آتاجقدر. حالبوكه كافر، جهنّمى إنكار ايله، نهايتسز غيرت و عزّت و جلال صاحبى و غايت بيوك بر ذاتى تكذيب و تعجيز ايدييور، يالانجيلقله و عجز ايله إتهام ايدييور. عزّتنه شدّتلى طوقونويور، جلالنه سركشانه ايليشييور. ألبته فرضِ محال اولارق جهنّمڭ هيچ بر سببِ وجودى بولونمازسه، او درجه تكذيب و تعجيزى تضمّن ايدن كفر ايچون جهنّمى خلق ايدهجك، او كافرى ايچنه آتاجقدر.
دردنجى مسئله:أگر ديسهڭ: نه ايچون أهلِ كفر و ضلالت دنياده أهلِ هدايته غالب اولويور؟
الجواب: چونكه كفرڭ ديوانهلگيله و ضلالتڭ سرخوشلغيله و غفلتڭ سرسملگيله أبدى ألماسلرى صاتون آلمق ايچون ويريلن لطائف و إستعداداتِ إنسانيه سرمايهسنى، فانى شيشهلره، صوغوق بوزلره ويرييور. ألبته خام جام و جامد جمد، ألماس فيآتيله آلينديغى ايچون، أڭ أعلا جام و أڭ أجلى جمد آلينير.
بر وقت ألماسجى زنگين بر آدم ديوانه اولور، چارشويه گيدر، بش پارهلق جام پارچهسنه بش آلتون ويرر. او زنگين ديوانهيه، هركس أڭ ايى جاملرينى آلير اوڭا ويرر، حتّى چوجقلر ده گوزل بوز پارچهلرينى اوڭا ويرييور، برر آلتون آلييورلردى.
هم بر وقت بر پادشاه سرخوش اولور، چوجقلرڭ ايچنه گيرر، اونلرى وُكلا و اُمراىِ عسكريه ظن ايدر. شاهانه أمر ويرر، چوجقلرڭ خوشنه گيدر، ايى إطاعت ايتدكلرندن گوزلجه بر أگلنجه ياپار.
ايشته كفر بر ديوانهلكدر، ضلالت بر سرخوشلقدر، غفلت بر سرسملكدر كه؛ باقى متاع يرينه فانى متاعى آلير. ايشته شو سردندر كه، أهلِ ضلالتڭ