مسئلهسيدر. فقط او شريعتدهكى أحكامڭ يكنسق إستمرارينه إستنادًا وهم، خيال تسلّط ايدهرك تضييق ايدوب، شو طبيعتِ هوائيه توضّع و تجسّم ايدوب موجودِ خارجى و خيالدن حقيقت صورتنه گيرمشدر. خيالى، حقيقت صورتنده گورن، گوسترن نفوسڭ إستعدادِ شورهسندن، فاعلِ مؤثّر طورينى طاقمشدر. حالبوكه كور، شعورسز طبيعت، قطعيًا قلبى إقناع ايدهجك و فكره كندينى بگنديرهجك و نظرِ حقيقت اوڭا اُنسيت ايدهجك هيچ بر ملايمت و مناسبت يوق ايكن و مصدر اولمغه قابليتى مفقود ايكن، صِرف نفىِ صانع فرضندن چيقان بر إضطرار ايله وَلَهْرَسَانِ أفكار اولان قدرتِ أزليهنڭ آثارِ باهرهسنڭ طبيعتدن صدورى تخيّل ايديلمش.
حالبوكه طبيعت مثالى بر مطبعهدر، طابع دگل؛ نقشدر، نقّاش دگل؛ قابلدر، فاعل دگل؛ مسطردر، مصدر دگل؛ نظامدر، ناظم دگل؛ قانوندر، قدرت دگل؛ شريعتِ إراديهدر، حقيقتِ خارجيه دگل. مثلا: يگرمى ياشنده بر آدم بردن بره دنيايه گلسه، خالى بر يرده محتشم و صنايعِ نفيسهنڭ آثاريله مزيَّن بر سرايه گيرسه، هم فرض ايتسه قطعيًا خارجدن گلمه هيچ بر فاعلڭ أثرى دگل. صوڭره ايچندهكى أشياىِ منتظمهيه سبب آراركن تنظيمنڭ قوانينى جامع بر كتاب بولسه، اونى معكسِ شعور اولديغندن، بر فاعل، بر علّتِ إضطرارى قبول ايدر. ايشته صانعِ ذو الجلالدن تغافل سببيله بويله غيرِ معقول، غيرِ ملايم بر علّتِ إضطرارى اولان طبيعتله كنديلرينى آلداتمشلر.
شريعتِ إلٰهيه ايكيدر:
برى: صفتِ كلامدن گلن بر شريعتدر كه، بشرڭ أفعالِ إختياريهسنى تنظيم ايدر.