آلداتماز، فقط آلدانير. هاديدر فقط هر كتابنده مُهْدى اولامييور. گورديگى طوغريدر، فقط حقيقت دگلدر.
يگرمى طوقوزنجى سوزده روح بحثنده مدارِ سؤالڭز اولان او حقيقت ايضاح ايديلمشدر. أوت روح، ماهيتى إعتباريله بر قانونِ أمريدر. فقط وجودِ خارجى گيديرلمش بر ناموسِ ذىحياتدر و وجودِ خارجى صاحبى بر قانوندر. حضرتِ محيى الدين يالڭز ماهيتى نقطهسنده دوشونمشدر.
وحدت الوجود مشربنجه أشيانڭ وجودينى خيال گورويور. او ذات خارقه كشفياتيله و مشاهداتيله و مهمّ بر مشرب صاحبى و مستقل بر مسلك إختيار ايتديگندن بِالمجبوريه ضعيف تأويلاتيله تكلّفلى بر صورتده بعض آياتى مشربنه، مشهوداتنه تطبيق ايدييور. آياتڭ صراحتنى اينجيتييور. سائر رسالهلرده جادّۀِ مستقيمۀِ قرآنيه و منهاجِ قويمِ أهلِ سنّت بيان ايديلمشدر. او ذاتِ قدسينڭ كندينه مخصوص بر مقامى وار، هم مقبوليندندر. فقط ميزانسز كشفياتنده حدودلرى چيگنهمش و جمهورِ محقّقينه چوق مسئلهلرده مخالفت ايتمش. ايشته بو سرّ ايچوندر كه، او قدر يوكسك و خارقه بر قطب، بر فريدِ دوران اولديغى حالده؛ كندينه مخصوص طريقتى غايت قيصهجق صدر الدينِ قنوىيه منحصر قالييور گبيدر. و آثارندن إستقامتكارانه إستفاده نادر اولويور. حتّى چوق محقّقينِ أصفيا او قيمتدار آثارينى مطالعه ايتمگه رواج گوسترمييورلر. حتّى بعضلرى منع ايدييورلر.
حضرتِ محيى الدينڭ مشربيله أهلِ تحقيقڭ مشربنڭ مابيْنندهكى أساسلى فرقى و اونلرڭ مأخذلرينى گوسترمك، چوق اوزون تدقيقاته و چوق يوكسك و گنيش نظرلره محتاجدر. أوت، فرق او قدر دقيق و درين و مأخذ او قدر يوكسك و