روايتنه گوره، إمامِ شعرانى بر گونده ايكى بچق دفعه قوجهمان فتوحاتِ مكّيه نامندهكى بيوك مجموعهيى مطالعه ايتمشدر. بو گبى وقوعات، إستغراب ايله إنكار ايديلمسين. زيرا بو گبى غريب مسئلهلرى تصديقه ياقلاشديران مثاللر پك چوقدر. مثلا رؤياده بر ساعت ظرفنده بر سنهنڭ گچديگنى و پك چوق ايشلر گورولديگنى گورييورسڭ. أگر او ساعتده او ايشلره بدل قرآن اوقومش اولسه ايدڭ، بر قاچ ختم اوقومش اولوردڭ. بو حالت أوليا ايچون حالتِ يقظهده إنكشاف ايدر. زمان إنبساط ايدر. مسئله روحڭ دائرهسنه ياقلاشير. روح ذاتًا زمان ايله مقيّد دگلدر. روحى جسمانيتنه غالب اولان أوليانڭ ايشلرى، فعللرى سرعتِ روح ميزانيله جريان ايدر.
إعلم أيّها العزيز! بر برهان ايله ألده ايديلن نتيجۀِ توحيدى بعض إنسانلر إستعظام ايله طار ذهنلرينه صيقيشديرامازلر ويا بوزوق خياللرى تحمّل ايدهمز. بو حاله قارشى او قطعى، صحيح برهانى ردّ ايتمك اوزره «بو نتيجهيى، بو قدر عظمتيله شو برهان (اونى) إنتاج ايدهمز.» دييه بهانهلر ايله قبول ايتمز. او مسكين بيلمز مى كه، نتيجهنڭ قيّومى ايماندر. برهان، آنجق اونى گورمك ايچون بر منفذدر ويا بر سوپورگه گبى او نتيجهيه قونان وهملرى سوپورور. مع هذا برهان بر دگلدر، بيڭ دگلدر. ذرّاتِ عالم عددنجه برهانلر واردر.
فسبحان اللّٰه! ملك ايله ملكوت آراسندهكى حجاب نه قدر اينجهدر، آرالرندهكى مسافه نه قدر بيوكدر. دنيا ايله آخرت آراسندهكى يول نه قدر قيصه و نه قدر اوزوندر. علم ايله جهل آراسندهكى حجاب نه قدر لطيف و نه قدر قاليندر. ايمان ايله كفر آراسندهكى برزخ نه قدر شفّاف و نه قدر كثيفدر. عبادتله معصيت آراسندهكى مسافه نه قدر قيصهدر. حالبوكه آرالرى جنّت ايله نارڭ آرالرى قدردر. حيات نه قدر قيصه، أمل نه قدر اوزوندر. أوت حال ايله ماضى آراسنده اويله