ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُونَ) اولان آيتِ كريمه ايله، بش دوگوملى، مرتّب او سلسلۀِ عجيبهيه إشارت ايتمشدر. بز ده او بش دوگومى، بش مسئلهده حلّ و بيان ايدهجگز.
برنجى مسئله: (كُنْتُمْ اَمْوَاتًا) عقدهسنى، دوگومنى آچييور. شويله كه:
إنسانڭ جسدينى تشكيل ايدن ذرّهلر، عالمڭ ذرّاتى ايچنده جامد، طاغنيق بر شكلده ايكن، باقارسڭ كه؛ مخصوص بر قانون ايله، معيّن بر نظام ايله إنتظام آلتنه آلينهرق عالمِ عناصره گوندريلير. عالمِ عناصرده ساكت، ساكن، گيزلى بر وضعيتده ايكن، بردن بره قافله قافله، معيّن بر دستور ايله، يومى بر إنتظام ايله، بر قصد و حكمت آلتنده عالمِ مواليده إنتقال ايدر. عالمِ مواليدده ده، سكوت ايچنده ايكن بردن بره عجيب، غريب بر طرز ايله نطفهيه إنقلاب ايدر. صوڭره متسلسل إنقلابلر ايله علقه اولور؛ صوڭره مضغه اولور، صوڭره أت، كميك اولور. بو إنقلابلرڭ هر بريسى، أوّلكيسنه نسبةً داها مكمّل ايسه ده، لاحقنه گوره مواتدر، يعنى حياتسزدر.
س - موت، حياتڭ زواليدر. حالبوكه او ذرّهلرده حيات يوقدر كه، زوالى موت اولسون؟
ج - موتڭ او ذرّهلره إطلاق ايديلمسى، مجازدر. سببى ايسه؛ اوچنجى، دردنجى دوگوملرى ذهنه قبول ايتديرمك اوزره، ذهن ايچون بر حاضرلامادر.
ايكنجى مسئله: (فَاَحْيَاكُمْ) دوگومنى آچييور. أوت حيات، قدرتِ أزليهنڭ أڭ بيوك و أڭ اينجه و أڭ عجيب بر معجزهسيدر و بتون نعمتلردن اوستوندر و مبدأ و معادڭ برهانلرندن أڭ ظاهر برهاندر.