İçeriğe atla
مكتوبات
يگرمى طوقوزنجى مكتوب · Sayfa 572

ظلمتلى قلب و قفالرده بشرى پوستنى بيراقوب گيدر.. نور اوچار، دومانى قالير. هر نه ايسه...

سكزنجى نكته:

بوڭا دائر بر دستورِ حقيقتى بيان ايتمك لازم. شويله كه:

ناصل «حقوقِ شخصيه» و بر نوع حقوق اللّٰه صاييلان «حقوقِ عموميه» ناميله ايكى نوع حقوق وار؛ اويله ده: مسائلِ شرعيه‌ده بر قسم مسائل، أشخاصه تعلّق ايدر؛ بر قسم، عمومه، عموميت إعتباريله تعلّق ايدر كه؛ اونلره «شعائرِ إسلاميه» تعبير ايديلير. بو شعائرڭ عمومه تعلّقى جهتيله عموم اونده حصّه‌داردر. عمومڭ رضاسى اولمازسه اونلره ايليشمك، عمومڭ حقوقنه تجاوزدر. او شعائرڭ أڭ جزئيسى (سنّت قبيلندن بر مسئله‌سى) أڭ بيوك بر مسئله حكمنده نظرِ أهمّيتده‌در. طوغريدن طوغرى‌يه عموم عالمِ إسلامه تعلّق ايتديگى گبى؛ عصرِ سعادتدن شيمدى‌يه قدر بتون أعاظمِ إسلامڭ باغلانديغى او نورانى زنجيرلرى قوپارمغه، تخريب و تحريف ايتمگه چاليشانلر و يارديم ايدنلر دوشونسونلر كه، نه قدر دهشتلى بر خطايه دوشويورلر. و ذرّه مقدار شعورلرى وارسه، تيتره‌سينلر!..

طوقوزنجى نكته:

مسائلِ شريعتدن بر قسمنه «تَعبُّدى» دينيلير؛ عقلڭ محاكمه‌سنه باغلى دگلدر؛ أمر اولديغى ايچون ياپيلير. علّتى، أمردر.

بر قسمنه «مَعقولُ المعنا» تعبير ايديلير. يعنى: بر حكمت و بر مصلحتى وار كه، او حكمڭ تشريعنه مرجّح اولمش؛ فقط سبب و علّت دگل. چونكه حقيقى علّت، أمر و نهىِ إلٰهيدر.

شعائرڭ تَعبُّدى قسمى؛ حكمت و مصلحت اونى تغيير ايده‌مز، تَعبُّديلك جهتى ترجّح ايدييور، اوڭا ايليشيلمز. يوز بيڭ مصلحت گلسه اونى تغيير ايده‌مز.