قيمتِ شخصيهسندن داها يوكسك قيمت آلمالرى و «سَيْلِ موجودات و قافلۀِ مخلوقات نرهدن گلييور و نرهيه گيدهجك و نه ايچون گلمشلر و نه ياپييورلر؟» دييه حلّ ايديلمهين طلسملى سؤاللرڭ معنالرى اوڭا إنكشاف ايتمهسى، آنجق و آنجق سرِّ توحيد ايلهدر. يوقسه كائناتڭ بو مذكور يوكسك كمالاتلرى سونهجك و او علوى و قدسى حقيقتلرى ضدلرينه إنقلاب ايدهجك.
ايشته شرك و كفر جنايتى، كائناتڭ بتون كمالاتنه و علوى حقوقلرينه و قدسى حقيقتلرينه بر تجاوز اولديغى جهتلهدر كه، أهلِ شرك و كفره قارشى كائنات قيزييور و سماوات و أرض حدّت ايدييور و اونلرڭ محوينه عناصر إتّفاق ايدوب، قَومِ نوح عليه السلام و عاد و ثمود و فرعون گبى أهلِ شركى بوغويور، غرق ايدييور. (تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ) آيتنڭ سرّيله جهنّم دخى أهلِ شرك و كفره اويله قيزييور و قيزيشييور كه، پارچهلانمق درجهسنه گلييور. أوت شرك، كائناته قارشى بيوك بر تحقير و عظيم بر تجاوزدر. و كائناتڭ قدسى وظيفهلرينى و خلقتڭ حكمتلرينى إنكار ايتمكله شرفنى قيرييور. نمونه ايچون بيڭلر مثاللرندن بر تك مثاله إشارت ايدهجگز.
مثلا سرِّ وحدت ايله كائنات اويله جسيم و جسمانى بر ملائكه حكمنده اولور كه، موجوداتڭ نوعلرى عددنجه يوز بيڭلر باشلى و هر باشنده او نوعده بولونان فردلرڭ صاييسنجه يوز بيڭلر آغز و هر آغزنده او فردڭ جهازات و أجزا و أعضا و حجيراتى مقدارنجه يوز بيڭلر ديللر ايله صانعنى تقديس ايدهرك تسبيحات ياپان إسرافيلمثال عبوديتده علوى بر مقام صاحبى بر عجائب المخلوقات ايكن هم سرِّ توحيد ايله آخرت عالملرينه و منزللرينه چوق محصولات يتيشديرن بر مزرعه و دارِ سعادت طبقهلرينه أعمالِ بشريه گبى چوق حاصلاتيله لوازمات تدارك ايدن بر فابريقه و عالمِ بقاده خصوصًا جنّتِ أعلادهكى أهلِ تماشايه دنيادن آلينمه سرمدى