اوچنجى نكته
﴿اُدْعُ اِلٰى سَبٖيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ﴾
آيتنڭ بر نكتهسى و «حَكم» إسمِ أعظمنڭ بر جلوهسى اولوب، «بش نقطه» ايله ايضاح ايديلمشدر.
برنجى نقطه:
إسمِ حَكمڭ تجلّئِ أعظمى شو كائناتى اويله بر كتابِ كبير حكمنه گتيرمشدر كه؛ او كتابِ كبيرڭ زمين يوزى، بر صحيفهسى؛ و هر مزيَّن باغچه، بر سطرى؛ و هر سوسلى چيچگى و ياپراقلى آغاجى، بر كلمهسى صورتنده خلق ايتمشدر. او حالده، شو كائنات باشدن باشه حكيمِ ذو الجلالڭ أثرلريله سوسلنمش. هم كندى صنعتنى كنديسى مشاهده ايدوب، هم ده نامتناهى گوزلرله بربرينه باقديران؛ و بربرى ايچنده چوق دليللر و وجهلرله نقّاشنڭ وجودينه شهادت ايدن و دائما ميزان و إنتظام ايچنده تازهلهنن؛ و هر كوچك بر چكردكده قوجه بر آغاجى درج ايدن؛ و هر بر آغاجده قوجه كائناتڭ فهرستهسنى يرلشديرن؛ و هر بهار صحيفهسنى مرصّع نشان و منقّش هديهلرله سوسلهيوب، حضورنده رسمِ گچيد ايتديرن؛ و هر آن بو مصنوعاتنڭ لسانيله مدح و ثناسنى تغنّى ايتديرن بو عظمتلى و حكمتلى قدرته، هانگى تصادفڭ حدّى وار كه، پارمق اوزاتهبيلسين.
ايكنجى نقطه:
«ايكى مسئله»در.
برنجى مسئله: نهايت كمالده بر جمال و نهايت جمالده بر كمال، كندينى گورمك و گوسترمك ايستهمسنه و طانيتديروب سَوْديرمسنه مقابل، ايمان ايله اونى طانيمايى و عبوديتله كندينى اوڭا سَوْديرمگى درس ويرييور.
ايكنجى مسئله: بتون قوّتيله شركى ردّ ايدوب قبول ايتمهين بو حكمتلى إنتظامِ مكمّل، هم وحدتى، هم إستقلال و إنفرادى إقتضا ايتديگنى ايضاح ايتمكله برابر، قوجه كائناتى عموم أحوال و كيفياتيله ميزانِ عدل و نظامِ حكمتنده طوتان بر قديرِ