آرقداش! پك گنيش بولونان قرآنِ كريمڭ خطابلرينه، معنالرينه، إشارتلرينه دقّت ايديلمكله بر عاميدن طوت بر ولىيه قدر بتون طبقاتِ ناسه و عموم أفكارِ عامّهيه اولان مراعاتلرى، اوقشامالرى فوق العاده حيرته، تعجّبه موجبدر. مثلا: (سَبْعَ سَمٰوَاتٍ) كلمهسندن بعض إنسانلر هواءِ نسيميهنڭ طبقهلرينى فهم ايتمشدر. اوبر بعض ده، أرضمز ايله آرقداشلرى اولان حياتدار كرهلرى إحاطه ايدن نسيمى كرهلرى فهم ايتمشدر. بر قسم ده، سيّاراتِ سبعهيى فهم ايتمشدر. بر قسمى ده، منظومۀِ شمسيه ايچنده أثيرڭ يدى طبقهسنى فهم ايتمشدر. بر قسم ده، شو بيلديگمز منظومۀِ شمسيه ايله برابر آلتى دانه داها منظومۀِ شمسيهيى فهم ايتمشدر. بر قسم ده أثيرڭ تشكّلاتى يدى طبقهيه إنقسام ايتديگنى فهم ايتمشدر.
خلاصه: هر بر قسم إنسانلر، إستعدادلرينه گوره فيضِ قرآندن حصّهلرينى آلمشلردر. أوت قرآنِ كريم بتون شو مفهوملره شاملدر دييهبيليرز.
برنجى جمله:
(هُوَ الَّذٖى خَلَقَ لَكُمْ مَا فِى الْاَرْضِ جَمٖيعًا) : بو جملهنڭ بش وجهله ماقبليله إرتباطى واردر:
برنجى وجه: أوّلكى آيت، وجود و حيات نعمتلرينه إشارتدر. بو آيت، بقا و بقانڭ أسباب و لوازماتنه إشارتدر.
ايكنجى وجه: قرآنِ كريم وقتا كه أوّلكى آيتله بشر ايچون مرتبهلرڭ أڭ يوكسگى اولان رجوعى إثبات ايتدى، سامعڭ ذهننه شويله بر سؤال گلدى: شو ذليل إنسانلرڭ بو يوكسك مرتبهيه لياقتلرى نرهدن گلمشدر؟ قرآنِ كريم بو جمله ايله او سؤالى شويلهجه جوابلانديرمشدر: بتون دنيا دستِ إطاعت و تسخيرينه ويريلن إنسانڭ، ألبته خالقنڭ ياننده بيوك بر موقعى واردر.