اون اوچنجى رجا (حاشيه)
___
(حاشيه): لطيف بر توافقدر كه، بو اون اوچنجى رجانڭ بحث ايتديگى مدرسه حادثهسى اون اوچ سنه أوّل اولدى.
___
بو رجاده سرگذشتِ حياتمڭ مهمّ بر لوحهسندن بحث ايدهجگمدن، هر حالده بر درجه اوزون اولاجق. اوصانمامڭزى و گوجنمهمڭزى آرزو ايدييورم.
حربِ عموميده، روسڭ أسارتندن قورتولدقدن صوڭره، إستانبولده ايكى اوچ سنه دار الحكمتده خدمتِ دينيه بنى اوراده طورديردى. صوڭره قرآنِ حكيمڭ إرشاديله و غوثِ أعظمڭ همّتيله و إختيارلغڭ إنتباهيله إستانبولدهكى حياتِ مدنيهدن اوصانج و شعشعهلى حياتِ إجتماعيهدن بر نفرت گلدى. (داء الصّله) تعبير ايديلن إشتياقِ وطن حسّى بنى وطنمه سَوق ايتدى. مادام ئولهجگم، وطنمده ئولهيم دييه وانه گيتدم.
هر شيدن أوّل، وانده خورخور دينيلن مدرسهمڭ زيارتنه گيتدم. باقدم كه؛ سائر وان خانهلرى گبى اونى ده روس إستيلاسنده أرمنيلر ياقمشلردى. وانڭ مشهور قلعهسى كه، طاغ گبى يكپاره طاشدن عبارتدر. بنم مدرسهم اونڭ تام آلتنده و اوڭا تام بيتيشكدر. بنم ترك ايتديگم يدى سكز سنه أوّل، او مدرسهمدهكى حقيقةً دوست، قارداش، أنيس طلبهلريمڭ خياللرى گوزيمڭ اوڭنه گلدى. او فداكار آرقداشلريمڭ بر قسمى حقيقى شهيد، ديگر بر قسمى ده او مصيبت يوزندن معنوى شهيد اولارق وفات ايتمشلردى.
بن آغلامقدن كنديمى طوتامدم و قلعهنڭ تا مدرسهنڭ اوستندهكى ايكى مناره يوكسكلگنده مدرسهيه ناظر تپهسنه چيقدم، اوطوردم. يدى سكز سنه أوّلكى زمانه خيالًا گيتدم. بنم خيالم قوّتلى اولديغى ايچون، بنى او زمانده خيلى گزديردى. أطرافده كيمسه يوقدى كه، بنى او خيالدن چويرسين و او زماندن چكسين. چونكه يالڭز ايدم. يدى سكز سنه ظرفنده، گوزيمى آچدقجه بر عصر زمان گچمش قدر بر تحوّلات گورويوردم. باقدم كه بنم مدرسهمڭ أطرافندهكى شهر ايچى قلعه ديبى موقعى، بتون باشدن آشاغىيه قدر يانديرلمش، تخريب ايديلمش. أوّلكى گورديگمدن شيمديكى گورديگمه، گويا ايكى يوز سنه صوڭره دنيايه گلوب، اويله حزين نظرله باقدم. او خانهلردهكى آدملرڭ چوغى ايله دوست و أحباب ايدم. قسمِ أعظمى اللّٰه رحمت ايتسين مهاجرت ايله وفات ايتمشلر، غربتده پريشان اولمشلردى. هم أرمنى محلّهسندن باشقه وانڭ بتون مسلمانلرينڭ خانهلرى تخريب ايديلمش گوردم. بنم قلبم أڭ دريندن صيزلادى. او قدر رقّتمه طوقوندى كه، بيڭلر گوزم اولسيدى برابر آغلايهجقدى.
بن، غربتدن وطنمه دوندم؛ غربتدن قورتولدم ظن ايدييوردم. «وا أسفا»، غربتڭ أڭ دهشتليسنى وطنمده گوردم. اون ايكنجى رجاده بحثى گچن عبد الرحمن گبى، روحمله پك علاقهدار يوزر طلبهلريمى، دوستلريمى قبرده و او أحبابلرڭ يرلرينى خرابهزار گوردم. أسكيدن بَرى خاطرمده اولان بر ذاتڭ بر فقرهسى واردى، تام معناسنى گورهمييوردم.. او حزين لوحه قارشيسنده تام معناسنى گوردم. فقره بودر:
﴿لَوْلَا مُفَارَقَةُ الْاَحْبَابِ مَا وَجَدَتْ لَهَا الْمَنَايَا اِلٰى اَرْوَاحِنَا سُبُلًا﴾
يعنى: «أگر دوستلردن مفارقت اولماسه ايدى، ئولوم روحلريمزه يول بولامازدى كه گلسين آلسين.» ديمك أڭ زياده إنسانى ئولديرن، أحبابدن مفارقتدر. أوت هيچ بر شى بنى او وضعيت قدر يانديرمامش، آغلاتمامش. أگر قرآندن، ايماندن مدد گلمسه ايدى؛ او غم، او كدر، او حزن روحمى اوچوراجق گبى تأثيرات ياپهجقدى.
أسكيدن بَرى شاعرلر شعرلرنده، أحبابلريله گوروشدكلرى منزللرڭ مرورِ زمانله خرابهگاهلرينه آغلامشلر. بونڭ أڭ فرقتلى لوحهسنى ده بن گوزمله گوردم. ايكى يوز سنه صوڭره غايت سَوْديگى دوستلرڭ محلِّ إقامتنه اوغرايان بر آدمڭ حزنيله؛ هم روحم، هم قلبم گوزيمه يارديم ايدوب آغلاديلر. او وقت، گوزيمڭ اوڭنده خرابهزاره دونمش يرلرڭ، غايت معمور و شنلكلى و نشئهلى و سرورلى بر صورتده بولونديغى زمان، يگرمى سنهيه ياقين أڭ طاتلى بر حياتده تدريس ايله، قيمتدار طلبهلرمله گچيرديگم حياتمڭ او شيرين صفحاتى، برر برر سينهما لوحهلرى گبى جانلانوب گورونهرك، صوڭره وفات ايدوب گيدر طرزنده، خيالى گوزيمڭ اوڭنده أپى زمان دوام ايتدى.
او وقت أهلِ دنيانڭ حالنه چوق تعجّب ايتدم. ناصل كنديلرينى آلداتييورلر؟ چونكه او وضعيت، دنيانڭ تام فانى اولديغنى و إنسانلر ده ايچنده مسافر بولونديغنى بِالبداهه گوستردى. أهلِ حقيقتڭ متماديًا، دنيا غدّاردر، مكّاردر، فنادر، آلدانمهيڭز ديمهلرى نه قدر طوغرى اولديغنى گوزمله گوردم.
هم إنسان ناصل جسميله، خانهسيله علاقهداردر؛ اويله ده، قصبهسيله، مملكتيله بلكه دنياسيله علاقهدار اولديغنى كندم ده گوردم. چونكه بن وجودم إعتباريله إختيارلق رقّتندن ايكى گوزمله آغلاركن، مدرسهمڭ يالڭز إختيارلغى دگل، بلكه وفاتندن طولايى اون گوزله آغلامق ايستهيوردم. و او شيرين وطنمڭ يارى ئولمهسيله يوز گوزله آغلامغه إحتياجم واردى.
روايتِ حديثده واردر كه؛ هر صباح بر ملائكه چاغيرييور:
﴿لِدُوا لِلْمَوْتِ وَابْنُوا لِلْخَرَابِ﴾
يعنى «ئولمك ايچون تولّد ايدوب دنيايه گليرسڭز، خراب اولمق ايچون بنالر ياپييورسڭز.» دييور. ايشته بو حقيقتى، قولاغمله دگل گوزمله ايشيدييوردم.
أوت او وضعيتم او وقت بنى ناصل آغلاتديرمش؛ اون سنهدر خيالم، او وضعيته اوغرادقجه ينه آغلايور. أوت بيڭلر سنه ياشامش او إختيار قلعهنڭ باشندهكى منزللرڭ خراب اولماسى و اونڭ آلتندهكى شهرڭ سكز سنه ظرفنده سكز يوز سنه قدر إختيارلانماسى و قلعه آلتندهكى غايت حياتدار و مجمعِ أحباب اولان مدرسهمڭ وفاتى، عموم عثمانلى دولتنده بتون مدرسهلرڭ وفاتنى گوسترن جنازهسنڭ معنوى عظمتنه إشارةً قوجه وان قلعهسنڭ يكپاره طاشى، اوڭا بر مزار طاشى اولمش. عادتا او مدرسهدهكى سكز سنه أوّل بنمله برابر بولونان مرحوم طلبهلرم، قبرلرنده بنمله برابر آغلايورلر. بلكه او قصبهنڭ خرابه ديوارلرى، طاغلمش طاشلرى بنمله برابر آغلايورلر و اونلرى آغلايور گبى گوردم.
بن او وقت آڭلادم كه، وطنمدهكى بو غربته طايانهميهجغم؛ يا بن ده قبره اونلرڭ ياننه گيتمهلىيم وياخود طاغده بر مغارهيه چكيلوب أجلمى اوراده بكلهملىيم دييه دوشوندم. ديدم: مادام دنياده بويله تحمّل ايديلمز، صبرشكن، مقاومتسوز، يانديريجى فرقتلر وار. ألبته موت، حياته راجحدر. حياتڭ بو آغير وضعيتى چكيلير دردلردن دگلدر.
او وقت جهاتِ ستّه دينيلن آلتى جهته نظر گزديردم، قراڭلقلى گوردم. او شدّتِ تأثّردن گلن غفلت بڭا دنيايى قورقونج، بوش، خالى، باشمه ييقيلاجق بر طرزده گوستردى. روحم ايسه، دشمن وضعيتنى آلان حدسز بلالره قارشى بر نقطۀِ إستناد آراركن و روحده أبده قدر اوزانان حدسز آرزولرى تطمين ايدهجك بر نقطۀِ إستمداد تحرّى ايدركن و او حدسز فراق و إفتراقدن و تخريب و وفاتدن گلن حزن و غمه قارشى تسلّى بكلركن، بردن قرآنِ معجز البيانڭ
﴿سَبَّحَ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ الْعَزٖيزُ الْحَكٖيمُ ۞
لَهُ مُلْكُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ يُحْيٖى وَيُمٖيتُ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ قَدٖيرٌ﴾
آيتنڭ حقيقتى تجلّى ايتدى. او رقّتلى، فرقتلى، دهشتلى، حزنلى خيالدن بنى قورتاردى، گوزيمى آچديردى.
باقدم كه، ميوهدار آغاجلرڭ باشلرندهكى ميوهلرى تبسّم ايدر بر طرزده بڭا باقييورلر؛ بزه ده دقّت ايت، يالڭز خرابهزاره باقوب طورمه دييورلردى. بو آيتِ كريمهنڭ حقيقتى بويله إخطار ايدييوردى كه: وان صحراسنڭ صحيفهسنده مسافر اولان إنسانلرڭ أليله يازيلان و شهر صورتنى آلان صنعى بر مكتوبڭ، روس إستيلاسى دينيلن دهشتلى بر سيل بلاسنه دوشوب سيلنمهسى نهدن سنى بو قدر متأثّر ايدييور؟ أصل مالكِ حقيقى و هر شيئڭ صاحبى و ربّى اولان نقّاشِ أزلىيه باق كه؛ بو وان صحيفهسنده مكتوباتى، كمالِ شعشعه ايله أسكى زمانده گورديگڭ وضعيتى ينه دوام ايدوب يازيلييورلر. او يرلر بوش، خراب، خالى قالمش دييه آغلامالرڭ، مالكِ حقيقيسندن غفلت و إنسانلرى مسافر تصوّر ايتمهمكدن و مالك توهّم ايتمك ياڭليشندن ايلرى گلييور.
فقط او ياڭليشلقدن و او ياقيجى وضعيتدن بر حقيقت قپوسى آچيلدى. و او حقيقتى تام قبول ايتمگه نفس حاضرلاندى أوت ناصلكه بر دمير آتشه صوقولور؛ تا يوموشاسين، گوزل و منفعتدار بر شكل ويريلسين. اويله ده او حزنأنگيز حالت و او دهشتلى وضعيت آتش اولدى، نفسمى يوموشاتدى. قرآنِ معجز البيان، مذكور آيتڭ حقيقتيله، حقائقِ ايمانيهنڭ فيضنى تام اوڭا گوستردى، قبول ايتديردى.
أوت لِلّٰهِ الحمد شو آيتڭ حقيقتى، ايمان فيضيله (يگرمنجى مكتوب گبى رسالهلرده قطعى إثبات ايتديگمز گبى) هركسڭ قوّتِ ايمانيهسى نسبتنده إنكشاف ايدن اويله بر نقطۀِ إستناد روحه و قلبه ويردى كه؛ او وضعيتڭ دهشتندن يوز درجه زياده قورقونج، ضررلى مصيبتلره قارشى گلهبيلير بر قوّتى، ايمانِ بِاللّٰهدن ويردى. و شويله إخطار ايتدى كه: سنڭ خالقڭ اولان شو مملكتڭ مالكِ حقيقيسنڭ أمرينه هر شى مسخّردر، هر شيئڭ ديزگينى اونڭ ألندهدر، اوڭا إنتسابڭ يتر.
او خالقمه طايانوب طانيدقدن صوڭره، دشمن صورتنى آلان بتون شيلر، دشمنلقلرينى ترك ايتديلر؛ آغلاتديران حزين حاللر، بنى نشئهلنديرمگه باشلاديلر. هم چوق رسالهلرده قطعى برهانلرله ده إثبات ايتديگمز گبى، او حدسز آرزولره قارشى ايمانِ بِالآخرتدن گلن نور ايله اويله بر نقطۀِ إستمداد ويردى كه؛ دگل كوچوجك و موقّت، قيصه، دنيوى أحبابلره قارشى آرزو و رابطهلريمه، بلكه أبد الآبادده، عالمِ بقاده، سعادتِ أبديهده حدسز اوزون آرزولريمه كافى گلهبيلير بر نقطۀِ إستمداد ويردى.
چونكه بر جلوۀِ رحمتيله، موقّت بر مسافرخانهسى اولان بو دنيانڭ بر منزلى اولان شو زمينڭ يوزنده، او مسافرلرينى بر ايكى ساعت سَوينديرمك ايچون، بهار سفرهسنده حدّ و حسابه گلمز صنعتلى، شيرين نعمتلرينى، هر بهارده إحسان ايدوب بر قهوهآلتى حكمنده او مسافرلره يديردكدن صوڭره، مسكنِ أبديلرنده سكز دائمى جنّتى حدسز بر زمانده، حدسز أنواعِ نعمتيله طولديروب عبادينه إحضار ايدن بر رحمٰن الرحيمڭ رحمتنه ايمان ايله إستناد ايدوب، إنتسابنى بيلن ألبته اويله بر نقطۀِ إستمداد بولور كه؛ أڭ أدنا درجهسى، حدسز أبدى أمللره مدد ويروب إدامه ايدر.
هم او آيتڭ حقيقتيله، ايمانڭ ضياسندن گلن نور اويله پارلاق بر صورتده تجلّى ايتدى كه؛ او ظلماتلى اولان جهاتِ ستّهيى گوندوز گبى آيدينلاتديردى. چونكه بو مدرسهم و بو شهرده طلبه و دوستلريمڭ آرقهلرنده قالوب آغلامق وضعيتنى شويله آيدينلاتديردى كه: أحبابڭ گيتدكلرى عالم قراڭلقلى دگل، يالڭز يرلرينى دگيشديرديلر؛ ينه گوروشهجكسڭز دييه إخطار ايتدى. آغلامهيى تمامًا كسديردى. و دنياده اونلرڭ يرينه گچهجك و بڭزهيهجك اولانلرى بولاجغمى إفهام ايتدى. أوت لِلّٰهِ الحمد هم وفات ايدن وان مدرسهسنى إسپارطه مدرسهسيله إحيا ايدوب، اورادهكى أحبابلرى دخى، داها چوق، داها قيمتدار طلبهلر و أحبابلرله معنًا إحيا ايتدى.
هم بيلديردى كه؛ دنيا بوش، خالى اولماديغنى و خراب اولمش بر مملكت صورتنى ياڭليش تصوّر ايتديگمى، بلكه مالكِ حقيقى حكمتنڭ إقتضاسيله، صنعى إنسانلرڭ لوحهسنى دگيشديرييور، مكتوبنى تازهلنديرييور. بر آغاجڭ بر قسم ميوهلرينى قوپاردقجه يرينه ينه باشقه ميوهلرڭ گلديگى گبى، نوعِ بشرده بو زوال و فراق دخى بر تجدّددر، تازهلنمكدر. ايمان نقطهسنده، أحبابسزلقدن گلن أليمانه بر حزن دگل، بلكه باشقه گوزل بر يرده گوروشمك اوزره آيريلمقدن گلن، لذيذانه بر حزن ويرن بر تازهلنمكدر.
هم او دهشتلى وضعيتدن، كائناتڭ موجوداتنڭ قراڭلقلى گورونن يوزينى آيدينلاتدى. بن ده او وقت او حالته شكر ايتمك ايستدم، عربى شو فقره گلدى؛ تام او حقيقتى تصوير ايتدى. شويله كه ديدم:
﴿اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى نُورِ الْاٖيمَانِ الْمُصَوِّرِ مَا يُتَوَهَّمُ اَجَانِبَ اَعْدَاءً اَمْوَاتًا
مُوَحِّشٖينَ اَيْتَامًا بَاكٖينَ ؛ اَوِدَّاءَ اِخْوَانًا اَحْيَاءً مُونِسٖينَ مُرَخَّصٖينَ
مَسْرُورٖينَ ذَاكِرٖينَ مُسَبِّحٖينَ﴾
يعنى: «او شدّتلى حالتڭ تأثيرندن گلن غفلت ايله، كائناتڭ موجوداتى بر قسمى دشمن و أجنبى (حاشيه) بر قسمى مدهش جنازهلر، ديگر قسمى ايسه، كيمسهسزلكدن آغلايان يتيملر صورتنده؛ غافل نفسمه توهّم ايله گوستريلن بو قورقونج لوحهيى، نورِ ايمان ايله عين اليقين گوردم كه: او أجنبى، دشمن گوروننلر برر دوست قارداشدرلر. و او مدهش جنازهلر ايسه؛ قسمًا حياتدار و انسيتكار و قسمًا وظيفهدن ترخيص ايديلنلردر. و او آغلايان يتيملرڭ واويلالرى ايسه ذكر و تسبيحڭ زمزمهلرى اولديغنى نورِ ايمان ايله گورديگمدن، او حدسز نعمتلرڭ منبعى اولان ايمانى بڭا ويرن خالقِ ذو الجلاله حدسز حمد ايدييورم. و بو دنياده، بو دنيا قدر بيوك خصوصى دنيامدهكى بتون موجوداتى، حمد و تسبيحاتِ إلٰهيهده تصوّر و نيّتم ايله إستعمال ايتمك بر حقّم اولديغى نقطۀِ نظرندن، بتون او موجوداتڭ هر بريسنڭ و عمومنڭ لسانِ حاللريله برابر
___
(حاشيه): يعنى زلزله، فورطنه، طوفان، طاعون، آتش گبى.
___
﴿اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى نُورِ الْاٖيمَانِ﴾
ديرز.» ديمكدر.
هم او غفلتكارانه حالتِ مدهشهدن هيچه اينن أذواقِ حيات و بتون بتون چكيلوب قورويان أمللر و أڭ طار بر دائره ايچنده صيقيشوب قالان بلكه محو اولان شخصمه عائد نعمتلر، لذّتلر بردن (باشقه رسالهلرده قطعى بر صورتده إثبات ايتديگمز گبى) نورِ ايمان ايله قلبڭ أطرافندهكى او طار دائرهيى اويله گنيشلتديردى كه، كائناتى ايچنه آلدى و او خورخور باغچهسنده قورومش و لذّتنى قاچيرمش نعمتلر يرنده، دارِ دنيا و دارِ آخرتى برر سفرۀِ نعمت و برر طبلۀِ رحمت شكلنه گتيردى. گوز، قولاق، قلب گبى، اون دگل، يوز جهازاتِ إنسانيهنڭ هر برينى، غايت اوزون بر أل صورتنده، هر مؤمنڭ درجهسى نسبتنده او ايكى سفرۀِ رحمانه اوزاتوب، هر طرفندن نعمتلرى طوپلايهجق بر طرزده گوسترديگندن؛ هم بو علوى حقيقتى إفاده، هم او حدسز نعمته شكر ايچون او وقت بويله ديمشدم:
﴿اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى نُورِ الْاٖيمَانِ الْمُصَوِّرِ لِلدَّارَيْنِ مَمْلُوؤَتَيْنِ مِنَ النِّعْمَةِ
وَالرَّحْمَةِ لِكُلِّ مُؤْمِنٍ حَقًّا يَسْتَفٖيدُ مِنْهُمَا بِحَوَاسِّهِ الْكَثٖيرَةِ
الْمُنْكَشِفَةِ بِاِذْنِ خَالِقِهٖ﴾
يعنى: «دنيا و آخرتى نعمت و رحمتله طولديرمش بر صورتده، حقيقى مؤمنلرڭ نورِ ايمان و إسلاميتله إنكشاف و إنبساط ايتمش بتون حاسّهلرينڭ أللريله او ايكى معظّم سفرهدن إستفادهيى تأمين ايدن و گوسترن نورِ ايمان نعمتنڭ مقابلنه، او ايمانى بڭا ويرن خالقمه، بتون ذرّاتِ وجودمله دنيا و آخرت طولوسى حمد و شكر، أليمدن گلسه ياپارم» ديمكدر.
مادام ايمان بو عالمده بو تأثيراتِ عظيمهيى ياپار؛ ألبته دارِ بقاده اويله ثمرات و فيوضاتى اولاجق كه، بو دنيادهكى عقل ايله اونلر إحاطه ايديلمز و تعريف ايديلمز.
ايشته، أى بنم گبى إختيارلق مناسبتيله پك چوق دوستلرڭ فراق آجيلرينى چكن إختيار و إختيارهلر! سزڭ أڭ إختياريڭز هر نه قدر ظاهرًا بندن ياشلى ايسه ده، معنًا بن اونلردن داها زياده إختيارلغمى تخمين ايدييورم. چونكه فطرتمده رقّتِ جنسيه ايله آجيمق حسّى زياده بولونديغندن، كندى ألممدن باشقه بيڭلر قارداشلريمڭ ألملرينى ده او شفقت سرّيله چكديگمدن، يوزلر سنه ياشامش گبى إختيارم. و سز نه قدر فراق بلاسنى چكمش ايسهڭز، بنم قدر او بلايه معروض قالمامشسڭز.
چونكه اوغلم يوقدر كه يالڭز اوغلمى دوشونهيم. بندهكى فطرى اولان بو زياده آجيمقلق و شفقت، بيڭلر مسلمان أولادلرينڭ، حتّى معصوم حيوانلرڭ تألّملرينه قارشى دخى بر رقّت، بر ألم، او سرِّ شفقت ايله حسّ ايدييوردم. خصوصى بر خانهم يوقدر كه فكريمى يالڭز اوڭا حصر ايدهيم؛ بلكه بو مملكت ايله و بلكه عالمِ إسلامڭ قطعهسيله خانهم گبى، حميتِ إسلاميه نقطهسنده علاقهدارم. و او ايكى بيوك خانهدهكى دينداشلريمڭ ألملريله متألّم و فراقلريله محزون اولويورم!..
ايشته بتون إختيارلغمدن و فراق بلالرندن گلن تأثّراتمه، بڭا نورِ ايمان تام كافى گلدى؛ قيريلماز بر رجا، قوپماز بر اُميد، سونمز بر ضيا، بيتمز بر تسلّى ويردى. ألبته سزلره إختيارلقدن گلن قراڭلق و غفلت و تأثّرات و تألمّاته؛ ايمان كافى و وافيدر. أصل أڭ قراڭلقلى و أڭ نورسز و تسلّيسز إختيارلق و أڭ أليم و مدهش فراق، أهلِ ضلالتڭ و أهلِ سفاهتڭ إختيارلقلريدر و فراقلريدر.
او رجا و ضيا و تسلّى ويرن ايمانى ذوق ايتمك و تأثيراتنى حسّ ايتمك ايچون، إختيارلغه لايق و إسلاميته موافق عبوديتكارانه بر طورِ شعوردارانه طاقينمقله اولور. يوقسه گنجلره بڭزهمگه چاليشمق و اونلرڭ سرخوشجه غفلتلرينه باشنى صوقوب إختيارلغنى اونوتمقله دگلدر.
﴿خَيْرُ شَبَابِكُمْ مَنْ تَشَبَّهَ بِكُهُولِكُمْ وَشَرُّ كُهُولِكُمْ مَنْ تَشَبَّهَ بِشَبَابِكُمْ﴾
(أو كما قال) مئالندهكى حديثى دوشونڭز. يعنى: «گنجلريڭزڭ أڭ اييسى، تمكينده و سفاهتلردن چكيلمكده إختيارلره بڭزهينلردر. و إختيارلريڭزڭ أڭ فناسى، سفاهتده و باشنى غفلته صوقمقده گنجلره بڭزهينلردر.»
أى قارداشلرم إختيارلر و همشيره إختيارهلر! حديثِ شريفده واردر كه: «آلتمش يتمش ياشلرنده إختيار بر مؤمن، درگاهِ إلٰهىيه ألنى قالديروب دعا ايدركن، رحمتِ إلٰهيه اونڭ ألنى بوش دونديرمگه حجاب ايدييور.» مادام رحمت سزه قارشى بويله حرمت ايدييور.. سز ده رحمتڭ بو حرمتنى عبوديتڭزله إحترام ايديڭز.