صوڭره بزم خدمتمز إعتباريله بزده ضعيف طمار صاييلان، فقط حقيقت نقطهسنده هركسڭ مقبولى و هر شخص اونى قزانمغه مشتاق اولان معنوى مقام صاحبى اولمق و ولايت مرتبهلرنده ترقّى ايتمك و او نعمتِ إلٰهيهيى كندنده بيلمكدر كه، إنسانلره منفعتدن باشقه هيچ بر ضررى يوق. فقط بويله بنلك و أنانيت و منفعتپرستلك و نفسنى قورتارمق حسّى غلبه چالديغى بر زمانده، ألبته سرِّ إخلاصه و هيچ بر شيئه آلَت اولمامغه بنا ايديلن خدمتِ ايمانيه، شخصى مقامِ معنويهيى آرامامق إقتضا ايدييور؛ حركاتنده اونلرى ايستهمهمك و دوشونمهمك لازمدر كه، حقيقى إخلاصڭ سرّى بوزولماسين.
ايشته بونڭ ايچوندر كه، هركسڭ آراديغى كشف و كراماتى و كمالاتِ روحيهيى نور خدمتنڭ خارجنده آرامديغمى ضعيف طمارلريمى طوتمغه چاليشانلر آڭلاديلر. بو نقطهده دخى مغلوب اولديلر.
سعيد النورسى
تر. ٥١٥
هم بيليرسڭز كه، حپسده سزه يازديغم گبى، بنم إعداممه حكم ايدن آدملر، بنى إشكنجه ايله تعذيب ايدنلر، رسالۀِ نور ايله ايمانلرينى قورتارسهلر، شاهد اولڭز كه، بن اونلرى حلال ايدييورم. و طرفگيرلك طماريله إخلاصه ضرر گلمهمك ايچون، بو ايكى اوچ سنهده داخلدن و خارجدن گلن فورطنهلى جريانلره هيچ تماس ايتمدك و قارداشلريمى ده بر درجه ايقاظ ايتدم.
بيليرسڭز كه، كندم صدقه و يارديملرى قبول ايتمديگم گبى، اويله يارديملره ده وسيله اولامديغمدن، كندى ألبسهمى و لزوملى أشيامى صاتوب او پاره ايله كندى كتابلريمى، يازان قارداشلرمدن صاتون آلييوردم. تا رسالۀِ نورڭ إخلاصنه دنيا منفعتلرى گيرمهسين، بر ضرر ويرمهسين و باشقه قارداشلر ده عبرت آلوب هيچ بر شيئه آلَت ايديلمسين. نورڭ حقيقى شاكردلرينه نور كافيدر. اونلر ده قناعت ايتسين، باشقه شرفلره ويا معنوى، مادّى منفعتلره گوزينى ديكمهسين.
تر. ٥٢٢
مسلگمزڭ أساسى أخوّتدر. پدر ايله أولاد، شيخ ايله مريد مابيْنندهكى واسطه دگلدر. بلكه حقيقى قارداشلق واسطهلريدر. اولسه اولسه بر استادلق اورتهيه گيرر. مسلگمز «خليليه» اولديغى ايچون، مشربمز «خلّت»در. خلّت ايسه، أڭ ياقين دوست و أڭ فداكار آرقداش و أڭ گوزل تقدير ايديجى يولداش و أڭ جوانمرد قارداش اولمق إقتضا ايدر. بو خلّتڭ اُسّ الأساسى، صميمى إخلاصدر. صميمى إخلاصى قيران آدم، بو خلّتڭ غايت يوكسك قلهسنڭ باشندن سقوط ايدر. غايت درين بر چوقوره دوشمك إحتمالى وار. اورتهده طوتونهجق ير بولاماز.
أوت يول ايكى گورونويور. جادّۀِ كبراىِ قرآنيه اولان شو مسلگمزدن شيمدى آيريلانلر، بزه دشمن اولان دينسزلك قوّتنه بيلميهرك يارديم ايتمك إحتمالى وار.
ل. ١٦٢
مؤمنلرده نفاق و شقاق، كين و عداوته سببيت ويرن طرفگيرلك و عناد و حسد؛ حقيقتجه و حكمتجه و إنسانيتِ كبرا اولان إسلاميتجه و حياتِ شخصيهجه و حياتِ إجتماعيهجه و حياتِ معنويهجه چركين و مردوددر، مضر و ظلمدر و حياتِ بشريه ايچون زهردر.
م. ٢٦٢
ايمانڭ ويرديگى نور و شعور ايله و سڭا گوسترديگى و بيلديرديگى أسماءِ إلٰهيه عددنجه وحدت علاقهلرى و إتّفاق رابطهلرى و اخوّت مناسبتلرى وار.
مثلا، هر ايكيڭزڭ خالقڭز بر، مالكڭز بر، معبوديڭز بر، رازقڭز بر.. بر بر، بيڭه قدر بر بر. هم پيغمبريڭز بر، دينڭز بر، قبلهڭز بر.. بر بر، يوزه قدر بر بر. صوڭره كويڭز بر، دولتڭز بر، مملكتڭز بر.. اونه قدر بر بر.
بو قدر بر برلر وحدت و توحيدى، وفاق و إتّفاقى، محبّت و اخوّتى إقتضا ايتديگى و كائناتى و كرهلرى بربرينه باغلايهجق معنوى زنجيرلر بولوندقلرى حالده؛ شقاق و نفاقه، كين و عداوته سببيت ويرن ئورومجك آغى گبى أهمّيتسز و ثباتسز شيلرى ترجيح ايدوب مؤمنه قارشى حقيقى عداوت ايتمك و كين باغلامق؛ نه قدر او رابطۀِ وحدته بر حرمتسزلك و او أسبابِ محبّته قارشى بر إستخفاف و او مناسباتِ اخوّته قارشى نه درجه بر ظلم و إعتساف اولديغنى؛ قلبڭ ئولمهمش ايسه، عقلڭ سونمهمش ايسه آڭلارسڭ!
م. ٢٦٤
سن، مسلگڭى و أفكاريڭى حق بيلديگڭ وقت؛ «مسلگم حقدر ويا داها گوزلدر» ديمگه حقّڭ وار. فقط «يالڭز حق بنم مسلگمدر» ديمگه حقّڭ يوقدر.
…
عداوت ايتمك ايسترسهڭ، قلبڭدهكى عداوته عداوت ايت؛ اونڭ رفعنه چاليش. هم أڭ زياده سڭا ضرر ويرن نفسِ أمّارهڭه و هواءِ نفسڭه عداوت ايت، إصلاحنه چاليش. او مضر نفسڭ خاطرى ايچون، مؤمنلره عداوت ايتمه. أگر دشمنلق ايتمك ايسترسهڭ؛ كافرلر، زنديقلر چوقدر؛ اونلره عداوت ايت. أوت ناصلكه محبّت صفتى، محبّته لايقدر؛ اويله ده عداوت خصلتى، هر شيدن أوّل كنديسى عداوته لايقدر.
م. ٢٦٥
حديثدهكى إختلاف ايسه، مثبت إختلافدر. يعنى: هر برى كندى مسلگنڭ تعمير و رواجنه سعى ايدر. باشقهسنڭ تخريب و إبطالنه دگل، بلكه تكميل و إصلاحنه چاليشير. امّا منفى إختلاف ايسه كه: غرضكارانه، عداوتكارانه بربرينڭ تخريبنه چاليشمقدر؛ حديثڭ نظرنده مردوددر. چونكه بربريله بوغوشانلر، مثبت حركت ايدهمزلر.
…
طرفگيرلك أگر حق نامنه اولسه، حقليلره ملجأ اولابيلير. فقط شيمديكى گبى غرضكارانه، نفس حسابنه اولان طرفگيرلك، حقسزلره ملجأدر كه؛ اونلره نقطۀِ إستناد تشكيل ايدر. چونكه غرضكارانه طرفگيرلك ايدن بر آدمه شيطان گلسه، اونڭ فكرينه يارديم ايدوب طرفدارلق گوسترسه، او آدم او شيطانه رحمت اوقويهجق. أگر مقابل طرفه مَلك گبى بر آدم گلسه، اوڭا حاشا لعنت اوقويهجق درجهده بر حقسزلق گوسترهجك.
…
حق نامنه، حقيقت حسابنه اولان تصادمِ أفكار ايسه؛ مقصدده و أساسده إتّفاق ايله برابر، وسائلده إختلاف ايدر. حقيقتڭ هر كوشهسنى إظهار ايدوب، حقّه و حقيقته خدمت ايدر. فقط طرفگيرانه و غرضكارانه، فرعونلاشمش نفسِ أمّاره حسابنه خودفروشلق، شهرتپرورانه بر طرزدهكى تصادمِ أفكاردن بارقۀِ حقيقت دگل، بلكه فتنه آتشلرى چيقييور. چونكه مقصدده إتّفاق لازم گليركن، اويلهلرڭ أفكارينڭ كُرۀِ أرضده دخى نقطۀِ تلاقيسى بولونماز. حق نامنه اولماديغى ايچون، نهايتسز مفرطانه گيدر. قابلِ إلتيام اولميان إنشقاقلره سببيت ويرر. حالِ عالم بوڭا شاهددر
م. ٢٦٨
گورويورم كه: شو دنيا حياتنده أڭ بختيار اودر كه: دنيايى بر مسافرخانۀِ عسكرى تلقّى ايتسين و اويله ده إذعان ايتسين و اوڭا گوره حركت ايتسين. و او تلقّى ايله، أڭ بيوك مرتبه اولان مرتبۀِ رضايى چابوق ألده ايدهبيلير. قيريلهجق شيشه بهاسنه، دائمى بر ألماسڭ فيآتنى ويرمز؛ إستقامت و لذّتله حياتنى گچيرر.
أوت دنيايه عائد ايشلر، قيريلمغه محكوم شيشهلر حكمندهدر؛ باقى امورِ اُخرويه ايسه، غايت صاغلام ألماسلر قيمتندهدر. إنسانڭ فطرتندهكى شدّتلى مراق و حرارتلى محبّت و دهشتلى حرص و عنادلى طلب و هكذا شديد حسّياتلر، امورِ اُخرويهيى قزانمق ايچون ويريلمشدر. او حسّياتى، شدّتلى بر صورتده فانى امورِ دنيويهيه توجيه ايتمك، فانى و قيريلهجق شيشهلره، باقى ألماس فيآتلرينى ويرمك ديمكدر. شو مناسبتله بر نقطه خاطره گلمش، سويلهيهجگم. شويله كه:
عشق، شدّتلى بر محبّتدر؛ فانى محبوبلره متوجّه اولديغى وقت يا او عشق كندى صاحبنى دائمى بر عذاب و ألمده بيراقير وياخود او مجازى محبوب، او شدّتلى محبّتڭ فيآتنه دگمديگى ايچون باقى بر محبوبى آراتديرر؛ عشقِ مجازى، عشقِ حقيقىيه إنقلاب ايدر.
ايشته إنسانده بيڭلرله حسّيات وار. هر بريسنڭ عشق گبى ايكى مرتبهسى وار. برى مجازى، برى حقيقى.
مثلا، أنديشۀِ إستقبال حسّى هركسده وار؛ شدّتلى بر صورتده أنديشه ايتديگى وقت باقار كه، او أنديشه ايتديگى إستقباله يتيشمك ايچون ألنده سند يوق. هم رزق جهتنده بر تعهّد آلتنده و قيصه اولان بر إستقبال، او شدّتلى أنديشهيه دگمييور. اوندن يوزينى چويروب، قبردن صوڭره حقيقى و اوزون و غافللر حقّنده تعهّد آلتنه آلينمامش بر إستقباله توجّه ايدر.
هم ماله و جاهه قارشى شدّتلى بر حرص گوسترر.. باقار كه: موقّةً اونڭ نظارتنه ويريلمش او فانى مال و آفتلى شهرت و تهلكهلى و ريايه مدار اولان جاه، او شدّتلى حرصه دگمييور. اوندن، حقيقى جاه اولان مراتبِ معنويهيه و درجاتِ قُربيهيه و زادِ آخرته و حقيقى مال اولان أعمالِ صالحهيه توجّه ايدر. فنا خصلت اولان حرصِ مجازى ايسه، عالى بر خصلت اولان حرصِ حقيقىيه إنقلاب ايدر.
هم مثلا، شدّتلى بر عناد ايله؛ أهمّيتسز، زائل، فانى امورلره قارشى حسّياتنى صرف ايدر. باقار كه، بر دقيقه عناده دگمهين بر شيئه، بر سنه عناد ايدييور. هم ضررلى، زهرلى بر شيئه عناد نامنه ثبات ايدر. باقار كه، بو قوّتلى حسّ، بويله شيلر ايچون ويريلمهمش. اونى اونلره صرف ايتمك، حكمت و حقيقته منافيدر. او شدّتلى عنادى، او لزومسز امورِ زائلهيه ويرمهيوب، عالى و باقى اولان حقائقِ ايمانيهيه و أساساتِ إسلاميهيه و خدماتِ اُخرويهيه صرف ايدر. او خصلتِ رذيله اولان عنادِ مجازى، گوزل و عالى بر خصلت اولان حقيقى عناده يعنى حقده شدّتلى ثباته إنقلاب ايدر.
م. ٣٣
رسالۀِ النور دنيا ايشلرينه آلَت اولاماز، دنيا ايشلرنده سپر ايديلمز. چونكه، أهمّيتلى بر عبادتِ تفكّريه اولديغى جهتله، دنيوى مقصدلر اونڭله قصدًا ايستهنيلمز. ايستهنيلسه إخلاص قيريلير، او أهمّيتلى عبادت شكلى دگيشير. يعنى، چوجقلر گبى دوگوشدكلرى وقت قرآنى باشنه سپر ايدر. باشنه گلن ضرر قرآنه گلديگى گبى؛ رسالۀِ النور، بويله معنّد خصملره قارشى سپر إستعمال ايديلمهملى.
أوت، رسالۀِ النوره ايليشنلر طوقاتلر يرلر، يوزر وقوعات شاهددر. فقط رسالۀِ النور طوقاتلرده إستعمال ايديلمز و نيت و قصد ايله طوقاتلر گلمز. چونكه سرِّ إخلاص و سرِّ عبوديته منافيدر. بزلر، بزه ظلم ايدنلرى، بزى حمايه ايدن و رسالۀِ النورده إستخدام ايدن ربّمزه حواله ايدييورز.
أوت، دنيايه عائد خارقه نتيجهلر بعض أورادِ مهمّه گبى، رسالۀِ النوره چوقجه ترتّب ايدييور. فقط اونلر ايستهنيلمز، بلكه ويريلييور. علّت اولاماز، بر فائده اولابيلير. أگر ايستهمكله اولسه علّت اولور، إخلاصى قيرار، او عبادتى قسمًا إبطال ايدر. چابوق بو حادثهيى تسكين ايديڭز؛ يوقسه منافقلر إستفاده ايدهجكلر، بلكه اونلرڭ پارمغى وار.
أوت، رسالۀِ النورڭ او قدر دهشتلى معنّدلره قارشى غالبانه مقاومتى، سرِّ إخلاصدن و هيچ بر شيئه آلَت ايديلمهمسندن و طوغريدن طوغرىيه سعادتِ أبديهيه باقمهسندن و خدمتِ ايمانيهدن باشقه بر مقصد تعقيب ايتمهمسندن و بعض أهلِ طريقتڭ أهمّيت ويردكلرى كشف و كراماتِ شخصيهيه أهمّيت ويرمهمكدن و ولايتِ كبرا صاحبلرى اولان صحابيلر گبى، وراثتِ نبوّت سرّيله، يالڭز ايمان نورلرينى نشر ايتمك و أهلِ ايمانڭ ايمانلرينى قورتارمقدر.
أوت، رسالۀِ النورڭ بو دهشتلى زمانده قزانديرديغى ايكى نتيجۀِ محقّقهسى هر شيئڭ فوقندهدر، باشقه شيلره و مقاملره إحتياج بيراقمهيور.
برنجى نتيجهسى: صداقت و قناعتله رسالۀِ النور دائرهسنه گيرن، ايمانله قبره گيرهجگنه غايت قوّتلى سندلر وار.
ايكنجى نتيجهسى: رسالۀِ النور دائرهسنده، إختياريمز اولمادن، خبرمز يوقكن تقرّر و تحقّق ايدن شركتِ معنويۀِ اُخرويه جهتيله هر بر حقيقى صادق شاكردى؛ بيڭلر ديللر ايله، قلبلر ايله دعا ايتمك، إستغفار ايتمك، عبادت ايتمك و بعض ملائكه گبى قرق بيڭ لسان ايله تسبيح ايتمكدر. و رمضانِ شريفدهكى حقيقتِ ليلۀِ قدر گبى قدسى و علوى حقيقتلرى، يوز بيڭ أل ايله آرامقدر.
ايشته بو گبى نتيجه ايچوندر كه؛ رسالۀِ النور شاكردلرى، خدمتِ نوريهيى ولايت مقامنه ترجيح ايدر؛ كشف و كراماتى آراماز؛ و آخرت ميوهلرينى دنياده قوپارمغه چاليشماز؛ و وظيفۀِ إلٰهيه اولان موفّقيت و خلقه قبول ايتديرمك و رواج ويرمك و غلبه ايتديرمك و مستحق اولدقلرى شان و شرف و أذواق و عنايتلره مظهر ايتمك گبى كندى وظيفهلرينڭ خارجنده بولونان شيلره قاريشماز و حركاتنى اونلره بنا ايتمزلر. خالصًا، مخلصًا چاليشيرلر، «وظيفهمز خدمتدر، او يتر» ديرلر.
ق. ٢٦٢
طريقِ حقده چاليشان و مجاهده ايدنلر، يالڭز كندى وظيفهلرينى دوشونمك لازم گليركن، جنابِ حقّه عائد وظيفهيى دوشونوب، حركاتنى اوڭا بنا ايدهرك خطايه دوشرلر.
أدَبُ الدين وَ الدنيا رسالهسنده واردر كه: بر زمان شيطان، حضرتِ عيسى عليه السلامه إعتراض ايدوب ديمش كه: «مادام أجل و هر شى قدرِ إلٰهى ايلهدر؛ سن كنديڭى بو يوكسك يردن آت، باق ناصل ئولهجكسڭ.» حضرتِ عيسى عليه السلام ديمش كه:
﴿اِنَّ لِلّٰهِ اَنْ يَخْتَبِرَ عَبْدَهُ وَلَيْسَ لِلْعَبْدِ اَنْ يَخْتَبِرَ رَبَّهُ﴾
يعنى: «جنابِ حق عبدينى تجربه ايدر و دير كه: سن بويله ياپسهڭ سڭا بويله ياپارم، گورهيم سنى ياپابيلير ميسڭ؟ دييه تجربه ايدر. فقط عبدڭ حقّى يوق و حدّى دگل كه، جنابِ حقّى تجربه ايتسين و ديسين: بن بويله ايشلهسهم، سن بويله ايشلر ميسڭ؟ دييه تجربهوارى بر صورتده جنابِ حقّڭ ربوبيتنه قارشى إمتحان طرزى سوءِ أدبدر، عبوديته منافيدر.»
مادام حقيقت بودر، إنسان كندى وظيفهسنى ياپوب جنابِ حقّڭ وظيفهسنه قاريشمهمالى.
مشهوردر كه: بر زمان إسلام قهرمانلرندن و جنگيزڭ اوردوسنى متعدّد دفعه مغلوب ايدن جلال الدينِ خٰوارزمشاه حربه گيدركن، وزراسى و أتباعى اوڭا ديمشلر: «سن مظفّر اولاجقسڭ، جنابِ حق سنى غالب ايدهجك.» او ديمش: «بن اللّٰهڭ أمريله، جهاد يولنده حركت ايتمگه وظيفهدارم، جنابِ حقّڭ وظيفهسنه قاريشمام؛ مظفّر ايتمك ويا مغلوب ايتمك اونڭ وظيفهسيدر.» ايشته او ذات بو سرِّ تسليميتى آڭلاماسيله، خارقه بر صورتده چوق دفعه مظفّر اولمشدر.
أوت إنسانڭ ألندهكى جزءِ إختيارى ايله ايشلدكلرى أفعاللرنده، جنابِ حقّه عائد نتائجى دوشونمهمك گركدر. مثلا: قارداشلريمزدن بر قسم ذاتلر، خلقلرڭ رسالۀِ نوره إلتحاقلرى شوقلرينى زيادهلشديرييور، غيرته گتيرييور. ديڭلهمدكلرى وقت ضعيفلرڭ قوّۀِ معنويهلرى قيريلييور، شوقلرى بر درجه سونويور. حالبوكه استادِ مطلق، مقتداىِ كلّ، رهبرِ أكمل اولان رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام، (وَمَا عَلَى الرَّسُولِ اِلَّا الْبَلَاغُ) اولان فرمانِ إلٰهىيى كندينه رهبرِ مطلق ايدهرك، إنسانلرڭ چكيلمهسيله و ديڭلمهمسيله داها زياده سعى و غيرت و جدّيتله تبليغ ايتمش. چونكه (اِنَّكَ لَا تَهْدٖى مَنْ اَحْبَبْتَ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدٖى مَنْ يَشَٓاءُ) سرّيله آڭلامش كه: إنسانلره ديڭلتديرمك و هدايت ويرمك، جنابِ حقّڭ وظيفهسيدر. جنابِ حقّڭ وظيفهسنه قاريشمازدى.
اويله ايسه؛ ايشته أى قارداشلرم! سز ده، سزه عائد اولميان وظيفهيه حركاتڭزى بنا ايتمكله قاريشمايڭز و خالقڭزه قارشى تجربه وضعيتنى آلمايڭز!
ايكنجى مَثله: عبوديت، أمرِ إلٰهىيه و رضاىِ إلٰهىيه باقار. عبوديتڭ داعيسى أمرِ إلٰهى و نتيجهسى رضاىِ حقدر. ثمراتى و فوائدى، اُخرويهدر. فقط علّۀِ غائيه اولمامق، هم قصدًا ايستهنيلمهمك شرطيله، دنيايه عائد فائدهلر و كندى كندينه ترتّب ايدن و ايستهنيلميهرك ويريلن ثمرهلر، عبوديته منافى اولماز. بلكه ضعيفلر ايچون مشوِّق و مرجّح حكمنه گچرلر. أگر او دنيايه عائد فائدهلر و منفعتلر؛ او عبوديته، او ورده ويا او ذكره علّت ويا علّتڭ بر جزئى اولسه؛ او عبوديتى قسمًا إبطال ايدر. بلكه او خاصيتلى وردى عقيم بيراقير، نتيجه ويرمز.
ايشته بو سرّى آڭلاميانلر، مثلا يوز خاصيتى و فائدهسى بولونان أورادِ قدسيۀِ شاهِ نقشبندىيى ويا بيڭ خاصيتى بولونان جوشن الكبيرى، او فائدهلرڭ بعضلرينى مقصودِ بِالذّات نيّت ايدهرك اوقويورلر. او فائدهلرى گورهمييورلر و گورهميهجكلر و گورمگه ده حقلرى يوقدر. چونكه او فائدهلر، او أورادلرڭ علّتى اولاماز و اوندن، اونلر قصدًا و بِالذّات ايستهنيلميهجك. چونكه اونلر فضلى بر صورتده، او خالص ورده طلبسز ترتّب ايدر. اونلرى نيّت ايتسه، إخلاصى بر درجه بوزولور. بلكه عبوديتدن چيقار و قيمتدن دوشر.
يالڭز بو قدر وار كه؛ بويله خاصيتلى أورادى اوقومق ايچون ضعيف إنسانلر بر مشوِّق و مرجّحه محتاجدرلر. او فائدهلرى دوشونوب، شوقه گلوب؛ أورادى صِرف رضاىِ إلٰهى ايچون، آخرت ايچون اوقوسه ضرر ويرمز. هم ده مقبولدر.
بو حكمت آڭلاشيلمديغندن؛ چوقلر، أقطابدن و سلفِ صالحيندن مروى اولان فائدهلرى گورمدكلرندن شبههيه دوشر، حتّى إنكار ده ايدر.
ل. ١٣٠
ريايه إنسانلرى سَوق ايدن أسبابڭ
برنجيسى: ضعفِ ايماندر. اللّٰهى دوشونمهين، أسبابه پرستش ايدر، خلقلره خودفروشلقله رياكارانه وضعيت آلير.
رسالۀِ النور شاكردلرى، رسالۀِ النوردن آلدقلرى قوّتلى ايمانِ تحقيقى درسيله؛ أسبابه و ناسه عبوديت نقطهسنده بر قيمت، بر أهمّيت ويرمييور كه، عبوديتلرنده اونلره گوستريشله ريا ايتسينلر.
ايكنجى سبب: حرص و طمع، ضعف و فقر نقطهسنده توجّهِ ناسى جلبنه مدار رياكارانه وضعيت آلمغه سَوق ايدييور.
رسالۀِ النورڭ شاكردلرى، إقتصاد و قناعت و توكّل و قسمتنه رضا گبى، رسالۀِ النورڭ درسندن آلدقلرى عزّتِ ايمانيه، إن شاء اللّٰه اونلرى ريادن و دنيا منفعتلرى ايچون خودفروشلقدن منع ايدر.
اوچنجى سبب: حرصِ شهرت، حبِّ جاه، مقام صاحبى اولمق، أمثالنه تفوّق ايتمك گبى حسلر و إنسانلره ايى گورونمك، تصنّعكارانه حدّندن فضله كندينه أهمّيت ويرديرمك و تكلّفكارانه لايق اولماديغى يوكسك مقاملرده گورونمك طرزينى طاقينمق ايله ريا ايدر.
رسالۀِ النور شاكردلرى أنايى نحنُيه تبديل ايتدكلرى، يعنى أنانيتى بيراقوب، رسالۀِ النور دائرهسنڭ شخصِ معنويسنڭ حسابنه چاليشماسى، (بن) يرينه (بز) ديمهلرى و أهلِ طريقتڭ “فنا فى الشيخ” و “فنا فى الرسول” و نفسِ أمّارهيى ئولديرمك گبى ريادن قورتاران واسطهلرڭ بو زمانده بريسى ده “فنا فى الإخوان” يعنى شخصيتنى قارداشلرينڭ شخصِ معنويسى ايچنده أريتوب اويله طاورانديغى ايچون، إن شاء اللّٰه أهلِ حقيقتڭ ريادن قورتولمهلرى گبى، بو سر ايله اونلر ده قورتولورلر.
اوچنجى نقطه: وظيفۀِ دينيه إعتباريله، ناسه حسنِ قبول ايتديرمك، او مقامڭ إقتضا ايتديگى يوكسك طورلر و وضعيتلر، خودفروشلق و ريا صاييلماز و صاييلماملى. مگر او آدم، او وظيفهيى كندى أنانيتنه تابع ايدوب إستعمال ايده.
أوت بر إمام إمامت وظيفهسنده تسبيحاتلرى إظهار ايدر، إسماع ايدر؛ هيچ بر جهتله ريا اولاماز. فقط وظيفه خارجنده، او تسبيحاتلرى آشكاره خلقلره ايشيتديرمگه ريا گيرهبيلديگى ايچون، گيزليسى داها ثوابليدر.
رسالۀِ النورڭ حقيقى شاكردلرى، نشرياتِ دينيهلرنده و إتّباعِ سنّتدهكى عبادتلرنده و إجتنابِ كبائردهكى تقوالرنده، قرآن حسابنه وظيفهدار صاييليرلر. إن شاء اللّٰه ريا اولماز. مگر كه، رسالۀِ النوره باشقه بر مقصدِ دنيويه ايچون گيرمش اوله.
ق. ١٨٤
* * *
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
عزيز، صدّيق، وفادار و شفقتلى قارداشلرم!
ايكى گوندر هم باشمده، هم أعصابمده تأثيرلى بر نزله آغريسى وار. بويله حاللرده بر درجه دوستلرله گوروشمكدن تسلّى و اُنسيت آلمغه إحتياجم ايچنده عجيب تجريد و يالڭزلق وحشتى بنى صيقدى. بويله بر نوع شكوا قلبه گلدى: «نهدن بو تعذيب اولويور، خدمتمزه فائدهسى نهدر؟»
بردن بو صباح قلبه إخطار ايديلدى كه: سز بو شدّتلى إمتحانه گيرمك و اينجهدن اينجهيه سزى قاچ دفعه «آلتون مى، باقير مى» دييه محنگه وورمق و هر جهتده سزى إنصافسزجه تجربه ايتمك و نفسلريڭزڭ حصّهلرى و دسيسهلرى وار مى يوق مى اوچ درت ألكلرله ألنمك؛ خالصانه، صِرف حق و حقيقت نامنه اولان خدمتڭزه پك چوق لزومى واردى كه؛ قدرِ إلٰهى و عنايتِ ربّانيه مساعده ايدييور.
چونكه بويله ميدانِ إمتحانده عنادجى و بهانهجى إنصافسز معارضلرڭ قارشيسنده تشهير ايديلمهسندن هركس آڭلادى كه: هيچ بر حيله، هيچ بر أنانيت، هيچ بر غرض، هيچ بر دنيوى، اُخروى و شخصى منفعت قاريشميهرق، تام خالص، حق و حقيقتدن گلييور.
أگر پرده آلتنده قالسه ايدى، چوق معنالر ويريلهبيليردى. داها عوامِ أهلِ ايمان إعتماد ايتمزدى. «بلكه بزى قانديررلر» دير و خواص قسمى دخى وسوسه ايدردى. بلكه بعض أهلِ مقامات گبى كنديلرينى صاتمق، إعتماد قزانمق ايچون بويله ياپييورلر دييه داها تام قناعت ايتمزلردى.
شيمدى إمتحاندن صوڭره، أڭ معنّد وسوسهلى دخى تسليمه مجبور اولويور. زحمتڭز بر، كاريڭز بيڭدر إن شاء اللّٰه.
سعيد النورسى
ش. ٥٢٢
رسالۀِ نورڭ حقيقى إخلاصنه و هيچ بر شيئه، حتّى معنوى و اُخروى مقاماته دخى آلَت اولمامسنه بر جهتده ضرر ويرديگى گبى، أهلِ سياستى ده أوهامه دوشوروب رسالۀِ نورڭ نشرينه ضرر گلير. بو زمان، شخصِ معنوى زمانى اولديغى ايچون، بويله بيوك و باقى حقيقتلر، فانى و عاجز و سقوط ايدهبيلير شخصيتلره بنا ايديلمز!
ست. ١٠
هم عين بو هنگاملرده، أڭ زياده حياتِ دنيويهدهكى وظيفهمى دوشونوب وفاتمدن صوڭره شاكردلر بو دهشتلى زمانده بنم بدلمه ده او وظيفهيى ياپاجقلر مى دييه چوق مراق ايدركن؛ بردن دڭزلى، ميلاس، إسپارطه، اينهبولى، اميديمڭ يوز درجه فوقنده اويله صحابتكارانه و إلتزامپرورانه او وظيفهيه قوشوب، باشقهلرى ده و معلّم و عالملرى قوشديرديلر كه؛ بنى حيرت حيرت ايچنده بيراقديلر.
ست. ٦٨
بو خدمتِ قرآنيهده بولونان قارداشلريڭزى تنقيد ايتمهمك و اونلرڭ اوستنده فضيلتفروشلق نوعندن غبطه طمارينى تحريك ايتمهمكدر.
ل. ١٦٠
ايشته أى مصيبتزده و إختلافه دوشمش أهلِ حق و أصحابِ حقيقت! بو مصيبت زماننده إخلاصى قاچيرديغڭزدن و رضاىِ إلٰهىيى منحصرًا غايۀِ مقصد ياپماديغڭزدن، أهلِ حقّڭ بو ذلّت و مغلوبيتنه سببيت ويرديڭز. امورِ دينيه و اُخرويهده رقابت، غبطه، حسد و قيصقانجلق اولماملى و حقيقت نقطۀِ نظرنده اولاماز.
ل. ١٥٦
حقّه خدمت، بيوك و آغير بر دفينهيى طاشيمق و محافظه ايتمك گبيدر. او دفينهيى اوموزنده طاشييانلره نه قدر قوّتلى أللر يارديمه قوشسهلر داها زياده سَوينير، ممنون اولورلر. قيصقانمق شويله طورسون، غايت صميمى بر محبّتله او گلنلرڭ كنديلرندن داها زياده اولان قوّتلرينى و داها زياده تأثيرلرينى و يارديملرينى مفتخرانه آلقيشلامق لازم گليركن، نهدندر كه رقابتكارانه او حقيقى قارداشلره و فداكار يارديمجيلره باقيلييور و او حال ايله إخلاص قاچييور.
ل. ١٥٧
توجّهِ عامّهيه مظهر اولمق و خلقلرڭ نظرنده شهرت قزانمق، بنم گبى آدملره ضرردر ظن ايدرم. بنم ايله تماس ايدنلر بنى بيليرلر كه؛ شخصمه قارشى حرمت ايستهمييورم، بلكه نفرت ايدييورم. حتّى قيمتدار مهمّ بر دوستمى، فضله حرمتى ايچون بلكه أللى دفعه تكدير ايتمشم.
أگر بنى چوروتمك و أفكارِ عامّهدن دوشورتمك إسقاط ايتديرمكدن مرادلرى، ترجمانلق ايتديگم حقائقِ ايمانيه و قرآنيهيه عائد ايسه؛ بيهودهدر. زيرا قرآن ييلديزلرينه پرده چكيلمز. گوزينى قپايان يالڭز كندى گورمز، باشقهسنه گيجه ياپاماز.
م. ٦٥
اجرت آلينديغى زمان ويا مكافات توزيع ايديلديگى وقت، رقابت، قيصقانجلق ميقروبى اوينامغه باشلار. فقط ايش زماننده، خدمت وقتنده او ميقروبڭ خبرى اولمايور. حتّى تنبل اولان آدم چاليشقانى سَور. ضعيف اولان قوىيى تقدير و تحسين ايدر. فقط چاليشماسنى ايستر كه، ايش خفيف اولسون، زحمتدن قورتولسون.
مث. ٢٢٧
إنسانڭ جنابِ حقدن هيچ بر حقّى طلب ايتمگه حقّى يوقدر. بِالعكس دائما اوڭا شكر ايتمگه مديوندر. چونكه ملك اونڭدر. إنسان اونڭ مملوكيدر.
مث. ٢٢٩
إنسانده، أكثريت إعتباريله حبِّ جاه دينيلن حرصِ شهرت و خودفروشلق و شان و شرف دينيلن رياكارانه خلقلره گورونمك و نظرِ عامّهده موقع صاحبى اولمغه، أهلِ دنيانڭ هر فردنده جزئى كلّى آرزو واردر. حتّى او آرزو ايچون، حياتنى فدا ايدر درجهسنده شهرتپرستلك حسّى اونى سَوق ايدر. أهلِ آخرت ايچون بو حسّ غايت تهلكهليدر، أهلِ دنيا ايچون ده غايت دغدغهليدر؛ چوق أخلاقِ سيّئهنڭ ده منشئيدر و إنسانلرڭ ده أڭ ضعيف طماريدر. يعنى: بر إنسانى ياقالامق و كندينه چكمك؛ اونڭ او حسّنى اوقشامقله كندينه باغلار، هم اونڭ ايله اونى مغلوب ايدر.
قارداشلرم حقّنده أڭ زياده قورقديغم، بونلرڭ بو ضعيف طمارندن أهلِ إلحادڭ إستفاده ايتمك إحتماليدر. بو حال بنى چوق دوشونديرييور. حقيقى اولميان بعض بيچاره دوستلريمى او صورتله چكديلر، معنًا اونلرى تهلكهيه آتديلر.
أى قارداشلرم و أى خدمتِ قرآنده آرقداشلرم! بو حبِّ جاه جهتندن گلن دسّاس أهلِ دنيانڭ خفيهلرينه ويا أهلِ ضلالتڭ پروپاغندهجيلرينه ويا شيطانڭ شاكردلرينه دييڭز كه:
«أوّلا رضاىِ إلٰهى و إلتفاتِ رحمانى و قبولِ ربّانى اويله بر مقامدر كه؛ إنسانلرڭ توجّهى و إستحسانى، اوڭا نسبةً بر ذرّه حكمندهدر. أگر توجّهِ رحمت وارسه، يتر. إنسانلرڭ توجّهى؛ او توجّهِ رحمتڭ إنعكاسى و گولگهسى اولمق جهتيله مقبولدر، يوقسه آرزو ايديلهجك بر شى دگلدر.. چونكه قبر قپوسنده سونر، بش پاره ايتمز!»
م. ٤١٢