خارجىيه مظهر اولان وجهنى، قدرتيله ايجاد ايتمش و أشيايى او طبيعت اوزرنده خلق ايتمش، بربرينه مزج ايتمش. عجبا غايت درجهده معقول و حدسز برهانلرڭ نتيجهسى اولان بو حقيقتڭ قبولى مى داها قولايدر.. (عجبا وجوب درجهسنده لازم دگل ميدر؟) يوقسه جامد، شعورسز، مخلوق، مصنوع، بسيط اولان او سبب و طبيعت ديديگڭز مادّهلره، هر بر شيئڭ وجودينه لازم اولان حدسز جهازات و آلاتى ويروب حكيمانه، بصيرانه اولان ايشلرى كندى كنديلرينه ياپديرمق مى داها قولايدر؟ عجبا إمتناع درجهسنده، إمكان خارجنده دگل ميدر؟ سنڭ او إنصافسز عقلڭڭ إنصافنه حواله ايدييورز.
منكِر و طبيعتپرست دييور كه: مادام بنى إنصافه دعوت ايدييورسڭ. بن ده دييورم كه: شيمدىيه قدر ياڭليش گيتديگمز يول، هم يوز درجه محال، هم غايت ضررلى و نهايت درجهده چركين بر مسلك اولديغنى إعتراف ايدييورم. سابق تحقيقاتڭزدن ذرّه مقدار شعورى بولونان آڭلايهجق كه؛ أسبابه، طبيعته ايجاد ويرمك ممتنعدر، محالدر. و هر شيئى طوغريدن طوغرىيه واجب الوجوده ويرمك واجبدر، ضروريدر. (اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَى الْاٖيمَانِ) دييوب ايمان ايدييورم.
يالڭز بر شبههم وار. جنابِ حقّڭ خالق اولديغنى قبول ايدييورم؛ فقط بعض جزئى أسبابڭ أهمّيتسز شيلرده ايجاده مداخلهلرى و بر پارچه مدح و ثنا قزانمالرى، سلطنتِ ربوبيتنه نه ضرر ويرر؟ سلطنتنه نقصانيت گلير مى؟
الجواب: بعض رسالهلرده غايت قطعى إثبات ايتديگمز گبى؛ حاكميتڭ شأنى، مداخلهيى ردّ ايتمكدر. حتّى أڭ أدنا بر حاكم، بر مأمور؛ دائرۀِ حاكميتنده اوغلنڭ مداخلهسنى قبول ايتمييور. حتّى حاكميتنه مداخله توهّميله، بعض ديندار پادشاهلر (خليفه اولدقلرى حالده) معصوم أولادلرينى قتل ايتمهلرى، بو «ردِّ مداخله قانونى»نڭ حاكميتده نه قدر أساسلى حكم ايتديگنى گوسترييور. بر