مدهشه دخى، منفى ملّيتڭ نوعِ بشره نه قدر ضررلى اولديغنى گوستردى. هم بزده إبتداءِ حرّيتده، (بابل قلعه‌سنڭ خرابيتى زماننده «تبلبلِ أقوام» تعبير ايديلن «تشعّبِ أقوام» و او تشعّب سببيله طاغيلمالرى گبى) منفى ملّيت فكريله، باشده روم و أرمنى اولارق پك چوق «قلوبلر» نامنده سببِ تفرقۀ قلوب، مختلف ملّتجيلر جمعيتلرى تشكّل ايتدى. و اونلردن شيمدى‌يه قدر، أجنبيلرڭ بوغازينه گيدنلرڭ و پريشان اولانلرڭ حاللرى، منفى ملّيتڭ ضررينى گوستردى.

شيمدى ايسه، أڭ زياده بربرينه محتاج و بربرندن مظلوم و بربرندن فقير و أجنبى تحكّمى آلتنده أزيلن عناصر و قبائلِ إسلاميه ايچنده، فكرِ ملّيتله بربرينه يبانى باقمق و بربرينى دشمن تلقّى ايتمك، اويله بر فلاكتدر كه، تعريف ايديلمز. عادتا بر سينگڭ ايصيرمامسى ايچون، مدهش ييلانلره آرقه چويروب، سينگڭ ايصيرماسنه قارشى مقابله ايتمك گبى بر ديوانه‌لكله؛ بيوك أژدرهالر حكمنده اولان آوروپانڭ طويمق بيلمز حرصلرينى، پنچه‌لرينى آچدقلرى بر زمانده، اونلره أهمّيت ويرمه‌يوب بلكه معنًا اونلره يارديم ايدوب، منفى عنصريت فكريله شرق ولايتلرنده‌كى وطنداشلره ويا جنوب طرفنده‌كى دينداشلره عداوت بسله‌يوب اونلره قارشى جبهه آلمق، چوق ضررلرى و مهالكى ايله برابر؛ او جنوب أفرادلرى ايچنده دشمن اولارق يوقدر كه، اونلره قارشى جبهه آلينسين. جنوبدن گلن قرآن نورى وار، إسلاميت ضياسى گلمش؛ او ايچمزده واردر و هر يرده بولونور.

ايشته او دينداشلره عداوت ايسه؛ طولاييسيله إسلاميته، قرآنه طوقونور. إسلاميت و قرآنه قارشى عداوت ايسه، بتون بو وطنداشلرڭ حياتِ دنيويه و حياتِ اُخرويه‌سنه بر نوع عداوتدر. حميت نامنه حياتِ إجتماعيه‌يه خدمت ايده‌يم دييه، ايكى حياتڭ تمل طاشلرينى خراب ايتمك؛ حميت دگل، حماقتدر!