ظلمتلرى آلتنده گيزلى قالان بيڭلرجه حسّياتِ عاليهيى، جزيرة العرب مملكتنده، بدوى و طاغنيق بر قوم ايچنده إنكشاف ايتديرمك خارق العاده دگل ميدر؟ أوت شمسِ حقيقتڭ ضياسندندر.
بو نقطهلرى عقلنه صوقاميانڭ، جزيرة العربى بز گوزينه صوقارز. أى معنّد! جزيرة العربه گيت، أڭ بيوك فيلسوفلردن يوز دانهيى ده إنتخاب ايت، برابر گوتور. اونلر ده اوراده أخلاقڭ و معنوياتڭ إنكشافى خصوصنده چاليشسينلر. محمّدِ عربينڭ او وحشتلر زماننده او وحشى بدويلره ويرديگى جلايى، سنڭ او فيلسوفلرڭ شو مدنيت و ترقّيات دورنده يوزده بر نسبتنده ويرهبيليرلر مى؟ چونكه او ذاتڭ ياپديغى او جلا؛ إلٰهى، ثابت، لايتغيّر بر جلادر و اونڭ بيوك معجزهلرندن بريدر.
و كذا بر ايشده موفّقيت ايستهين آدم، اللّٰهڭ عادتلرينه قارشى صفوت و موافقتنى محافظه ايتسين و فطرتڭ قانونلرينه كسبِ معارفه ايتسين و هيئتِ إجتماعيه رابطهلرينه مناسبت پيدا ايتسين. عكسى تقديرده فطرت، عدمِ موافقتله جواب ويرهجكدر.
و كذا هيئتِ إجتماعيهده، عمومى جريانه مخالفت ايتمهمك لازمدر. مخالفت ايديلديگى تقديرده، دولابڭ اوستندن دوشر، آلتنده قالير. بناءً عليه او جريانلرده، توفيقِ إلٰهينڭ مساعدهسنه مظهريتى طولاييسيله، او دولابڭ اوستنده محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامڭ حق ايله متمسّك اولديغى ثابت اولور.
أوت حضرتِ محمّد عليه الصلاة والسلامڭ گتيرديگى شريعتڭ حقائقى، فطرتڭ قانونلرندهكى موازنهيى محافظه ايتمشدر. إچتماعياتڭ رابطهلرينه لازم گلن مناسبتلرى إخلال ايتمهمشدر. زمان اوزادقجه، آرالرنده إتّصال پيدا اولمشدر.