﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
هم بنم گبى يتمش بش ياشنده و علاقهسز و دنياده سَوْديگى دوستلرندن، يتمشدن آنجق حياتده بشى قالمش و اونڭ وظيفۀِ نوريهسنى گورهجك يتمش بيڭ نور نسخهلرى باقى قالوب سربست گزييورلر. و بر ديله بدل، بيڭلر ديل ايله خدمتِ ايمانيهيى ياپاجق قارداشلرى، وارثلرى بولونان بنم گبى بر آدمه قبر، بو حپسدن يوز درجه زياده خيرليدر.
ل. ٢٦٠
ديمك أڭ خالص و أڭ سلامتلى و أڭ مهمّ و أڭ موفّقيتلى خدمت، رسالة النور شاكردلرينڭ چاليشدقلرى دائره ايچندهكى قدسى خدمتدر.
سعيد النورسى
ست. ٥٠
قارداشلرم!
غفلت و دنياپرستلكدن چيقان دهشتلى بر أنانيت، بو زمانده حكم ايدييور. اونڭ ايچون أهلِ حقيقت، -حتّى مشروع بر طرزده دخى اولسه- أنانيتدن، خودفروشلقدن واز گچمهلرى لازم اولديغندن، رسالۀِ نورڭ حقيقى شاكردلرى، بوز پارچهسى اولان أنانيتلرينى شخصِ معنويده و حوضِ مشتركده أريتدكلرندن، إن شاء اللّٰه بو فورطنهده صارصيلميهجقلر
أوت، منافقلرڭ أهمّيتلى و تجربهلى بر پلانى؛ بويله هر برى برر ضابط، برر حاكم حكمندهكى أشخاصى مشترك بر مسئلهده بويله قاچنمق و بربرينى تنقيد ايتمك عصبيتنى ويرن صيقنتيلى يرلرده طوپلاتديرر، بوغوشديرر، معنوى قوّتلرينى طاغيتديرر. صوڭره قوّتنى غيب ايدنلرى قولايجه طوقاتلر، وورور.
رسالۀِ نور شاكردلرى، خلّت و اخوّت و فنا فى الإخوان مسلگنده گيتدكلرندن، إن شاء اللّٰه بو تجربهلى و منافقانه پلانى ده عقيم بيراقهجقلر.
ش. ٣١٨
نور شاكردلرينڭ خالص و صِرف اُخروى، نورلره و ترجماننه قارشى علاقهلرينه، دنيوى و سياسى جمعيت نامنى ويروب اونلرى مسئول ايتمگه چاليشانلرڭ نه قدر حقيقتدن و عدالتدن اوزاق دوشدكلرينه قارشى اوچ محكمهنڭ او جهتده برائت ويرمسيله برابر ديرز كه:
حياتِ إجتماعيۀِ إنسانيهنڭ خصوصًا ملّتِ إسلاميهنڭ اُسّ الأساسى: أقربالر ايچنده صميمانه محبّت و قبيله و طائفهلر ايچنده علاقهدارانه إرتباط و إسلاميت ملّيتيله مؤمن قارداشلرينه قارشى، معنوى، معاونتكارانه بر اخوّت و كندى جنسى و ملّتنه قارشى فداكارانه بر علاقه و حياتِ أبديهسنى قورتاران قرآن حقيقتلرينه و ناشرلرينه صارصيلماز بر رابطه و إلتزام و باغليلق گبى حياتِ إجتماعيهيى أساسيله تأمين ايدن بو رابطهلرى إنكار ايتمكله و شمالدهكى دهشتلى آنارشيستلك تخمنى صاچان و نسل و ملّيتى محو ايدن و هركسڭ چوجقلرينى كندينه آلوب قرابت و ملّيتى إزاله ايدن و مدنيتِ بشريهيى و حياتِ إجتماعيهيى بتون بتون بوزمغه يول آچان قيزيل تهلكهيى قبول ايتمكله آنجق نور شاكردلرينه مدارِ مسئوليت جمعيت نامنى ويرهبيلير.
اونڭ ايچون حقيقى نور شاكردلرى چكينميهرك قرآن حقيقتلرينه قارشى قدسى علاقهلرينى و اُخروى قارداشلرينه قارشى صارصيلماز إرتباطلرينى إظهار ايدييورلر. او اخوّت سببيله گلن هر بر جزايى ممنونيتله قبول ايتدكلرندن، محكمۀِ عادلهڭزده حقيقتِ حالى اولديغى گبى إعتراف ايدييورلر. حيله ايله، دالقاووقلق ايله و يالانلرله كنديلرينى مدافعهيه تنزّل ايتمييورلر.
موقوف
سعيد النورسى
ش. ٣٩٢
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
صاقين صاقين مناقشه ايتمهيڭز، جاسوس قولاقلر إستفاده ايدرلر. حقلى اولسه، حقسز اولسه بو حالمزده مناقشه ايدن حقسزدر. بر درهم حقّى وارسه، مناقشه ايله بيڭ درهم بزلره ضررى طوقونهبيلير. بر زمان أسكيشهر حپسنده تيتيز قارداشلريمه سويلهديگم بر حكايهيى تكرار ايدييورم:
أسكى حربِ عموميده روسيهنڭ شمالنده طقسان ضابطمز ايله برابر بر اوزون قوغوشده أسير اولارق بولونويوردق. او ذاتلرڭ بڭا قارشى حدّمدن چوق زياده توجّهلرى بولونماسندن، نصيحتله گورولتيلره ميدان ويرمزدم. فقط بردن عصبيت و صيقنتيدن گلن بر تيتيزلك، شدّتلى مناقشهلره سببيت ويرمگه باشلادى. بن ده اوچ درت آدمه ديدم: سز نرهده گورولتى ايشيتسهڭز، گيديڭز حقسزه يارديم ايديڭز. اونلر دخى اويله ياپديلر، ضررلى مناقشهلر قالقدى. بندن صورديلر: «نهدن بو حقسز تدبيرى ياپدڭ؟» ديدم: حقلى آدم، إنصافلى اولور؛ بر درهم حقّنى، إستراحتِ عمومينڭ يوز درهم منفعتنه فدا ايدر. حقسز ايسه أكثريتله أنانيتلى اولور، فدا ايتمز، گورولتى چوغالير.
ش. ٣٢١
بو پارچه چوق قيمتليدر
برنجى نكته: جنابِ حق كمالِ كرمندن و مرحمتندن و عدالتندن، اييلك ايچنده معجّل بر مكافات و فنالقلر ايچنده معجّل بر مجازات درج ايتمشدر. حسناتڭ ايچنده، آخرتڭ ثوابنى آڭديرهجق معنوى لذّتلر؛ سيّئاتڭ ايچنده، آخرتڭ عذابنى إحساس ايدهجك معنوى جزالر درج ايتمش.
مثلا: مؤمنلر مابيْننده محبّت، أهلِ ايمان ايچون گوزل بر حسنهدر. او حسنه ايچنده، آخرتڭ مادّى ثوابنى آڭديرهجق معنوى بر لذّت، بر ذوق، بر إنشراحِ قلب درج ايديلمشدر. هركس قلبنه مراجعت ايتسه بو ذوقى حسّ ايدر.
مثلا: مؤمنلر مابيْننده خصومت و عداوت بر سيّئهدر. او سيّئه ايچنده قلب و روحى صيقنتيلرله بوغاجق بر عذابِ وجدانى يى، عالىجناب روحلره حسّ ايتديرر. بن كندم بلكه يوز دفعهدن فضله تجربه ايتمشم كه؛ بر مؤمن قارداشه عداوتم وقتنده، او عداوتدن اويله بر عذاب چكييوردم، شبهه بيراقمييوردى كه، بو سيّئهمه معجّل بر جزادر، چكديريلييور.
مثلا: حرمته لايق ذاتلره حرمت و مرحمته لايق اولانلره مرحمت و خدمت بر حسنهدر، بر اييلكدر. بو اييلكده ثوابِ اُخروى يى إحساس ايدر درجهده اويله بر ذوق لذّت واردر كه؛ حياتنى فدا ايتمك درجهسنه او حرمتى، او مرحمتى ايلرى گوتورور. والدهنڭ چوجغه مرحمتندهكى شفقت واسطهسيله قزانديغى ذوق و مكافات ايچون، حياتنى او مرحمت يولنده فدا ايدر درجهيه گيدر. ياوروسنى قورتارمق ايچون آرسلانه صالديران بر طاووق، حيوانات ملّتنده بو حقيقته بر مثالدر. ديمك، مرحمت و حرمتده معجّل بر مكافات وار؛ عالىهمّت و عالىجناب إنسانلر اونلرى حسّ ايدر كه، قهرمانانه بر وضعيت آلييورلر.
هم مثلا: حرص و إسرافده اويله بر جزا وار كه؛ شكوالى، مراقلى، معنوى و قلبى بر جزا إنسانى سرسم ايدر. و حسد و قيصقانجلقده اويله بر معجّل جزا وار كه، او حسد، حسد ايدنى ياقار. هم توكّل و قناعتده اويله بر مكافات وار كه، او لذّتلى معجّل ثواب، فقر و حاجتڭ بلاسنى و ألمنى إزاله ايدر.
هم مثلا: غرور و كبرده اويله بر آغير يوك وار كه؛ مغرور آدم هركسدن حرمت ايستر و او ايستهمك سببيله إستثقال گورديگندن دائمى عذاب چكر. أوت حرمت ويريلير، ايستهنيلمز.
هم مثلا: تواضعده و تركِ أنانيتده اويله لذّتلى بر مكافات وار كه؛ آغير بر يوكدن و كندينى صوغوق بگنديرمكدن قورتارير.
هم مثلا: سوءِ ظن و سوءِ تأويلده، بو دنياده معجّل بر جزا وار. (مَنْ دَقَّ دُقَّ) قاعدهسيله، سوءِ ظن ايدن، سوءِ ظنّه معروض اولور. مؤمن قارداشنڭ حركاتنى سوءِ تأويل ايدنلرڭ حركاتى، ياقين بر زمانده سوءِ تأويله اوغرار، جزاسنى چكر.
و هكذا بتون أخلاقِ حسنه و سيّئه، بو مقياسه گوره ئولچولملى. بن رحمتِ إلٰهيهدن اُميد ايدرم كه؛ رسالۀِ نوردن بو زمانده تظاهر ايدن معنوى إعجازِ قرآنى يى ذوق ايدن ذاتلر، بو معنوى أذواقى حسّ ايدرلر؛ سوءِ أخلاقه مبتلا اولميهجقلر، إن شاء اللّٰه.
سعيد النورسى
اخوّت ٣٦
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو دنيانڭ حياتى پك چابوق دگيشمهسنه و زوالنه و فنا و فانى، عاقبتسز لذّتلرينه و فراق و إفتراق طوقاتلرينه قارشى بر أهمّيتلى مدارِ تسلّى ايسه، صميمى دوستلر ايله گوروشمكدر. أوت بعضًا بر تك دوستنى بر ايكى ساعت گورمك ايچون، يگرمى گون يول گيدر و يوز ليرايى صرف ايدر. شيمدى بو عجيب، دوستسز زمانده صميمى قرق أللى دوستنى بردن بر ايكى آى گورمك و اللّٰه ايچون صحبت ايتمك و حقيقى بر تسلّى آلوب ويرمك؛ ألبته باشمزه گلن بو مشقّتلر و ضايعاتِ ماليه اوڭا قارشى پك اوجوز دوشر، أهمّيتى قالماز. بن كندم، بورادهكى قارداشلرمدن اون سنه فراقدن صوڭره بر تكنى گورمك ايچون بو مشقّتى قبول ايدردم. تشكّى قدرى تنقيد و تشكّر قدره تسليمدر.
* * *
سزى تأمين ايدرم كه؛ شيمدى أجل گلسه ئولسهم، كمالِ راحتِ قلبله قارشيلايهجغم. چونكه ايچڭزده قوّتلى، متين، گنج چوق سعيدلر بولونديغنه و بو بيچاره، إختيار، خسته، ضعيف سعيددن چوق زياده رسالۀِ نوره صاحب و وارث و حامى اولاجقلرينه قناعتم گلييور. نظيفڭ پوصلهسنده إسملرى يازيلان و تأثيرلى بر صورتده قوّۀِ معنويهيى تقويه ايدن ذاتلره چوق منّتدار و چوق مفرّح اولدم. ذاتًا بن اونلرڭ بويله اولاجقلرينى تخمين ايدردم. جنابِ حق اونلرى موفّق و باشقهلره ده حسنِ مثال أيلهسين، آمين!
ش. ٣١٠
عزيز، صدّيق قارداشلرم و خدمتِ قرآنيهده و ايمانيهده خالص آرقداشلرم و حق و حقيقت و برزخ و آخرت يولنده آيريلماز يولداشلرم!
بز بربريمزدن آيريلمق زمانى ياقين اولماسى جهتيله، صيقنتيدن نشئت ايدن گرگينلكلر و قصورلر يوزندن «إخلاص رسالهسى»نڭ دستورلرى محافظه ايديلمديگندن، سز بربريڭزله تمام حلاللشمق لازمدر و ضروريدر. سز، بربريڭزه أڭ فداكار نسبى قارداشدن داها زياده قارداشسڭز. قارداش ايسه، قارداشنڭ قصورينى اورتر، اونوتور و عفو ايدر.
بن بوراده خلافِ مأمول إختلافڭزى و أنانيتڭزى نفسِ أمّارهيه ويرمييورم و رسالۀِ نور شاكردلرينه ياقيشديرامييورم؛ بلكه نفسِ أمّارهسنى ترك ايدن أوليالرده دخى بولونان بر نوع موقّت أنانيت تلقّى ايدييورم. سز بنم بو حسنِ ظنّمى عناد ايله قيرمايڭز، باريشڭز.
سعيد النورسى
ش. ٣٤٥
بر زمان كوچك إسپارطه نامنى آلان و هر يردن زياده، گچن مسئلهمزده حپس مصيبتنى چكن اينهبولى و جوارى قارداشلريمڭ غايت گوزل و صميمانه مكتوبلرى، بنى چوق مسرور أيلدى. يالڭز، رسالۀِ نورڭ قهرمانلرندن بابا اوغلڭ مشربلرى آيرى آيرى اولديغندن، بربريله تام إمتزاج ايدهمدكلرندن أنديشه ايدييورم.
بابا نه قدر حقسز ده اولسه، اوغل اونڭ رضاسنى تحصيل ايتمگه مجبوردر. اوغل ده نه قدر سركش ده اولسه، بابا شفقتِ فطريهسنى اوڭا قارشى أسيرگهمز و أسيرگهمملى.
دگل بويله بابا و أولاد و ممتاز سجيهلى و رسالۀِ نورڭ باش شاكردلرى، بلكه بربرندن چوق اوزاق و دشمن ده اولسهلر رسالۀِ نورڭ خاطرى ايچون رسالۀِ نور شاكردلرينڭ مابيْنندهكى تفانى، بربرينى تنقيد ايتمهمك، قصورينى عفو ايتمك دستورى ايله بو ايكى قارداشم، دنيوى و جزئى و حسّى شيلرى مدارِ مناقشه ايتمهسينلر. پدرلك و ولدلگڭ إقتضا ايتديگى حرمت و شفقتله برابر، نورڭ شاكردلگى إقتضا ايتديگى قصوره باقمهمق و عفو ايتمك و بنم چوق سَوْديگم ايكى قارداشم بنم خاطرم ايچون بربرينى تنقيد ايتمهمك لازم گلييور.
سعيد النورسى
أم. ٨٩
رسالۀِ نور، سائر علملر و كتابلر گبى اوقونماملى. چونكه اوندهكى ايمانِ تحقيقى علملرى، باشقه علملره و معارفلره بڭزهمز. عقلدن باشقه چوق لطائفِ إنسانيهنڭ قوت و نورلريدر.
ايشته بو مجموعهدهكى رسالهلر، بو معصوم چوجقلرڭ رسالۀِ نوردن درس آلدقلرى و يازدقلرينڭ بر قسميدر. اونلرڭ بو زمانده بو جدّى چاليشمهلرى گوسترييور كه: رسالۀِ نورده اويله بر معنوى ذوق و جاذبهدار بر نور وار كه؛ مكتبلرده چوجقلرى اوقومغه شوقله سَوق ايتمك ايچون ايجاد ايتدكلرى هر نوع أگلنجه و تشويقلره غلبه ايدهجك بر لذّت، بر سُرور، بر شوق رسالۀِ نور ويرييور كه چوجقلر بويله حركت ايدييورلر. هم بو حال گوسترييور كه؛ رسالۀِ نور كوكلهشييور. إن شاء اللّٰه، داها هيچ بر شى اونى قوپاراميهجق، أنسالِ آتيهده دوام ايدهجك گيدهجك.
عينًا بو معصوم چوجق شاكردلر گبى، رسالۀِ نورڭ جاذبهدار دائرهسنه گيرن اُمّى إختيارلرڭ دخى قرق أللى ياشندن صوڭره رسالۀِ نورڭ خاطرى ايچون يازىيه باشلايوب يازدقلرى قرق أللى پارچه، ايكى اوچ مجموعه ايچنده درج ايديلدى. بو اُمّى إختيارلرڭ و قسمًا چوبان و أفهلرڭ بو زمانده، بو عجيب شرائط ايچنده هر شيئه ترجيحًا رسالۀِ نوره بو صورتده چاليشمهلرى گوسترييور كه: بو زمانده رسالۀِ نوره أكمكدن زياده إحتياج وار كه؛ خرمنجيلر، چيفتجيلر، چوبانلر، يوروك أفهلرى حاجاتِ ضروريهدن زياده بر حاجاتِ ضروريهيى، رسالۀِ نورڭ حقائقنى گورويورلر.
بو جلدده آز و سائر آلتى جلدِ آخَرده معصوملرڭ و إختيار اُمّيلرڭ يازيلرينڭ تصحيحنده چوق زحمت چكدم؛ وقت مساعده ايتمييوردى. خاطريمه گلدى و معنًا دينيلدى كه: صيقيلما! بونلرڭ يازيلرى چابوق اوقونماديغندن، عجلهجيلرى يواش يواش اوقومغه مجبور ايتديگندن، رسالۀِ نورڭ غدا و طعام حكمندهكى حقيقتلرندن هم عقل، هم قلب، هم روح، هم نفس، هم حسّ، حصّهلرينى آلابيلير. يوقسه يالڭز عقل جزئى بر حصّه آلير، اوتهكيلر غداسز قالابيليرلر.
رسالۀِ نور، سائر علملر و كتابلر گبى اوقونماملى. چونكه اوندهكى ايمانِ تحقيقى علملرى، باشقه علملره و معارفلره بڭزهمز. عقلدن باشقه چوق لطائفِ إنسانيهنڭ قوت و نورلريدر.
الحاصل: معصوملرڭ و اُمّى إختيارلرڭ نقصان يازيلرنده ايكى فائده وار:
برنجيسى: تأنّى و دقّتله اوقومغه مجبور ايتمكدر.
ايكنجيسى: او معصومانه و خالصانه و صميمى و طاتلى ديللرندن، درسلرندن رسالۀِ نورڭ شيرين و درين مسئلهلرينى لذّتلى بر حيرتله ديڭلهمك و درس آلمقدر.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
قارداشڭز
سعيد النورسى
أم. ٦٤
رسالۀِ نورڭ يوكسك درسلرى اينجهدن اينجهيه اوقونماسى غايت مهمدر
عزيز، صدّيق قارداشلرم و بو دنياده مدارِ تسلّيلرم و حقيقتڭ خدمتنده يورولماز آرقداشلرم!
…
بوگونلرده، قسمًا مدافعاتله ذهنًا مشغوليتمدن تأسّف ايدركن قلبه گلدى كه: «او إشتغال دخى علميدر؛ حقائقِ ايمانيهنڭ نشرينه و سربستيتنه بر خدمتدر و بو جهتده بر نوع عبادتدر.»
بن ده صيقيلدقجه، يوز دفعه تماشا ايتديگم نور مسئلهلرينى، ينه ذوقله تكرار مطالعهيه باشلايورم. حتّى مدافعاتلرى دخى نورڭ علمى رسالهلرى گبى گورويورم. أسكيدن بر قارداشمز بڭا ديمشدى: «بن، اوتوز دفعه اوننجى سوزى اوقوديغم حالده، ينه تكرار ايله اوقوماسنه إشتياق و إحتياج حسّ ايدييورم.»
و بوندن بيلدم كه؛ قرآنڭ ممتاز بر خاصّهسى اولان اوصانديرمامق، قرآن حقيقتلرينڭ بر معكسى، بر آيينهسى، بر حقيقتلى تفسيرى اولان نور رسالهلرينه ده إنعكاس ايتمش بولونويور.
سعيد النورسى
تر. ٥٩٧
اوچنجى كرامتِ قرآنيه: بونلرڭ اوقونماسى دخى اوصانج ويرمييور. خصوصًا إحتياج حسّ ايديلسه، اوقوندقجه ذوق آلينييور، اوصانيلمييور.
م. ٣٥٩
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
نورِ محمّدىيه و صحابهيه باقان درت صحيفه چوق گوزلدر. آخرنده، رسالۀِ نوره و طولاييسيله بزه باقان قسملر حسن فيضىنڭ حسنِ ظنّى پك فضله گيتمش. گرچه او آخرِ قصيدهسنده رسالۀِ نورڭ حقيقتنى و شخصِ معنويسنى مراد ايتمش. ينه تعديله محتاج گوردم. بعض كلمهلرى علاوه و بر قاچنى تبديل ايتديگم حالده، ينه اوندن بنم حصّهمه دوشن، بيڭ درجه حدّمدن زيادهدر دييه تيترهدم.
فقط مادام شاكردلرى شوقه و غيرته گتيرييور، سزه حواله ايدييورم. سز، هم بو زماندهكى وهّامليلرى، هم مسلگمزڭ مقتضاسى اولان محويت و إخلاص و تركِ أنانيت نقطهلرينى نظره آليڭز؛ مناسب گورديگڭز كلمهلرى تعديل ايديڭز. بو فتور زماننده أهمّيتلى بر قامچئِ تشويقدر، آرقداشلره گوندرهبيليرسڭز.
أم. ١١٢
قَسَمله إعتراف ايدييورم: بن چكردك گبى چورودم و قورودم. بتون قيمت و حيات و شرف او چكردكدن چيقان شجرۀِ رسالۀِ النور و معجزۀِ معنويۀِ قرآنيهيه گچمش بيلييورم. و اويله إعتقاد ايتديگمدن إعجازِ قرآنى حسابنه إظهار ايدرم. بتون قيمت بر معجزۀِ قرآنيه اولان رسالۀِ النوردهدر.
ش. ٧٤٩
أهلِ ضلالتڭ طرفگيرلرى، أنانيتدن إستفاده ايدوب، قارداشلريمى بندن چكمك ايستهيورلر. حقيقةً إنسانده أڭ تهلكهلى طمار، أنانيتدر و أڭ ضعيف طمارى ده اودر. اونى اوقشامقله، چوق فنا شيلرى ياپديرهبيليرلر. أى قارداشلرم! دقّت ايديڭز؛ سزى أنانيتده وورماسينلر، اونڭله سزى آولاماسينلر.
هم بيليڭز كه: شو عصرده أهلِ ضلالت أنايه بينمش، ضلالت واديلرنده قوشويور. أهلِ حق، بِالمجبوريه أنايى ترك ايتمكله حقّه خدمت ايدهبيلير. أنانڭ إستعمالنده حقلى دخى اولسه؛ مادام كه اوتهكيلره بڭزر و اونلر ده اونلرى كنديلرى گبى نفسپرست ظن ايدرلر، حقّڭ خدمتنه قارشى بر حقسزلقدر. بونڭله برابر أطرافنه طوپلانديغمز خدمتِ قرآنيه، أنايى قبول ايتمييور. «نَحْنُ» ايستهيور. «بن ديمهيڭز، بز دييڭز» دييور.
ألبته قناعتڭز گلمش كه، بو فقير قارداشڭز أنا ايله ميدانه چيقمامش. سزى أناسنه خادم ياپمييور. بلكه، أناسز بر خادمِ قرآنى اولارق كندينى سزه گوسترمش. و كندينى بگنمهمگى و أناسنه طرفدار اولمامغى مسلك إتّخاذ ايتمش. بونڭله برابر، قطعى دليللر ايله سزلره إثبات ايتمشدر كه: ميدانِ إستفادهيه وضع ايديلن أثرلر، ميرى ماليدر؛ يعنى قرآنِ حكيمڭ ترشّحاتيدر. هيچ كيمسه، أناسيله اونلره تملّك ايدهمز!
م. ٤٢٤
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا: (اَلْخَيْرُ فٖيمَا اخْتَارَهُ اللهُ) سرّيله، إن شاء اللّٰه محكمهمزڭ تأخيرنده و تخليه اولان قارداشلريمزڭ ينه محكمه گوننده بوراده بولونمالرنده بيوك خيرلر وار.
أوت رسالۀِ نورڭ مسئلهسى؛ عالمِ إسلامده، خصوصًا بو مملكتده كلّى بر أهمّيتى بولونديغندن بويله هيجانلى طوپلامالر ايله عمومڭ نظرِ دقّتنى نور حقيقتلرينه جلب ايتمك لازمدر كه، اميديمزڭ و إحتياطمزڭ و گيزلهمهمزڭ و معارضلرڭ كوچولتمهلرينڭ فوقنده و إختياريمزڭ خارجنده بويله شعشعه ايله رسالۀِ نور كندى درسلرينى دوست و دشمنه آشكارًا ويرييور. أڭ محرم سرلرينى أڭ نامحرملره چكينميهرك گوسترييور.
مادام حقيقت بودر، بز كوچوجك صيقنتيلريمزى كينين گبى بر آجى علاج بيلوب صبر و شكر ايتملىيز، «ياهو بو ده گچر» ديمهلىيز.
سعيد النورسى
ش. ٥٠٢
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أهمّيتلى بر طرفدن، أهمّيتلى و معنيدار بر سؤال ايديلمش. بڭا صورديلر كه: «سزڭ جمعيت اولماديغڭز، اوچ محكمه او جهتده برائت ويرمسيله و يگرمى سنهدن بَرى ترصّد و نظارت ايدن آلتى ولايتڭ او نقطهدن ايليشمهملريله تحقّق ايتديگى حالده، نورجيلرده اويله خارقه بر علاقه وار كه هيچ بر جمعيتده، هيچ بر قوميتهده يوقدر. بو مشكلى حلّ ايتمهڭزى ايسترز.» ديديلر.
بن ده جوابًا ديدم كه: أوت نورجيلر جمعيت ممعيت، خصوصًا سياسى و دنيوى و منفى و شخصى و جماعتى منفعت ايچون تشكّل ايدن جمعيت و قوميته دگللر و اولامازلر. فقط بو وطنڭ أسكى قهرمانلرى كمالِ سَوينجله شهادت مرتبهسنى قزانمق ايچون روحلرينى فدا ايدن ميليونلر إسلام فدائيلرينڭ أحفادلرى، اوغللرى و قيزلرى، او فدائيلك طمارندن إرثيت آلمشلر كه، بو خارقه علاقهيى گوستروب دڭزلى محكمهسنده بو عاجز بيچاره قارداشلرينه بو گلن جملهيى اونلر حسابنه سويلتديرديلر:
«ميليونلر قهرمان باشلر فدا اولدقلرى بر حقيقته باشمز دخى فدا اولسون» دييه اونلر نامنه سويلهمش، محكمهيى حيرت و تقديرله صوصديرمش. ديمك نورجيلرده حقيقى، خالص، صِرف رضاىِ إلٰهى ايچون و مثبت و اُخروى فدائيلر وار كه؛ ماصون و قومونيست و إفساد و زندقه و إلحاد و طاشناق گبى دهشتلى قوميتهلر او نورجيلره چاره بولامايوب حكومتى، عدليهيى آلداتهرق لاستيكلى قانونلر ايله اونلرى قيرمق و طاغيتمق ايستهيورلر. إن شاء اللّٰه بر خلط ايدهمزلر. بلكه نورڭ و ايمانڭ فدائيلرينى چوغالتمغه سببيت ويرهجكلر.
سعيد النورسى
ش. ٥٢٠
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
دونكى سؤاله بڭزر، قرق سنه أوّل اولمش بر سؤال و جوابى سزه حكايه ايدهجگم. او أسكى زمانده، أسكى سعيدڭ طلبهلرى استادلريله شدّتِ علاقهلرى، فدائيلك درجهسنه گلديگندن، وان، بيتليس طرفنده أرمنى قوميتهسى، طاشناق فدائيلرى چوق فعاليتده بولونماسيله أسكى سعيد اونلره قارشى طورويوردى، بر درجه صوصديرييوردى. كندى طلبهلرينه ماوزر تفنكلرى بولوب مدرسهسى بر وقت عسكر قيشلهسى گبى سلاحلر، كتابلرله برابر بولونديغى وقت، بر عسكر فريقى گلدى، گوردى ديدى: «بو مدرسه دگل، قشلهدر.» بيتليس حادثهسى مناسبتيله أوهامه دوشدى، أمر ايتدى: «اونڭ سلاحلرينى آليڭز.» بزدن أللرينه گچن اون بش ماوزريمزى آلديلر. بر ايكى آى صوڭره حربِ عمومى پاطلادى. بن تفنكلريمى گرى آلدم. هر نه ايسه...
بو حاللر مناسبتيله بندن صورديلر كه: «دهشتلى فدائيلرى بولونان أرمنى قوميتهسى سزدن قورقويورلر كه؛ سز وانده أرَكْ طاغنه چيقديغڭز زمان، فدائيلر سزدن چكينوب طاغيلييورلر، باشقه يره گيدييورلر. عجبا سزده نه قوّت وار كه اويله اولويور؟»
بن ده جوابًا دييوردم: «مادام فانى دنيا حياتى، كوچوجك و منفى ملّيتڭ موقّت منفعتى و سلامتى ايچون بو خارقه فداكارلغى ياپان أرمنى فدائيلرى قارشيمزده گورونورلر. ألبته حياتِ باقيهيه و پك بيوك إسلام ملّيتِ قدسيهسنڭ مثبت منفعتلرينه چاليشان و «أجل بردر» إعتقاد ايدن طلبهلر، او فدائيلردن (حاشيه) گرى قالمازلر. لزوم اولسه او قطعى أجلنى و ظاهرى بر قاچ سنه موهوم عمرينى، ميليونلر سنه بر عمره و ميليارلر دينداشلرڭ سلامتنه و منفعتنه تردّدسز، مفتخرانه فدا ايدرلر.
___
(حاشيه): قارداشلرم نامنه عاجزانه دييورم كه: لزوم اولورسه، إن شاء اللّٰه چوق ايلرى گچهجگز. بزلر دينده اولديغى گبى، قهرمانلقده ده أجداديمزڭ وارثلرى اولديغمزى گوسترهجگز.
___
سعيد النورسى
ش. ٥٢١
سؤال: مادام قرآنِ حكيمڭ فيضيله و نوريله أڭ متمرّد و متعنّد دينسزلرى إصلاح و إرشاد ايتمگه قرآنڭ همّتنه گووهنييورسڭ. هم بِالفعل ده ياپييورسڭ. نهدن سنڭ ياقينڭده بولونان بو متجاوزلرى چاغيروب إرشاد ايتمييورسڭ؟
الجواب: اصولِ شريعتڭ قاعدۀِ مهمّهسندندر:
﴿اَلرَّاضٖى بِالضَّرَرِ لَا يُنْظَرُ لَهُ﴾
يعنى: «بيلهرك ضرره راضى اولانه شفقت ايدوب لهنده باقيلماز.» ايشته بن چندان قرآنِ حكيمڭ قوّتنه إستنادًا دعوا ايدييورم كه: «چوق آلچاق اولمامق و ييلان گبى ضلالت زهرينى سرپمكله تلذّذ ايتمهمك شرطيله، أڭ متمرّد بر دينسزى، بر قاچ ساعت ظرفنده إقناع ايتمزسهم ده، إلزام ايتمگه حاضرم.»
فقط نهايت درجهده آلچاقلغه دوشمش بر وجدان كه، بيلهرك ديننى دنيايه صاتار و بيلهرك حقيقت ألماسلرينى پيس، مضر شيشه پارچهلرينه مبادله ايدر درجهده منافقلغه گيرمش إنسان صورتندهكى ييلانلره حقائقى سويلهمك؛ حقائقه قارشى بر حرمتسزلكدر.
﴿كَتَعْلٖيقِ الدُّرَرِ فٖى اَعْنَاقِ الْبَقَرِ﴾
ضربِ مَثلى گبى اولويور. چونكه بو ايشلرى ياپانلر، قاچ دفعه حقيقتى رسالۀِ نوردن ايشيتديلر. و بيلهرك، حقيقتلرى زندقه ضلالتلرينه قارشى چوروتمك ايستهيورلر. بويلهلر، ييلان گبى زهردن لذّت آلييورلر.
م. ٣٦٢
* * *
عنادڭ گوزى، مَلگى شيطان گورور
عنادڭ ايشى بودر: شيطان يارديم ايدرسه بريسنه «مَلك» دير، رحمتى ده اوقوتور.
مخالف طرفنده أگر مَلگى گورسه؛ لباسنى دگيشمش، اونى شيطان ظن ايدر، عداوت لعنت ايدر.
* * *
حقّى بولدقدن صوڭره أحق ايچون إختلافى چيقارمه
أى طالبِ حقيقت، مادام حقده إتّفاق، أحقده إختلافدر. بعضًا حق، أحقدن أحقدر. هم ده اولور حسن، أحسندن أحسن.
* * *
إسلاميت، سلم و مسالمتدر؛ داخلده نزاع و خصومت ايستهمز
أى عالمِ إسلامى! حياتڭ إتّحادده. گر إتّحاد ايسترسهڭ دستورڭ بو اولمالى:
«هُوَ الْحَقُّ» يرينه «هُوَ حَقّ» اولمالى. «هُوَ الْحَسَن» يرينه «هُوَ الْأَحْسَن» اولمالى...
هر مسلم كندى مسلك، مذهبنه ديمهلى: «ايشته بو حقدر، باشقهسنه ايليشمهم. باشقهلرى گوزلسه، بنم أڭ گوزليدر.»
ديمهملى: «بودر حق، باشقهلرى بطّالدر.» يا «يالڭز بنمكيدر گوزلى؛ باشقهلرى ياڭليشدر، هم چركيندر.»
ذهنيتِ إنحصار، حبِّ نفسدن گلييور، صوڭره مرض اولويور، نزاع اوندن چيقييور. درد ايله درمانلر
تعدّدى حق اولور، حق ده تعدّد ايدر. حاجات و أغديهنڭ تنوّعى حق اولور، حق ده تنوّع ايدر.
إستعداد، تربيهلر، تكثّرى حق اولور، حق ده تكثّر ايدر. بر مادّۀِ واحده، هم زهر و هم پانزهر.
ايكى مزاجه گوره مسائلِ فرعيده حقيقت ثابت دگل، إضافى و مركّب، مكلّفين مزاجلر
اوڭا بر حصّه ويروب، اوڭا گوره ايدهرك تحقّق و تركّب، هر مذهبڭ صاحبى مهمل مطلق حكم ايدر.
مذهبنڭ حدودى تعييننى بيراقير تمايلِ مزاجه؛ تعصّبِ مذهبى تعميمه سبب اولور.
تعميمڭ إلتزامى سبب اولور نزاعه. إسلاميتدن أوّل طبقاتِ بشرده درين اوچوروملر،
هم تباعدِ عجيبى ايستدى بر وقتده تعدّدِ أنبياء، تنوّعِ شرايع، متعدّد مذهبلر.
بشرده بر إنقلاب إسلاميت ياپديردى، بشر تقارب ايتدى، شرع ايتدى إتّحاد، واحد اولدى پيغمبر.
سويه بر اولمادى؛ مذهب تعدّد ايتدى. تربيۀِ واحده كافى گلديگى زمان، إتّحاد ايدر مذهبلر...
س. ٧١٨