İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 196

ويره‌بيلير. خلاصه: طبيعت، اللّٰهڭ صنعتى و شريعتِ فطريه‌سيدر. نواميس ايسه، اونڭ مسئله‌لريدر. قوٰى دخى، او مسئله‌لرڭ حكملريدر.

توحيده گيچييورز. قرآنِ كريم، صانعڭ وحدتنه دائر دليللردن هيچ بر شى ترك ايتمه‌مشدر. بِالخاصّه «أرض و سماده اللّٰهدن باشقه إلٰهلر اولمش اولسه ايديلر، شو گورونن إنتظام فساده اوغراردى» معناسنده اولان (لَوْ كَانَ فٖيهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا) آيتنڭ تضمّن ايتديگى (برهان التمانع)، صانعڭ واحد و مستقل اولديغنه كافى بر دليلدر. و إستقلاليت، الوهيتڭ ذاتى بر خاصّه‌سى و ضرورى بر لازمى اولديغنه نورلى بر برهاندر.

أى آرقداش! بحثنده بولونديغمز آيتڭ أوّلنده بولونان (ُعْبُدُوا) أمرى، ابن عبّاسڭ تفسيرينه نظرًا، إنسانلرى توحيده دعوت ايدن بر أمردر. و عين زمانده بو آيت، هيئتِ مجموعه‌سيله توحيده إشارت ايدن پك لطيف و گوزل بر برهانى تضمّن ايتمشدر. شويله كه:

نوعِ بشر ايله سائر حيواناتڭ مدارِ معيشتلرى اولان ثمراتڭ توليدى ايچون، أرض ايله سما آراسنده‌كى معاونت و مناسبتلرى و آثارِ عالمڭ بربرينه مشابهتلرى و أطرافِ عالمڭ بربريله قوجاقلاشمالرى و بربرينڭ ألنى طوتوب إحتياجلرينى تأمين ايتمه‌لرى و يكديگرينڭ سؤالنه جواب ويروب يارديمنه قوشمه‌لرى و تماميله بر نقطۀِ واحده‌يه باقمه‌لرى و بر نظامِ واحدڭ محورى اوستنده حركت ايتمه‌لرى گبى حاللرى حاوى اولان بويله غريب بر ماكينه، صاحب و صانعنڭ بر اولديغنى قطعى بر شهادتله إعلان ايتمكله، «هر بر شيده، صانعڭ وحدتنه دلالت ايدن بر آيت و بر علامت واردر» معناسنده اولان شو بيتله طنين‌أنداز اولويورلر:

﴿وَفٖى كُلِّ شَىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰٓى اَنَّهُ وَاحِدٌ﴾