İçeriğe atla
خدمت رهبرى
رسالهٔ‌‌ِ نوردن قسملر · Sayfa 4

سؤال: طريقتلر، حقيقتلرڭ يوللريدر. طريقتلرڭ ايچرسنده أڭ مشهور و أڭ يوكسك و جادّۀِ كبرا إدّعا اولونان طريقِ نقشبندى حقّنده، او طريقتڭ قهرمانلرندن و إماملرندن بعضلرى أساسنى بويله تعريف ايتمشلر. ديمشلر كه:

دَرْ طَرٖيقِ نَقْشِبَنْدٖى لَازِمْ اٰمَدْ چَارْ تَرْكْ :

تَرْكِ دُنْيَا تَرْكِ عُقْبٰى تَرْكِ هَسْتٖى تَرْكِ تَرْكْ

يعنى، طريقِ نقشيده درت شيئى بيراقمق لازم. هم دنيايى، هم نفس حسابنه آخرتى دخى مقصودِ حقيقى ياپمامق، هم وجودينى اونوتمق، هم عُجْبه، فخره گيرمه‌مك ايچون بو تركلرى دوشونمه‌مكدر. ديمك حقيقى معرفت اللّٰه و كمالاتِ إنسانيه تركِ ماسوا ايله اولور؟

الجواب: أگر إنسان يالڭز بر قلبدن عبارت اولسه ايدى؛ بتون ماسوايى ترك، حتّى أسماء و صفاتى دخى بيراقمق، يالڭز جنابِ حقّڭ ذاتنه ربطِ قلب ايتمك لازم گليردى. فقط إنسانڭ عقل، روح، سرّ، نفس گبى پك چوق وظيفهدار لطائفى و حاسّهلرى واردر.

إنسانِ كامل اودر كه: بتون او لطائفى؛ كنديلرينه مخصوص آيرى آيرى طريقِ عبوديتده، حقيقت جانبنه سَوق ايتمك ايله صحابه گبى گنيش بر دائره‌ده، زنگين بر صورتده، قلب بر قوماندان گبى، لطائف عسكرلريله قهرمانانه مقصده يوروسون. يوقسه قلب، يالڭز كندينى قورتارمق ايچون عسكرينى بيراقوب تك باشيله گيتمك، مدارِ إفتخار دگل، بلكه نتيجۀِ إضطراردر.

س. ٤٩٥

آراديغمز حقيقى توحيد، يالڭز تصوّردن عبارت بر معرفت دگلدر. بلكه علمِ منطقده تصوّره مقابل و معرفتِ تصوّريه‌دن چوق قيمتدار و برهانڭ نتيجه‌سى اولان و علم دينيلن تصديقدر.

و توحيدِ حقيقى اويله بر حكم و تصديق و إذعان و قبولدر كه؛ هر بر شيله ربّنى بولابيلير و هر شيده خالقنه گيدن بر يولى گورور و هيچ بر شى حضورينه مانع اولماز.

ش. ١٥٤

أسكى زماندن بَرى أكثر يرلرده مدرسه طائفه‌سى، تكيه‌لر طائفه‌سنه سرفرو ايتمش؛ يعنى إنقياد گوستروب اونلره ولايت ثمره‌لرى ايچون مراجعت ايتمشلر. اونلرڭ دكّانلرنده أذواقِ ايمانيه‌يى و أنوارِ حقيقتى آرامشلر. حتّى مدرسه‌نڭ بيوك بر عالمى، تكيه‌نڭ كوچك بر ولى شيخنڭ ألنى اوپر، تابع اولوردى. او آبِ حيات چشمه‌سنى تكيه‌ده آرامشلر. حالبوكه مدرسه ايچنده داها قيصه بر يول حقيقتڭ أنوارينه گيتديگنى و علومِ ايمانيه‌ده داها صافى و داها خالص بر آبِ حيات چشمه‌سى بولونديغنى و عمل و عبوديت و طريقتدن داها يوكسك و داها طاتلى و داها قوّتلى بر طريقِ ولايت؛ علمده، حقائقِ ايمانيه‌ده و أهلِ سنّتڭ علمِ كلامنده بولونماسنى، رسالۀِ النور قرآنِ معجز البيانڭ معجزۀِ معنويه‌سيله آچمش گوسترمش، ميدانده‌در.

ق. ٢٢٨

ايكنجى وجه: صحابهلرڭ قربيتِ إلٰهيه نقطهسندهكى مقاملرينه ولايت آياغيله يتيشيلمز.

چونكه جنابِ حق بزه أقربدر و هر شيدن داها زياده ياقيندر. بز ايسه، اوندن نهايتسز اوزاغز. اونڭ قربيتنى قزانمق ايكى صورتله اولور.

بريسى: أقربيتڭ إنكشافيلهدر كه، نبوّتدهكى قربيت اوڭا باقار و نبوّت وراثتى و صحبتى جهتيله صحابهلر او سرّه مظهردرلر.

ايكنجى صورت: بعديتمز نقطهسنده قطعِ مراتب ايدوب بر درجه قربيته مشرّف اولمقدر كه، أكثر سير و سلوكِ ولايت اوڭا گوره و سيرِ أنفسى و سيرِ آفاقى بو صورتله جريان ايدييور.

ايشته برنجى صورت صِرف وهبيدر، كسبى دگل؛ إنجذابدر، جذبِ رحمانيدر و محبوبيتدر. يول قيصهدر، فقط چوق متين و چوق يوكسكدر و چوق خالصدر و گولگهسزدر. ديگرى؛ كسبيدر، اوزوندر، گولگهليدر. عجائب خارقهلرى چوق ايسه ده؛ قيمتجه قربيتجه أوّلكيسنه يتيشهمز

مثلا، ناصلكه دونكى گونه، بوگون يتيشمك ايچون ايكى يول وار:

برنجيسى: زمانڭ جرياننه تابع اولميهرق، بر قوّتِ قدسيه ايله؛ فوق الزمان چيقوب، دونى بوگون گبى حاضر گورمكدر.

ايكنجيسى: بر سنه قطعِ مسافه ايدوب، دونوب طولاشوب، دونه گلمكدر؛ فقط، ينه دونى ألده طوتهميور، اونى بيراقوب گيدييور.

اويله ده، ظاهردن حقيقته گچمك ايكى صورتلهدر:

برى: طوغريدن طوغرىيه حقيقتڭ إنجذابنه قاپيلوب، طريقت برزخنه گيرمهدن، حقيقتى عينِ ظاهر ايچنده بولمقدر.

ايكنجيسى: چوق مراتبدن سير و سلوك صورتيله گچمكدر. أهلِ ولايت، چندان فناءِ نفسه موفّق اولورلر، نفسِ أمّارهيى ئولديررلر. ينه صحابهيه يتيشهميورلر. چونكه صحابهلرڭ نفسلرى تزكيه و تطهير ايديلديگندن؛ نفسڭ ماهيتندهكى جهازاتِ كثيره ايله، عبوديتڭ أنواعنه و شكر و حمدڭ أقسامنه داها زياده مظهردرلر. فناءِ نفسدن صوڭره، عبوديتِ أوليا بساطت پيدا ايدر.

س. ٤٩٢

حقيقت علمنى، حقيقى حكمتى ايسترسهڭ؛ جنابِ حقّڭ معرفتنى قازان. چونكه بتون حقائقِ موجودات، إسمِ حقّڭ شعاعاتى و أسماسنڭ تظاهراتى و صفاتنڭ تجلّياتيدرلر. مادّى و معنوى، جوهرى، عرضى هر بر شيئڭ، هر بر إنسانڭ حقيقتى، برر إسمڭ نورينه طايانير و حقيقتنه إستناد ايدر. يوقسه حقيقتسز، أهمّيتسز بر صورتدر.

س. ٤٧٣

بر نكتۀ مهمّه و بر سرِّ أهمّ

شو آيتِ عجيبه، إنسانڭ جامعيتِ إستعدادى جهتيله مظهر اولديغى بتون كمالاتِ علميه و ترقّياتِ فنّيه و خوارقِ صنعيه‌يى «تعليمِ أسما» عنوانيله إفاده و تعبير ايتمكده شويله لطيف بر رمزِ علوى وار كه:

هر بر كمالڭ، هر بر علمڭ، هر بر ترقّياتڭ، هر بر فنّڭ بر حقيقتِ عاليه‌سى وار كه؛ او حقيقت، بر إسمِ إلٰهى‌يه طايانييور. پك چوق پرده‌لرى و متنوّع تجلّياتى و مختلف دائره‌لرى بولونان او إسمه طايانمقله او فن، او كمالات، او صنعت كمالنى بولور، حقيقت اولور. يوقسه ياريم يامالاق بر صورتده ناقص بر گولگه‌در.

مثلا: هندسه بر فندر. اونڭ حقيقتى و نقطۀِ منتهاسى، جنابِ حقّڭ إسمِ عدل و مقدِّرينه يتيشوب، هندسه آيينه‌سنده او إسمڭ حكيمانه جلوه‌لرينى حشمتيله مشاهده ايتمكدر.

مثلا: طب بر فندر، هم بر صنعتدر. اونڭ ده نهايتى و حقيقتى؛ حكيمِ مطلقڭ شافى إسمنه طايانوب، أجزاخانۀِ كبراسى اولان روىِ زمينده رحيمانه جلوه‌لرينى أدويه‌لرده گورمكله طب كمالاتنى بولور، حقيقت اولور.

مثلا: حقيقتِ موجوداتدن بحث ايدن حكمت الأشيا، جنابِ حقّڭ (جلّ جلاله) إسمِ حكيمنڭ تجلّياتِ كبراسنى مدبّرانه، مربّيانه؛ أشياده، منفعتلرنده و مصلحتلرنده گورمكله و او إسمه يتيشمكله و اوڭا طايانمقله شو حكمت حكمت اولابيلير. يوقسه، يا خرافاته إنقلاب ايدر و مالايعنيات اولور ويا فلسفۀِ طبيعيه مِثللو ضلالته يول آچار.

ايشته سڭا اوچ مثال، سائر كمالات و فنونى بو اوچ مثاله قياس ايت.

س. ٢٦٢

«أى إنسان! شو كائناتدن مقصدِ أعلا؛ تظاهرِ ربوبيته قارشى، عبوديتِ كلّيۀِ إنسانيهدر و إنسانڭ غايۀِ أقصٰىسى، او عبوديته علوم و كمالات ايله يتيشمكدر

هم اويله بر صورتده إفاده ايدييور كه، او إفاده ايله شويله إشارت ايدر كه: «ألبته نوعِ بشر، آخر وقتده علوم و فنونه دوكولهجكدر. بتون قوّتنى علمدن آلاجقدر. حكم و قوّت ايسه، علمڭ ألنه گچهجكدر

هم او قرآنِ معجز البيان، جزالت و بلاغتِ قرآنيهيى مكرّرًا ايلرى سورديگندن رمزًا آڭلاتديرييور كه: «علوم و فنونڭ أڭ پارلاغى اولان بلاغت و جزالت، بتون أنواعيله آخر زمانده أڭ مرغوب بر صورت آلاجقدر. حتّى إنسانلر، كندى فكرلرينى بربرلرينه قبول ايتديرمك و حكملرينى بربرينه إجرا ايتديرمك ايچون، أڭ كسكين سلاحنى جزالتِ بياندن و أڭ مقاومتسوز قوّتنى بلاغتِ أدادن آلاجقدر

س. ٢٦٤

(زيارتجيلره عائد بعض دوستلر طرفندن إخطار ايله، بر دستور ايضاح ايديلمك ايسته‌نيلمشدر. اونڭ ايچون يازيلمشدر.)

معلوم اولسون كه: بزى زيارت ايدن، يا حياتِ دنيويه جهتنده گلير؛ او قپو قپاليدر. ويا حياتِ اُخرويه جهتنده گلير. او جهتده ايكى قپو وار: يا شخصمى مبارك و مقام صاحبى ظن ايدوب گلير. او قپو دخى قپاليدر. چونكه بن كنديمى بگنمييورم، بنى بگه‌ننلرى ده بگنمييورم. جنابِ حقّه چوق شكر، بنى كنديمه بگنديرمه‌مش. ايكنجى جهت، صِرف قرآنِ حكيمڭ دلاّلى اولديغم جهتله‌در. بو قپودن گيرنلرى، على الرأس والعين قبول ايدييورم.

اونلر ده اوچ طرزده اولور: يا دوست اولور، يا قارداش اولور، يا طلبه اولور.

دوستڭ خاصّهسى و شرطى بودر كه:

قطعيًا، سوزلره و أنوارِ قرآنيه‌يه دائر اولان خدمتمزه جدّى طرفدار اولسون؛ و حقسزلغه و بدعه‌لره و ضلالته قلبًا طرفدار اولماسين، كندينه ده إستفاده‌يه چاليشسين.

قارداشڭ خاصّهسى و شرطى شودر كه:

حقيقى اولارق سوزلرڭ نشرينه جدّى چاليشمقله برابر، بش فرض نمازينى أدا ايتمك، يدى كبائرى ايشله‌مه‌مكدر.

طلبهلگڭ خاصّهسى و شرطى شودر كه:

سوزلرى كندى مالى و تأليفى گبى حسّ ايدوب صاحب چيقسين و أڭ مهمّ وظيفۀِ حياتيه‌سنى، اونڭ نشر و خدمتى بيلسين.

ايشته شو اوچ طبقه بنم اوچ شخصيتمله علاقه‌داردر. دوست، بنم شخصى و ذاتى شخصيتمله مناسبتدار اولور. قارداش، عبديتم و عبوديت نقطه‌سنده‌كى شخصيتمله علاقه‌دار اولور. طلبه ايسه، قرآنِ حكيمڭ دلاّلى جهتنده و خواجه‌لق وظيفه‌سنده‌كى شخصيتمله مناسبتداردر.

شو گوروشمهنڭ ده اوچ ميوهسى وار:

برنجيسى: دلاّللق إعتباريله مجوهراتِ قرآنيه‌يى بندن ويا سوزلردن درس آلمق. وَلَوْ بر درس ده اولسه.

ايكنجيسى: عبادت إعتباريله اُخروى قزانجمه حصّه‌دار اولور.

اوچنجيسى: برابر درگاهِ إلٰهيه‌يه متوجّه اولوب ربطِ قلب ايده‌رك، قرآنِ حكيمڭ خدمتنده أل أله ويروب، توفيق و هدايت ايسته‌مك.

أگر طلبه ايسه؛ هر صباح متماديًا إسميله، بعضًا خياليله دخى يانمده حاضر اولور، حصّه‌دار اولور.

أگر قارداش ايسه، بر قاچ دفعه خصوصى إسميله و صورتيله دعا و قزانجمده حاضر اولوب حصّه‌دار اولور. صوڭره عموم إخوانلر ايچنده داخل اولوب، رحمتِ إلٰهيه‌يه تسليم ايدييورم كه، دعا وقتنده «إخوتى و إخوانى» ديديگم وقت اونلر ايچنده بولونور. بن بيلمزسه‌م، رحمتِ إلٰهيه اونلرى بيلييور و گورويور.

أگر دوست ايسه و فرائضى قيلار و كبائرى ترك ايدرسه، عموميتِ إخوان إعتباريله دعامده داخلدر.

بو اوچ طبقه دخى، بنى معنوى دعا و قزانجلرنده داخل ايتمك شرطدر.

م. ٣٤٤

مدارِ عبرت بر مسئله:

وهمه معروض، فتوره دوشن بعض دوستلريمه قوّۀِ معنويه‌يى تأييد ايده‌جك يدى أماره‌نڭ دلالتيله، صِرف خدمتِ قرآنه عائد بر إكرامِ ربّانى‌يى و بر حمايتِ إلٰهيه‌يى بيان ايتمگه مجبورم كه، او ضعيف طمارلى بر قسم دوستلريمى قورتاره‌يم.

او يدى أمارهنڭ دردى؛ دوست ايكن، صِرف برر مقصدِ دنيوى ايچون شخصمه دگل، قرآنه خادملگم جهتنده دشمن وضعيتى آلمالريله، او مقصدلرينڭ عكسيله طوقات ييديلر.

او يدى أمارهنڭ اوچى ايسه، جدّى دوست ايديلر و دائما ده دوستدرلر؛ فقط دوستلغڭ إقتضا ايتديگى مردانه وضعيتى موقّةً گوسترمديلر، تا كه أهلِ دنيانڭ توجّهنى قزانوب برر مقصدِ دنيوى قزانسينلر و باشلرندن أمين اولسونلر. حالبوكه او اوچ دوستم، مع التأسّف او مقصدلرينڭ عكسيله برر عتاب گورديلر.

أوّلكى درت ظاهرى دوست، صوڭره دشمن وضعيتى گوسترنلرڭ

برنجيسى: بر مدير، قاچ واسطه ايله يالواردى. اوننجى سوزدن بر نسخه ايستدى. اوڭا ويردم. او ايسه، ترفيع ايچون دوستلغمى بيراقوب دشمنلق وضعيتى آلدى. والى‌يه شكوا و إخبار صورتنده ويردى. خدمتِ قرآنيه‌نڭ بر أثرِ إكرامى اولارق ترفيع دگل، عزل ايديلدى.

ايكنجيسى: ديگر بر مدير، دوست ايكن، آمرلرينڭ خاطرى ايچون و أهلِ دنيانڭ توجّهنى قزانمق فكريله شخصمه دگل، خدمتكارلغم جهتنده رقيبانه و دشمنانه وضعيت آلدى، كندى مقصدينڭ عكسيله طوقات يدى. اُميد ايديلمديگى بر مسئله‌ده، ايكى بچق سنه‌يه محكوم ايديلدى. صوڭره قرآنڭ بر خدمتكارندن دعا ايستدى. إن شاء اللّٰه بلكه قورتولاجق، چونكه اوڭا دعا ايديلدى.

اوچنجيسى: بر معلّم، دوست گورونوركن بن ده اوڭا دوست باقدم. صوڭره بارلايه نقل ايدوب يرلشمك ايچون دشمنانه بر وضعيتى إختيار ايتدى؛ او مقصدينڭ عكسيله طوقات يدى. معلّملكدن عسكرلگه آتيلدى. بارلادن اوزاقلاشديريلدى.

دردنجيسى: بر معلّم (حافظ، هم متديّن گورديگم ايچون) قرآنڭ خدمتنده بڭا بر دوستلق ايده‌جك نيّتيله اوڭا صميمانه بر دوستلق گوستردم. صوڭره او، أهلِ دنيانڭ توجّهنى قزانمق ايچون، بر مأمورڭ بر تك كلاميله بزه قارشى چوق صوغوق و قورقاق وضعيتى آلدى. صوڭره او مقصدينڭ عكسيله طوقات يدى. مفتّشندن شدّتلى بر تكدير يدى و عزل ايديلدى.

ايشته بو درت آدم دشمن وضعيتى آلمقله بويله طوقات ييدكلرى گبى، اوچ دوستم ده جدّى دوستلغڭ إقتضا ايتديگى مردانه وضعيتى گوسترمدكلرى ايچون، طوقات دگل، بر نوع إخطار نوعنده عكسِ مقصدلريله ايقاظ ايديلديلر:

برنجيسى: غايت مهمّ و جدّى و حقيقى بر طلبه‌م اولان بر ذاتِ محترم، متماديًا سوزلرى يازار، نشر ايدردى. مشوّش بيوك بر مأمورڭ گلمه‌سيله و بر حادثه‌نڭ وقوعى ايله؛ يازديغى سوزلرى صاقلادى، موقّةً إستنساخى ده ترك ايتدى. تا كه، أهلِ دنيادن بر زحمت گورمه‌سين و بر صيقنتى چكمه‌سين و اونلرڭ شرلرندن أمين اولسون. حالبوكه او خدمتِ قرآنيه‌نڭ موقّةً تعطيلندن گلن بر أثرِ خطا اولارق، بر سنه متماديًا بيڭ ليرايه محكوميت گبى بر بلا، گوزى اوڭنه قونولدى. نه وقت إستنساخه نيّت ايتدى و أسكى وضعيتنه دوندى؛ او دعواسندن تبرئه ايتدى، لِلّٰهِ الحمد برائت قزاندى. فقرِ حاليله برابر بيڭ ليرادن قورتولدى.

ايكنجيسى: بش سنه‌دن بَرى مرد و جدّى و جسور بر دوستم، أهلِ دنيانڭ و يڭى گلن بر آمرڭ حسنِ ظنّنى و توجّهنى قزانمق ايچون، قومشوم ايكن، دوشونميه‌رك إختيارسز بر قاچ آى بنم ايله گوروشمدى. حتّى بايرامده و رمضانده اوغرامدى. حالبوكه مقصدينڭ عكسيله قريه مسئله‌سى نتيجه‌لندى، نفوذى قيريلدى.

اوچنجيسى: هفته‌ده بر ايكى دفعه بنمله گوروشن بر حافظ، إمام اولمش. صاريق صارمق ايچون ايكى آى بنى ترك ايتدى. حتّى بايرامده يانمه گلمدى. خلافِ مأمول اولارق، مقصدينڭ عكسيله يدى سكز آى إماملق ايتديگى حالده خلافِ عادت بر صورتده اوڭا صاريق باغلاتديريلمدى.

ايشته بو گبى وقوعاتلر چوق وار. فقط بعضيلرينڭ خاطرلرينى قيرمامق ايچون ذكر ايتمييورم. بونلر نه قدر ضعيف برر أماره ايسه ده، فقط إجتماعنده بر قوّت حسّ ايديلير. اونڭله قناعت گلير كه:

شخصمه قارشى دگل -چونكه نفسمى هيچ بر إكرامه لايق گورمييورم- بلكه خدمتِ قرآن نقطهسنده صِرف او جهتده بر إكرامِ إلٰهى و بر حمايتِ ربّانيه آلتنده خدمت ايتديگمز آڭلاشيلييور. دوستلرم بونى دوشونملى، أوهامه قاپيلماملى.

مادام خدمتكارلغمه بر إكرامِ إلٰهيدر و مادام فخره دگل، بلكه شكره سببدر و مادام (وَاَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ) فرمانى وار.. بو سرلره بناءً، خصوصى بر صورتده دوستلريمه بيان ايدييورم.

م. ٣٣٨

طوقوزنجيسى: بيوك حافظ زهديدر. بو ذات، آغروسدهكى نور طلبهلرينڭ باشنده ناظرلرى حكمنده اولديغى بر زمان، سنّتِ سنيهيه إتّباع و بدعهلردن إجتنابى مسلك إتّخاذ ايدن طلبهلرڭ معنوى شرفنى كافى گورميهرك و أهلِ دنيانڭ نظرنده بر موقع قزانمق أمليله مهمّ بر بدعهنڭ معلّملگنى درعهده ايتدى. تماميله مسلگمزه ضد بر خطا ايشلدى. پك مدهش بر شفقت طوقاتنى يدى. خانَداننڭ شرفنى زير و زبر ايدهجك بر حادثهيه معروض قالدى. فقط مع التأسّف كوچك حافظ زهدى، هيچ طوقاته إستحقاقى يوقكن، او أليم حادثه اوڭا ده تماس ايتدى. بلكه إن شاء اللّٰه او حادثه، اونڭ قلبنى دنيادن قورتاروب تماميله قرآنه ويرمك ايچون بر عملياتِ جرّاحيۀِ نافعه حكمنه گچر.

ل. ٤٥

﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾

عزيز، صدّيق، مخلص قارداشلرم!

بزلر إمكان دائره‌سنده بتون قوّتمزله لمعۀِ إخلاصڭ دستورلرينى و حقيقى إخلاصڭ سرّينى مابيْنمزده و بربريمزه قارشى إستعمال ايتمك، وجوب درجه‌سنه گلمش. قطعى خبر آلدم كه، اوچ آيدن بَرى بوراده‌كى خاص قارداشلرى بربرينه قارشى مشرب ويا فكر إختلافيله بر صوغوقلق ويرمك ايچون اوچ آدم تعيين ايديلمش. هم متين نورجيلرى اوصانديرمقله صارصمق و نازك و تحمّلسزلرى أوهاملانديرمق و خدمتِ نوريه‌دن واز گچيرمك ايچون سببسز محكمه‌مزى اوزاتييورلر.

صاقين صاقين!. شيمدى‌يه قدر مابيْنڭزده‌كى فداكارانه اخوّت و صميمانه محبّت صارصيلماسين. بر ذرّه قدر اولسه بيله، بزه بيوك ضرر اولور. بزلر بربريمزه -لزوم اولسه- روحمزى فدا ايتمگه، خدمتِ قرآنيه و ايمانيه‌مز إقتضا ايتديگى حالده، صيقنتيدن ويا باشقه شيلردن گلن تيتيزلكله حقيقى فداكارلر بربرلرينه قارشى كوسمگه دگل، بلكه كمالِ محويت و تواضع و تسليميتله قصورى كندينه آلير؛ محبّتنى، صميميتنى زياده‌لشديرمگه چاليشير. يوقسه حبّه قبّه اولوب تعمير ايديلميه‌جك بر ضرر ويره‌بيلير. سزڭ فراستڭزه حواله ايدوب قيصه كسييورم.

سعيد النورسى

تر. ٥٩٩

أى آخرت قارداشلرم و أى خدمتِ قرآنيه‌ده آرقداشلرم! بيليرسڭز و بيليڭز: بو دنياده، خصوصًا اُخروى خدمتلرده أڭ مهمّ بر أساس، أڭ بيوك بر قوّت، أڭ مقبول بر شفاعتجى، أڭ متين بر نقطۀِ إستناد، أڭ قيصه بر طريقِ حقيقت، أڭ مقبول بر دعاىِ معنوى، أڭ كرامتلى بر وسيلۀِ مقاصد، أڭ يوكسك بر خصلت، أڭ صافى بر عبوديت: إخلاصدر.

ل. ١٥٩

جنابِ حقّڭ رضاسى إخلاص ايله قزانيلير. كثرتِ أتباع ايله و فضله موفّقيت ايله دگلدر. چونكه اونلر وظيفۀِ إلٰهيهيه عائد اولديغى ايچون ايستهنيلمز؛ بلكه بعضًا ويريلير. أوت بعضًا بر تك كلمه سببِ نجات و مدارِ رضا اولور. كميتڭ أهمّيتى او قدر مدارِ نظر اولماملى. چونكه بعضًا بر تك آدمڭ إرشادى، بيڭ آدمڭ إرشادى قدر رضاءِ إلٰهىيه مدار اولور. هم إخلاص و حقپرستلك ايسه، مسلمانلرڭ نرهدن و كيمدن اولورسه اولسون إستفادهلرينه طرفدار اولمقدر. يوقسه، «بندن درس آلوب ثواب قزانديرسينلر» دوشونجهسى، نفسڭ و أنانيتڭ بر حيلهسيدر.

أى ثوابه حرصلى و أعمالِ اُخرويهيه قناعتسز إنسان! بعض پيغمبرلر گلمشلر كه، محدود بر قاچ كيشيدن باشقه إتّباع ايدنلر اولماديغى حالده، ينه او پيغمبرلك وظيفۀِ قدسيهسنڭ حدسز اجرتنى آلمشلر. ديمك هنر، كثرتِ أتباع ايله دگلدر. بلكه هنر، رضاىِ إلٰهىيى قزانمقلهدر. سن نجى اولويورسڭ كه، بويله حرص ايله «هركس بنى ديڭلهسين» دييه وظيفهڭى اونوتوب، وظيفۀِ إلٰهيهيه قاريشييورسڭ؟ قبول ايتديرمك، سنڭ أطرافڭه خلقى طوپلامق جنابِ حقّڭ وظيفهسيدر. وظيفهڭى ياپ، اللّٰهڭ وظيفهسنه قاريشمه.

ل. ١٥٢

حديثِ صحيحله، آخر زمانده عيسويلرڭ حقيقى ديندارلرى أهلِ قرآن ايله إتّفاق ايدوب، مشترك دشمنلرى اولان زندقهيه قارشى طايانهجقلرى گبى؛ شو زمانده دخى أهلِ ديانت و أهلِ حقيقت، دگل يالڭز دينداشى، مسلكداشى، قارداشى اولانلرله صميمى إتّفاق ايتمك، بلكه خرستيانلرڭ حقيقى ديندار روحانيلرى ايله دخى، مدارِ إختلاف نقطهلرى موقّةً مدارِ مناقشه و نزاع ايتميهرك مشترك دشمنلرى اولان متجاوز دينسزلره قارشى إتّفاقه محتاجدرلر.

ل. ١٥١

أوت دنيوى و حاضر لذّت و منفعت أطرافنده آشاغى، قلبسز نفس‌پرستلر صميمى إتّفاق و إتّحاد ايدييورلر.

أهلِ هدايت، آخرته عائد و ايلرى‌يه متعلّق ثمراتِ اُخرويه‌يه و كمالاته، قلب و عقلڭ يوكسك دستورلريله متوجّه اولدقلرى ايچون، أساسلى بر إستقامت و تام بر إخلاص و غايت فداكارانه بر إتّحاد و إتّفاق اولابيليركن؛ أنانيتدن تجرّد ايده‌مدكلرى ايچون، إفراط و تفريط يوزندن، علوى بر منبعِ قوّت اولان إتّفاقى غائب ايدوب، إخلاص ده قيريلير و وظيفۀِ اُخرويه ده زده‌لنير. قولايجه رضاىِ إلٰهى ده ألده ايديلمز.

بو مهمّ مرضڭ مرهمى و علاجى: (اَلْحُبُّ فِى اللّٰهِ) سرّيله، طريقِ حقده گيدنلره رفاقتله إفتخار ايتمك و آرقه‌لرندن گيتمك و إماملق شرفنى اونلره بيراقمق و او حق يولنده كيم اولورسه اولسون كندندن داها ايى اولديغنڭ إحتماليله أنانيتندن واز گچوب إخلاصى قزانمق و إخلاص ايله بر درهم عمل، إخلاصسز بطمانلر ايله عمللره راجح اولديغنى بيلمكله و تابعيتى دخى سببِ مسئوليت و خطرلى اولان متبوعيته ترجيح ايتمكله او مرضدن قورتولور و إخلاصى قزانير، وظيفۀِ اُخرويه‌سنى حقّيله ياپابيلير.

ل. ١٥٣

أى أهلِ حق! أى حق‌پرست أهلِ شريعت و أهلِ حقيقت و أهلِ طريقت! بو مدهش مرضِ إختلافه قارشى بربريڭزڭ قصورينى گورميه‌رك، يكديگريڭزڭ عيبنه قارشى گوزيڭزى يومڭز!

﴿وَاِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا﴾

أدبِ فرقانى ايله أدبلنڭز! و خارجى دشمنڭ هجومنده داخلى مناقشاتى ترك ايتمك و أهلِ حقّى سقوطدن و ذلّتدن قورتارمه‌يى أڭ برنجى و أڭ مهمّ بر وظيفۀِ اُخرويه تلقّى ايدوب، يوزر آيات و أحاديثِ نبويه‌نڭ شدّتله أمر ايتدكلرى اخوّت، محبّت و تعاونى ياپوب؛ بتون حسّياتڭزله أهلِ دنيادن داها شدّتلى بر صورتده مسلكداشلريڭزله و دينداشلريڭزله إتّفاق ايديڭز.. يعنى، إختلافه دوشمه‌يڭز.

ل. ١٥٥

جاىِ تأسّف بر حالتِ إجتماعيه و قلبِ إسلامى آغلاتهجق مدهش بر مرضِ حياتِ إجتماعى:

«خارجى دشمنلرڭ ظهور و تهاجمنده داخلى عداوتلرى اونوتمق و بيراقمق» اولان بر مصلحتِ إجتماعيه‌يى أڭ بدوى قَوملر دخى تقدير ايدوب ياپدقلرى حالده، شو جماعتِ إسلاميه‌يه خدمت دعوا ايدنلره نه اولمش كه؛ بربرى آرقه‌سنده تهاجم وضعيتنى آلان حدسز دشمنلر واركن، جزئى عداوتلرى اونوتمايوب، دشمنلرڭ هجومنه زمين حاضر ايدييورلر. شو حال بر سقوطدر، بر وحشتدر. حياتِ إجتماعيۀِ إسلاميه‌يه بر خيانتدر.

مدارِ عبرت بر حكايه:

بدوى عشيرتلرندن حسنان عشيرتنڭ بربرينه دشمن ايكى قبيله‌سى وارمش. بربرندن بلكه أللى آدمدن فضله ئولديردكلرى حالده؛ سيپكان ويا حَيْدَران عشيرتى گبى بر قبيله قارشيلرينه چيقديغى وقت؛ او ايكى دشمن طائفه، أسكى عداوتى اونوتوب اوموز اوموزه ويروب، او خارجى عشيرتى دفع ايدنجه‌يه قدر، داخلى عداوتى خاطرلرينه گتيرمزلردى.

ايشته أى مؤمنلر! أهلِ ايمان عشيرتنه قارشى تجاوز وضعيتنى آلمش نه قدر عشيرت حكمنده دشمنلر اولديغنى بيلير ميسڭز؟ بربرى ايچنده‌كى دائره‌لر گبى يوز دائره‌دن فضله واردر. هر بريسنه قارشى تساند ايده‌رك، أل أله ويروب مدافعه وضعيتى آلمغه مجبور ايكن؛ اونلرڭ هجومنى تسهيل ايتمك، اونلرڭ حريمِ إسلامه گيرمه‌لرى ايچون قپولرى آچمق حكمنده اولان غرضكارانه طرفگيرلك و عداوتكارانه عناد؛ هيچ بر جهتله أهلِ ايمانه ياقيشير مى؟

او دشمن دائرهلر أهلِ ضلالت و إلحاددن طوت، تا أهلِ كفرڭ عالمنه، تا دنيانڭ أهوال و مصائبنه قدر بربرى ايچنده سزه قارشى ضررلى بر وضعيت آلان، بربرى آرقهسنده سزه حدّت و حرص ايله باقان، بلكه يتمش نوع دشمنلر وار. بتون بونلره قارشى قوّتلى سلاحڭ و سپرڭ و قلعهڭ: اخوّتِ إسلاميهدر. بو قلعۀِ إسلاميهيى، كوچك عداوتلرله و بهانهلرله صارصمق؛ نه قدر خلافِ وجدان و نه قدر خلافِ مصلحتِ إسلاميه اولديغنى بيل، آييل!

أحاديثِ شريفه‌ده گلمش كه: آخر زمانڭ سفيان و دجّال گبى نفاق و زندقه باشنه گچه‌جك أشخاصِ مدهشۀِ مضرّه‌لرى، إسلامڭ و بشرڭ حرص و شقاقندن إستفاده ايده‌رك آز بر قوّتله نوعِ بشرى هرج و مرج ايدر و قوجه عالمِ إسلامى أسارت آلتنه آلير.

أى أهلِ ايمان! ذلّت ايچنده أسارت آلتنه گيرمه‌مك ايسترسه‌ڭز، عقلڭزى باشڭزه آليڭز! إختلافڭزدن إستفاده ايدن ظالملره قارشى (اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ) قلعۀِ قدسيه‌سى ايچنه گيريڭز؛ تحصّن ايديڭز. يوقسه نه حياتڭزى محافظه و نه ده حقوقڭزى مدافعه ايده‌بيليرسڭز. معلومدر كه؛ ايكى قهرمان بربريله بوغوشوركن؛ بر چوجق، ايكيسنى ده دوگه‌بيلير. بر ميزانده ايكى طاغ بربرينه قارشى موازنه‌ده بولونسه؛ بر كوچك طاش، موازنه‌لرينى بوزوب اونلرله اوينايه‌بيلير؛ برينى يوقارى، برينى آشاغى اينديرر.

ايشته أى أهلِ ايمان! إحتراصلريڭزدن و خصومتكارانه طرفگيرلكلريڭزدن قوّتڭز هيچه اينر، آز بر قوّتله أزيلهبيليرسڭز…

حياتِ معنويه و صحّتِ عبوديت، عداوت و عناد ايله صارصيلير. چونكه واسطۀِ خلاص و وسيلۀِ نجات اولان «إخلاص» ضايع اولور. زيرا طرفگير بر معنّد، كندى أعمالِ خيريهسنده خصمنه تفوّق ايستر. خالصًا لِوجه اللّٰه عمله پك ده موفّق اولاماز. هم حكم و معاملاتنده طرفگيرينى ترجيح ايدر، عدالت ايدهمز. ايشته أفعال و أعمالِ خيريهنڭ أساسلرى اولان «إخلاص» و «عدالت»، خصومت و عداوتله غائب اولور.

م. ٢٦٩