صلاحتڭ إدارهسندن داها مشكلدر. ايشته بو أساسلره بناءً أهلِ إسلام، دنيايه و حرصه سَوق اولونمغه و تشويق ايديلميه محتاج دگلدرلر. ترقّيات و آسايشلر، بونڭله تأمين ايديلمز. بلكه مساعيلرڭ تنظيمنه و مابيْنلرندهكى أمنيتڭ تأسيسنه و تعاون دستورينڭ تسهيلنه محتاجدرلر. بو إحتياج ده، دينڭ أوامرِ قدسيهسيله و تقوا و صلابتِ دينيه ايله اولور.
سكزنجى نوطه:
أى سعى و عملدهكى لذّت و سعادتى بيلمهين تنبل إنسان! بيل كه:
جنابِ حق، كمالِ كرمندن، خدمتڭ مكافاتنى، خدمت ايچنده درج ايتمشدر. عملڭ اجرتنى، نفسِ عمل ايچنده قويمشدر. ايشته بو سرّ ايچوندر كه، موجودات حتّى بر نقطۀِ نظرده جامدات دخى، أوامرِ تكوينيه تعبير ايديلن خصوصى وظيفهلرنده، كمالِ شوق ايله و بر چشيد لذّت ايله أوامرِ ربّانيهيى إمتثال ايدرلر. آريدن، سينكدن، طاووقدن طوت؛ تا شمس و قمره قدر هر شى كمالِ لذّتله وظيفهسنه چاليشييورلر. ديمك خدمتلرنده بر لذّت وار كه، عقللرى اولماديغندن عاقبتى و نتيجهلرى دوشونمهدن، مكمّل وظيفهلرينى ايفا ايدييورلر.
أگر ديسهڭ: ذىحياتده لذّت قابلدر، جماداتده ناصل شوق و لذّت اولابيلير؟
الجواب: جمادات كندى حسابلرينه دگل، اونلره تجلّى ايدن أسماءِ إلٰهيه حسابنه بر شرف، بر مقام، بر كمال، بر گوزللك، بر إنتظام ايسترلر، آرايورلر. او وظيفۀِ فطريهلرينڭ إمتثالنده، نور الأنوارڭ إسملرينه برر معكس، برر آيينه حكمنه گچديگندن تنوّر ايدر، ترقّى ايدر. مثلا: ناصلكه بر قطره صو، بر ذرّهجك جام پارچهسى ذاتنده ضياسز، أهمّيتسز ايكن، صافى قلبيله گونشه يوزينى چويرسه، او