر.
گرچه امورِ اُخرويهده حرص و قناعتسزلك بر جهتده مقبولدر، فقط مسلگمزده و خدمتمزده (بعض عارضهلر ايله) إنكسارِ خيال جهتيله، شكر يرينه، مأيوسيتله شكوا ايتمگه سبب اولور؛ بلكه ده خدمتدن واز گچر. اونڭ ايچون مسلگمزده قناعت، دائما شكرى و متانتى و ثباتى نتيجه ويرديگى ايچون؛ إخلاص دائرهسنده، خدمت نقطهسنده چوق حرص و قناعتسزلك گوسترديگمز حالده، نتيجهلرينه و ثمراتنه قارشى قناعتله مكلّفز.
مثلا، رسالۀِ نور خدمتيله إسپارطه و جوارنده بيڭلر أهلِ ايمانه فوق العاده قوّتِ ايمانيهيى تأمين ايتمك اولان بو نتيجه، بزم فوق العاده خدمتمزه كافيدر. اون قطب درجهسنده برى چيقسه، بيڭ آدمى درجۀِ ولايته سَوق ايتسه، ينه بو نتيجهيى آشاغىيه دوشورتمز. نورڭ حقيقى شاكردلرى، بو گبى نتيجهلره قناعت ايدييورلر. او بيوك قطبڭ مريدلرينڭ قناعتِ قلبيهلرينى تأمين ايدن استادلرينڭ فوق العاده مقامى و مسئلهلرده حكملرى يرينه، رسالۀِ نورڭ صارصيلماز حجّتلرى (او مريدلرينڭ قناعتلرندن چوق زياده) شاكردلرينه قناعت ويرديگى گبى؛ بو حالت و إعتقاد باشقهسنه ده سرايت ايدر، منفعت ويرر. او مريدلرڭ قناعتى ايسه، خصوصى و شخصى قالير.
حتّى علمِ منطقده «قضيۀِ مقبوله» تعبير ايتدكلرى؛ يعنى بيوك ذاتلرڭ دليلسز سوزلرينى قبول ايتمكدر. منطقجه يقين و قطعيتى إفاده ايتمييور؛ بلكه ظنِّ غالبله قناعت ويرر. علمِ منطقده برهانِ يقينى، حسنِ ظنّه و مقبول شخصلره باقمييور، جرح ايديلمز دليله باقار كه؛ بتون رسالۀِ نور حجّتلرى، بو برهانِ يقينى قسمندندر.
چونكه أهلِ ولايتڭ عمل و عبادت و سلوك و رياضتله گورديگى حقيقتلر و پردهلر آرقهسنده مشاهده ايتدكلرى حقائقِ ايمانيه، عينًا اونلر گبى رسالۀِ نور عبادت يرنده، علم ايچنده حقيقته بر يول آچمش؛ سلوك و أوراد يرنده، منطقى برهانلرله علمى حجّتلر ايچنده حقيقة الحقائقه يول آچمش؛ و علمِ تصوّف و طريقت يرنده، طوغريدن طوغرىيه علمِ كلام ايچنده و علمِ عقيده و اصول الدين ايچنده بر ولايتِ كبرا يولنى آچمش كه؛ بو عصرڭ حقيقت و طريقت جريانلرينه غلبه چالان فلسفى ضلالتلره غلبه ايدييور، ميداندهدر.
تشبيهده خطا اولماسين، ناصلكه قرآنڭ غايت قوّتلى و منطقى حقيقتى، سائر دينلرى فلسفۀِ طبيعيهنڭ صولتندن و غلبهسندن قورتاروب اونلره بر نقطۀِ إستناد اولدى؛ تقليدى و عقلڭ خارجندهكى اصوللرينى ده بر درجه محافظه ايتدى.
عينًا اويله ده: بو زمانده اونڭ بر معجزهسى و نورى اولان رسالۀِ نور دخى، فلسفۀِ مادّيهدن گلن دهشتلى ضلالتِ علميهيه قارشى عوامِ أهلِ ايمانڭ تقليدى اولان ايمانلرينى، او ضلالتِ علميهنڭ صولتندن قورتاروب، عموم أهلِ ايمانه بر نقطۀِ إستناد و ياقين و اوزاقلرده اولانلره دخى، ضبط ايديلمز بر قلعه حكمنه گچمشدر كه؛ بو أمثالسز دهشتلى ضلالتلر ايچنده، ينه عوامِ مؤمنينڭ ايماننى شبههلردن و إسلاميتنى حقيقتسزلك وسوسهلرندن محافظه ايدييور.
أوت هر طرفده، حتّى هند و چينده أهلِ ايمان، بو زمانڭ چوق دهشتلى ضلالتنڭ غلبهسندن؛ عجبا إسلاميتده بر حقيقتسزلك مى وار كه، صارصيلمش دييه شبههيه و وسوسهيه دوشديگى وقت بردن ايشيتير كه؛ بر رساله چيقمش، ايمانڭ بتون حقيقتلرينى قطعى إثبات ايدر، فلسفهيى مغلوب ايدوب زندقهيى صوصديرييور، دييه آڭلار. بردن او شبهه و وسوسه زائل اولوب ايمانى قورتولور و قوّت بولور.
سعيد النورسى
أم. ٩٠
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
(مادّى و معنوى بر سؤال مناسبتيله خاطره گلن بر جوابدر.)
دينيلييور كه: نهدن نور شاكردلرينڭ قوّتلى حسنِ ظنلرى و قطعى قناعتلرى، سنڭ شخصڭ حقّنده نورلره داها زياده شوقلرينه مدار اولان بر مقامى و كمالاتى شخصڭه قبول ايتمييورسڭ؟ يالڭز رسالۀِ نوره ويروب، كنديڭى چوق قصورلى بر خادم گوسترييورسڭ؟
الجواب: حدسز حمد و شكر اولسون كه، رسالۀِ نورڭ اويله قوّتلى و صارصيلماز إستناد نقطهلرى و اويله پارلاق و كسكين حجّتلرى وار كه؛ بنم شخصمده ظن ايديلن مزيته، إستعداده إحتياجى يوقدر. باشقه أثرلر گبى مؤلّفڭ قابليتنه باقوب، مقبوليتى و قوّتى اوندن آلمييور. ايشته ميدانده، يگرمى سنهدر قطعى حجّتلرينه طايانوب، شخصمڭ مادّى و معنوى دشمنلرينى تسليمه مجبور ايدييور.
أگر شخصيتم اوڭا أهمّيتلى بر نقطۀِ إستناد اولسه ايدى، دينسز دشمنلرم و إنصافسز معارضلرم قصورلى شخصمى چوروتمكله، نورلره بيوك ضربه وورابيليرديلر. حالبوكه او دشمنلر ديوانهلكلرندن، ينه هر نوع دسيسهلرله بنى چوروتمهيه و حقّمده توجّهِ عامّهيى قيرمايه چاليشدقلرى حالده، نورلرڭ فتوحاتنه و قيمتنه ضرر ويرهمييورلر. يالڭز بعض ضعيف و يڭى مشتاقلرى بولانديرسه ده واز گچيرهمييورلر.
بو حقيقت ايچون، هم بو زمانده أنانيت زياده حكم ايتديگى ايچون، حدّمدن چوق زياده اولان حسنِ ظنلرى كنديمه آلمييورم. و بن، قارداشلرم گبى، كندى نفسمه حسنِ ظن ايتمييورم. هم قارداشلريمڭ بو بيچاره قارداشلرينه ويرديگى مقامِ اُخروى، حقيقى، دينى مقام ايسه؛ مكتوباتده ايكنجى مكتوبڭ آخرندهكى قاعدهيه گوره، «شخصمه ويردكلرى معنوى هديه اولان كمالاتى، أگر حاشا بن كنديمى اويله بيلسهم، اولمامسنه دليلدر؛ كنديمى اويله بيلمهسهم، اونلرڭ او هديهسنى قبول ايتمهمك لازم گلييور.» هم كندينى مقام صاحبى بيلمك جهتنده أنانيت مداخله ايدهبيلير.
بر شى داها قالدى كه؛ دنيا جهتنده حقائقِ ايمانيهنڭ نشرندهكى وظيفهدار، مقام صاحبى اولسه، داها ايى تأثير ايدر دينيلهبيلير. بونده ده ايكى مانع وار:
بريسى: فرضا ولايت اولسه ده؛ بيلهرك، ايستيهرك مقام ياپمق طرزنده، ولايتڭ ماهيتندهكى إخلاص و محويته منافيدر. نبوّتڭ ورثهلرى اولان صحابهلر گبى إظهار و دعوا ايدهمزلر، اونلره قياس ايديلمز.
ايكنجى مانع: پك چوق جهتلرله چوروتيلهبيلير و فانى و جزئى و موقّت و قصورلى بر شخص صاحب اولسه، نورلره و حقائقِ ايمانيهنڭ فتوحاتنه ضرر گلير.
أم. ٢٢٧
* * *