گوزل، أڭ مشهور بر بيتى ايكى اوچ دفعه ايشيتسهم، بڭا اوصانج ويرييور. شو قرآن ايسه هيچ اوصانديرمييور، گيتدكجه داها زياده ديڭلهمسى خوشمه گيدييور. اويله ايسه بو إنسان سوزى دگلدر.»
هم حفظه چاليشان چوجقلرڭ طبقهسنه قارشى دخى، قرآنِ حكيم او نازك، ضعيف، بسيط و بر صحيفه كتابى حفظنده طوتهميان او چوجقلرڭ كوچك قفالرنده، او بيوك قرآن و چوق يرلرنده إلتباس و مشوّشيته سببيت ويرن بربرينه بڭزهين آيتلرڭ و جملهلرڭ تشابهيله برابر؛ كمالِ سهولتله، قولايلقله او چوجقلرڭ حافظهلرنده يرلشمسى صورتنده، إعجازينى اونلره دخى گوسترر.
حتّى آز سوزدن و گورولتيدن متأثّر اولان خستهلره و سكراتده اولانلره قارشى قرآنڭ زمزمهسى و صداسى؛ زمزم صويى گبى اونلره خوش و طاتلى گلديگى جهتله، بر نوع إعجازينى اونلره ده إحساس ايدر.
الحاصل: قرق مختلف طبقاته و آيرى آيرى إنسانلره، قرق وجهله قرآنِ حكيم إعجازينى گوسترر ويا إعجازينڭ وجودينى إحساس ايدر. كيمسهيى محروم بيراقماز. حتّى يالڭز گوزى بولونان (حاشيه) قولاقسز، قلبسز، علمسز طبقهسنه قارشى ده، قرآنڭ بر نوع علامتِ إعجازى واردر. شويله كه:
___
(حاشيه): يالڭز گوزى بولونان؛ قولاقسز، قلبسز طبقهسنه قارشى وجهِ إعجازى، بوراده غايت مجمل و مختصر و ناقص قالمشدر. فقط بو وجهِ إعجازى يگرمى طوقوزنجى و اوتوزنجى مكتوبلرده (❊) غايت پارلاق و نورانى و ظاهر و باهر گوستريلمشدر، حتّى كورلر ده گورهبيلير. او وجهِ إعجازى گوسترهجك بر قرآن يازديردق. إن شاء اللّٰه طبع ايديلهجك، هركس ده او گوزل وجهى گورهجكدر.
(❊) اوتوزنجى مكتوب پك پارلاق تصوّر و نيّت ايديلمشدى؛ فقط يرينى باشقهسنه، إشارات الإعجازه ويردى. كنديسى ميدانه چيقمدى.