İçeriğe atla
مكتوبات
يگرمنجى مكتوب · Sayfa 327

عالمِ شهادت بتون منتظم أحوال و حكيمانه شئوناتيله او مرتبۀِ توحيدده بِالإجماع إتّفاق ايدييورلر.

ايشته او واحدِ أحدى قبول ايتمه‌ين، يا نهايتسز إلٰهلرى قبول ايده‌جك وياخود أحمق سوفسطائى گبى هم كندينى، هم كائناتڭ وجودينى إنكار ايده‌جك.

ايكنجى كلمه:

(وَحْدَهُ) ايشته شو كلمه صريح بر مرتبۀِ توحيدى گوسترر. شو مرتبه‌يى دخى، أعظمى بر صورتده إثبات ايدن غايت قوّتلى بر برهاننه شويله إشارت ايدرز كه:

بز گوزيمزى آچدقجه، كائنات يوزينه نظريمزى صالديردقجه، أڭ أوّل گوزيمزه ايليشن، عام و مكمّل بر نظامدر و شامل، حسّاس بر ميزاندر گورويورز. هر شى دقيق بر نظام ايله، حسّاس بر ميزان و ئولچو ايچنده‌در. داها بر پارچه دقّتِ نظر ايتدكجه، يڭيدن يڭى‌يه بر تنظيم و توزينيت گوزيمزه چارپييور. يعنى: بريسى، إنتظام ايله او نظامى دگيشديرييور و طارتى ايله او ميزانى تازه‌لنديرييور. هر شى بر موده‌ل اولوب، پك كثرتلى منتظم و موزون صورتلر گيديريلييور. داها زياده دقّت ايتدكجه، او تنظيم و توزين آلتنده بر حكمت و عدالت گورونويور. هر حركتده بر حكمت و مصلحت گوزه‌تيلييور، بر حق، بر فائده تعقيب ايديلييور. داها زياده دقّت ايتدكجه، غايت حكيمانه بر فعاليت ايچنده بر قدرتڭ تظاهراتى و هر شيئڭ هر شأننى إحاطه ايدن غايت محيط بر علمڭ جلوه‌لرى نظرِ شعوريمزه چارپييور. ديمك بتون موجوداتده‌كى شو نظام و ميزان، عمومه عام بر تنظيم و توزينى و او تنظيم و توزين، عام بر حكمت و عدالتى و او حكمت و عدالت، بر قدرت و علمى گوزيمزه گوسترييور. ديمك بر قديرِ كلّ شى و بر عليمِ كلّ شى، شو پرده‌لر آرقه‌سنده عقله گورونويور. هم هر شيئڭ أوّلنه و آخرينه باقييورز، خصوصًا