ايتديگى طبيعت ايچون، گچن سوزلرده و سائر رساله‌لرمده يوز يرده، ديريلميه‌جك بر صورتده او طبيعت فكرِ كفريسى ئولديرلديگى و يگرمى ايكنجى سوزده غايت قطعى بر صورتده إثبات ايديلديگى گبى؛ هر ذرّه‌ده، هر سببده بتون موجوداتى خلق ايده‌جك بر قدرت، بر علم ويرمك، بلكه واجب الوجودڭ بتون صفاتنى اونده قبول ايتمك گبى نهايتسز محال أندر محال بر ضلالت، بلكه ضلالتڭ ديوانه‌لگندن گلن معناسز هذيانلردر.

الحاصل: او سوزلرده غايت قطعى بر صورتده إثبات ايديلمش كه؛ طبيعت‌پرست آدم بر إلٰهِ واحدى قبول ايتمديگى ايچون، غيرِ متناهى إلٰهلرى قبول ايتمگه مجبوردر. او إلٰهلر هر بريسى هر شيئه مقتدر اولمقله برابر، بتون إلٰهلره هم ضد، هم مِثل اولارق شو كائناتڭ إنتظامى ايچنده برلشسين. حالبوكه بر سينگڭ قنادندن طوت، تا منظومۀِ شمسيه‌يه قدر هيچ بر يرده بر سينك قنادى قدر شريكه ير يوقدر كه، پارمق قاريشديرسين.

﴿لَوْ كَانَ فٖيهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحَانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ﴾

فرمانِ قطعى، شرك و إشتراكڭ أساساتنى قطعى بر برهانله كسر.

كفر، معنوى بر جهنّمڭ چكردگى اولديغنى ايكنجى سوزده و سكزنجى سوزده و باشقه سوزلرده إثبات ايديلديگى گبى، مادّى بر جهنّم دخى اونڭ ميوه‌سيدر. جهنّمه دخولنه سبب اولديغى گبى، جهنّمڭ وجودينه دخى سببدر. زيرا كوچك بر حاكم، كوچك بر عزّت، كوچك بر غيرت، كوچك بر جلالى بولونسه؛ بر أدبسز اوڭا ديسه: «بنى تأديب ايتمزسڭ و ايده‌مزسڭ.» هر حالده او يرده حپسخانه يوقسه ده، اونڭ ايچون بر حپسخانه ايجاد ايده‌جك، اونى ايچنه