(اون طوقوزنجى مكتوبدن)
اون طوقوزنجى نكتهلى إشارت:
سابق إشارتلرده، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام جنابِ حقّڭ رسولى اولديغى غايت قطعى و شبههسز بر صورتده إثبات ايديلدى. ايشته رسالتى بيڭلر دلائلِ قطعيه ايله ثابت اولان محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلام، وحدانيتِ إلٰهيهنڭ و سعادتِ أبديهنڭ أڭ پارلاق بر دليلى و أڭ قطعى بر برهانيدر. بز شو إشارتده؛ او مُشْرِق، پارلاق دليله و ناطق صادق برهانه، خلاصة الخلاصه بر إجمال ايله كوچك بر تعريف ياپاجغز. چونكه مادام او دليلدر و نتيجهسى معرفتِ إلٰهيهدر؛ ألبته دليلى طانيمق و وجهِ دلالتنى بيلمك لازمدر. اويله ايسه، بز ده غايت مختصر بر خلاصه ايله، وجهِ دلالتنى و صحّتنى بيان ايدهجگز. شويله كه:
رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام، شو كائناتڭ موجوداتى گبى، خالقِ كائناتڭ وجودينه و وحدتنه كندى ذاتى دلالت ايتديگى گبى؛ او كندى دلالتِ ذاتيهسنى، بتون موجوداتڭ دلالتيله برابر، لسانيله إعلان ايتمشدر. مادام دليلدر؛ بز او دليلڭ حجّت و إستقامتنه و صدق و حقّانيتنه، اون بش أساسده إشارت ايدرز:
برنجى أساس: هم ذاتيله، هم لسانيله، هم دلالتِ حاليله، هم قاليله كائناتڭ صانعنه دلالت ايدن شو دليل؛ هم حقيقتِ كائناتجه مصدّق، هم صادقدر. چونكه بتون موجوداتڭ وحدانيته دلالتلرى، ألبته وحدانيتى سويلهين ذاتى تصديق حكمندهدر. ديمك سويلهديگى دعوا ده، عموم كائناتجه مصدّقدر.
هم بيان ايتديگى كمالِ مطلق اولان وحدانيتِ إلٰهيه و خيرِ مطلق اولان سعادتِ أبديه، بتون حقائقِ عالمڭ حُسن و كمالنه موافق و مطابق اولديغندن؛ او، دعواسنده ألبته صادقدر.
ديمك رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام، وحدانيتِ إلٰهيهيه و سعادتِ أبديهيه بر برهانِ ناطقِ صادق و مصدّقدر.
ايكنجى أساس: هم او دليلِ صادق و مصدّق، مادام عموم أنبيانڭ فوقنده بيڭلر معجزات و نسخ ايديلمهين بر شريعت و عموم جنّ و إنسه شامل بر دعوت صاحبى اولديغندن، ألبته عموم أنبيانڭ رئيسيدر. اويله ايسه، عموم أنبيانڭ معجزاتلرينڭ سرّينى و إتّفاقلرينى جامعدر. ديمك بتون أنبيانڭ قوّتِ إجماعى و معجزاتلرينڭ شهادتى، اونڭ صدق و حقّانيتنه بر نقطۀِ إستناد تشكيل ايدر.
هم اونڭ تربيهسى و إرشادى و نورِ شريعتيله كمال بولان بتون أوليا و أصفيانڭ سلطانى و استاديدر. اويله ايسه، اونلرڭ سرِّ كرامتلرينى و إجماعكارانه تصديقلرينى و تحقيقلرينڭ قوّتنى جامعدر. چونكه اونلر استادلرينڭ آچديغى و قپويى آچيق بيراقديغى يولده گيتمشلر، حقيقتى بولمشلر. اويله ايسه، اونلرڭ بتون كرامتلرى و تحقيقاتلرى و إجماعلرى، او مقدّس استادلرينڭ صدق و حقّانيتى ايچون بر نقطۀِ إستناد تأمين ايدر.
هم او برهانِ وحدانيت، سابق إشارتلرده گورولديگى گبى؛ او قدر قطعى، يقينى و باهر معجزهلرى و خارقه إرهاصاتلرى و شبههسز دلائلِ نبوّتى وار و او ذاتى اويله بر تصديق ايدييور كه، كائنات طوپلانسه اونلرڭ تصديقنى إبطال ايدهمز!
اوچنجى أساس: هم او معجزاتِ باهره صاحبى اولان وحدانيت دلاّلى و سعادتِ أبديه مژدهجيسى، كندى ذاتِ مباركنده اويله أخلاقِ عاليه و وظيفۀِ رسالتنده اويله سجاياىِ ساميه و تبليغ ايتديگى شريعت و ديننده اويله خصائلِ غاليه واردر كه؛ أڭ شديد دشمن دخى اونى تصديق ايدييور، إنكاره مجال بولامييور. مادام ذاتنده و وظيفهسنده و ديننده، أڭ يوكسك و گوزل أخلاقلرى و أڭ علوى و مكمّل سجيهلرى و أڭ قيمتدار و مقبول خصلتلرى بولونويور؛ ألبته او ذات، موجوداتدهكى كمالاتڭ و أخلاقِ عاليهنڭ مثالى و ممثّلى و تمثالى و استاديدر.
اويله ايسه، ذاتنده و وظيفهسنده و ديننده شو كمالات ايسه؛ حقّانيتنه و صدقنه او قدر قوّتلى بر نقطۀِ إستناددر كه، هيچ بر جهتده صارصيلماز.
دردنجى أساس: هم معدنِ كمالات و معلّمِ أخلاقِ عاليه اولان او دلاّلِ وحدانيت و سعادت، كندى كندينه سويلهمييور؛ بلكه سويلتديريلييور. أوت خالقِ كائنات طرفندن سويلتديريلييور. استادِ أزليسندن درس آلير، صوڭره درس ويرر. چونكه سابق إشارتلرده قسمًا بيان ايديلن بيڭلر دلائلِ نبوّتله؛ خالقِ كائنات بتون او معجزاتى اونڭ ألنده خلق ايتمكله گوستردى كه؛ او، اونڭ حسابنه قونوشويور، اونڭ كلامنى تبليغ ايدييور.
هم اوڭا گلن قرآن ايسه ايچنده، طيشنده قرق وجهِ إعجاز ايله گوسترر كه، او جنابِ حقّڭ ترجمانيدر.
هم او كندى ذاتنده بتون إخلاصيله و تقواسيله و جدّيتيله و أمانتيله و سائر بتون أحوال و أطواريله گوسترر كه؛ او كندى نامنه، كندى فكريله ديمييور.. بلكه خالقى نامنه قونوشويور.
هم اونى ديڭلهين بتون أهلِ حقيقت، كشف و تحقيق ايله تصديق ايتمشلر و علم اليقين ايله ايمان ايتمشلر كه؛ او كندى كندينه قونوشمييور، بلكه خالقِ كائنات اونى قونوشديرييور، درس ويرييور، اونڭله درس ويرديرييور. اويله ايسه اونڭ صدق و حقّانيتى، بو درت غايت قوّتلى أساسلرڭ إجماعنه إستناد ايدر.
بشنجى أساس: هم او ترجمانِ كلامِ أزلى أرواحلرى گورويور، ملائكهلرله صحبت ايدييور، جنّ و إنسى ده إرشاد ايدييور. دگل إنس و جنّ عالمى، بلكه عالمِ أرواح و عالمِ ملائكه فوقنده درس آلييور. و ماوراسنده مناسبتى وار و إطّلاعى واردر. سابق معجزاتى و تواترله قطعى ماجراىِ حياتى شو حقيقتى إثبات ايتمشدر.
اويله ايسه كاهنلر و سائر غائبدن خبر ويرنلر گبى، اونڭ خبرلرينه دگل جنّ، دگل أرواح، دگل ملائكه، بلكه جبريلدن باشقه ملائكۀِ مقرّبين دخى قاريشهمييور. حتّى أكثر أوقاتده اونڭ آرقداشى اولان حضرتِ جبرائيلى دخى بعض گرى بيراقييور.
آلتنجى أساس: هم او مَلك، جنّ و بشرڭ سيّدى اولان ذات، شو كائنات آغاجنڭ أڭ منوّر و مكمّل ميوهسى و رحمتِ إلٰهيهنڭ تمثالى و محبّتِ ربّانيهنڭ مثالى و حقّڭ أڭ منوّر برهانى و حقيقتڭ أڭ پارلاق سراجى و طلسمِ كائناتڭ مفتاحى و معمّاىِ خلقتڭ كشّافى و حكمتِ عالمڭ شارحى و سلطنتِ إلٰهيهنڭ دلاّلى و محاسنِ صنعتِ ربّانيهنڭ وصّافى و جامعيتِ إستعداد جهتيله او ذات، موجوداتدهكى كمالاتڭ أڭ مكمّل أنموذجيدر.
اويله ايسه او ذاتڭ شو أوصافى و شخصيتِ معنويهسى إشارت ايدر، بلكه گوسترر كه؛ او ذات، كائناتڭ علّتِ غائيهسيدر. يعنى او ذاته شو كائناتڭ خالقى باقمش، كائناتى خلق ايتمشدر. أگر اونى ايجاد ايتمسه ايدى، كائناتى دخى ايجاد ايتمزدى دينيلهبيلير. أوت جنّ و إنسه گتيرديگى حقائقِ قرآنيه و أنوارِ ايمانيه و ذاتنده گورونن أخلاقِ عاليه و كمالاتِ ساميه، شو حقيقته شاهدِ قاطعدر.
يدنجى أساس:
هم او برهانِ حق و سراجِ حقيقت، اويله بر دين و شريعت گوسترمشدر كه؛ ايكى جهانڭ سعادتنى تأمين ايدهجك دساتيرى جامعدر. و جامع اولمقله برابر، كائناتڭ حقائقنى و وظائفنى و خالقِ كائناتڭ أسماسنى و صفاتنى، كمالِ حقّانيتله بيان ايتمشدر.
ايشته او إسلاميت و شريعت، اويله بر طرزده محيط و مكمّلدر و اويله بر صورتده كائناتى كنديله برابر تعريف ايدر كه، اونڭ ماهيتنه دقّت ايدن ألبته آڭلار كه؛ او دين، بو گوزل كائناتى ياپان ذاتڭ، او كائناتى كنديله برابر تعريف ايدهجك بر بياننامهسيدر و بر تعريفهسيدر.
ناصلكه بر سرايڭ اوستهسى، او سرايه مناسب بر تعريفه ياپار. كندينى وصفلريله گوسترمك ايچون، بر تعريفه قلمه آلير؛ اويله ده: دين و شريعتِ محمّديهده (عصم) اويله بر إحاطه، بر علويت، بر حقّانيت گورونويور كه؛ كائناتى خلق و تدبير ايدنڭ قلمندن چيقديغنى گوسترر. و او كائناتى گوزلجه تنظيم ايدن كيم ايسه، شو دينى گوزلجه تنظيم ايدن ينه اودر. أوت او نظامِ أكمل، ألبته بو نظمِ أجملى ايستر.
سكزنجى أساس: ايشته مذكور صفتلرله متّصف و هر جهتله صارصيلماز قوّتلى إستناد نقطهلرينه طايانان محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلام، عالمِ شهادته متوجّه اولارق، عالمِ غيب نامنه، جنّ و إنسڭ باشلرى اوزرينه إعلان ايدهرك؛ إستقبالده گلهجك عصرلر آرقهسنده طوران أقوامه و ملّتلره خطاب ايدوب اويله بر ندا ايدر كه؛ عموم جنّ و إنسه، عموم يرلره، عموم عصرلره ايشيتديرييور. أوت، ايشيدييورز!..
طوقوزنجى أساس: هم اويله يوكسك، قوّتلى خطاب ايدييور كه؛ بتون عصرلر اونى ديڭلر. أوت عكسِ صداسنى هر بر عصر ايشيدييور.
اوننجى أساس: هم او ذاتڭ گيديشاتنده گورونويور كه؛ گورويور، اويله خبر ويرييور. چونكه أڭ تهلكهلى وقتلرده، كمالِ متانتله تردّدسز، تلاشسز سويلهيور. بعض اولور تك باشيله دنيايه ميدان اوقويور.
اون برنجى أساس: هم بتون قوّتيله اويله قوّتلى دعوت ايدوب چاغيرر كه: يارى يرى و نوعِ بشرڭ بشده برينى سسنه قارشى «لبّيك» ديديرتدى، (سَمِعْنَا وَ اَطَعْنَا) سويلتديردى.
اون ايكنجى أساس: هم اويله بر جدّيتله دعوت و اويله أساسلى بر صورتده تربيه ايدر كه؛ دستورلرينى عصرلرڭ جبههسنده و أقطارڭ طاشلرنده نقش ايدييور و دهرلرڭ يوزلرنده پايدار ايدييور.
اون اوچنجى أساس: هم تبليغ ايتديگى أحكامڭ صاغلاملغنه اويله بر وثوق و گوونمكله سويلهيور و دعوت ايدييور كه؛ دنيا طوپلانسه، اونى بر حكمندن گرى چويروب پشيمان ايدهمز. بوڭا شاهد، بتون تاريخِ حياتى و سِيَرِ سنيهسيدر.
اون دردنجى أساس: هم اويله بر إطمئنان ايله، بر إعتماد ايله دعوت ايدر، تبليغ ايدر كه؛ كيمسهدن منّت آلماز، هيچ بر مشكلاته قارشى تلاش ايتمز، تردّدسز، كمالِ صميميتله و صفوتله و هركسدن أوّل كنديسى عمل ايدوب قبول ايدهرك، گتيرديگى أحكامى إعلان ايدر. بوڭا شاهد ايسه؛ هركسجه، دوست و دشمنجه معلوم اولان مشهور زهدى و إستغناسى و دنيانڭ فانى مزيّناتنه عدمِ تنزّليدر.
اون بشنجى أساس: هم گتيرديگى دينه هركسدن زياده إطاعتى و خالقنه قارشى هركسدن زياده عبوديتى و منهياته قارشى هركسدن زياده تقواسى، قطعيًا گوسترر كه: او، سلطانِ أزل و أبدڭ مبلّغيدر، ألچيسيدر و او معبودِ بِالحقڭ أڭ خالص عبديدر و كلامِ أزلينڭ ترجمانيدر.
شو اون بش عدد أساسلرڭ نتيجهسى شودر كه: مذكور أوصاف ايله متّصف شو ذات؛ بتون قوّتيله، بتون حياتنده مكرّرًا و متماديًا (فَاعْلَمْ اَنَّهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ) دير، وحدانيتى إعلان ايدر.
(اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَيْهِ وَعَلٰى اٰلِهٖ عَدَدَ حَسَنَاتِ اُمَّتِهٖ)
﴿سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ﴾
❊ ❊ ❊