لكهدار ايتمهلرندن قورقدم. و حمّاللرڭ عموم يرلرينى و قهوهلرينى گزدم. گچن سنه آڭلايهجقلرى صورتده مشروطيتى اونلره تلقين ايتدم. شو مئالده:
«إستبداد، ظلم و تحكّمدر. مشروطيت، عدالت و شريعتدر. پادشاه، پيغمبريمزڭ أمرينه إطاعت ايتسه و يولنه گيتسه خليفهدر. بز ده اوڭا إطاعت ايدهجگز. يوقسه، پيغمبره تابع اولمايوب ظلم ايدنلر، پادشاه ده اولسهلر هايدوتدرلر. بزم دشمنمز جهالت، ضرورت، إختلافدر. بو اوچ دشمنه قارشى؛ صنعت، معرفت، إتّفاق سلاحيله جهاد ايدهجگز. و بزى بر جهتده تيقّظه و ترقّىيه سَوق ايدن حقيقى قارداشلريمز توركلرله و قومشولريمزله دوست اولوب أل أله ويرهجگز. زيرا خصومتده فنالق وار، خصومته وقتمز يوقدر. حكومتڭ ايشنه قاريشميهجغز. زيرا، حكمتِ حكومتى بيلمييورز...»
ايشته او حمّاللرڭ، آووستريايه قارشى (بنم گبى بتون آوروپايه قارشى) (١)
بويقوتلرى و أڭ مشوّش و هيجانلى زمانلرده عاقلانه حركتلرنده بو نصيحتڭ تأثيرى اولمشدر. پادشاهه قارشى إرتباطلرينى تعديل ايتمگه و بويقوتاژلرله آوروپايه قارشى حربِ إقتصادى آچمغه سببيت ويرديگمدن، ديمك جنايت ايتدم كه، بو بلايه دوشدم...
دردنجى جنايت:
آوروپا، بزدهكى جهالت و تعصّب مساعدهسيله، شريعتى (حاشا و كلاّ) إستبداده مساعد ظن ايتدكلرندن، نهايت درجهده قلبًا اوزولمشدم.
___
(١) بديع الزمانه ظرفادن برى بر گون، عرفانيله متناسب بر أثواب گيمسى لزومندن بحث ايدر. مشارٌ اليه ده: «سز، آووستريايه گويا بويقوت ياپييورسڭز، هم اونڭ گوندرديگى قلپاقلرى گييورسڭز. بن ايسه، بتون آوروپايه بويقوت ياپييورم، اونڭ ايچون يالڭز مملكتمڭ مادّى و معنوى معمولاتنى گييورم» بيورمشدر.