Otuz Üçüncü Söz’ün Otuz Üç Mektub’undan
OTUZ ÜÇÜNCÜ MEKTUB’U:
Otuz üç âyetin birer hakikatlerini tefsir eden otuz üç penceredir.
Bu mektub otuz üç risale olmaya lâyık iken gayet müsta’cel bir zamanda yazıldığı için, bir veya yarım sahifelik pencereleri birer risale kuvvetinde ve birer risaleyi tazammun eden mahiyetinde olduğunu gösterir. (Hâşiye12) Fakat maatteessüf baştaki pencereler gayet mücmel ve muhtasar kalmış lâkin gittikçe inbisat ederek nısf-ı âhirdeki pencereler vâzıh düşmüştür.
سَنُرٖيهِمْ اٰيَاتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفٖٓى اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّ
Birinci Pencere:وَكَاَيِّنْ مِنْ دَٓابَّةٍ لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اَللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمٖيعُ الْعَلٖيمُ
âyetinin bir hakikatini, kuvvetli bir bürhan-ı vahdaniyet olarak tefsir ediyor.
İkinci Pencere:وَمِنْ اٰيَاتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْ
اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِلْعَالِمٖينَ
âyetinin, sima-yı insaniyedeki sikke-i rububiyeti gayet parlak bir bürhan-ı vahdaniyet olduğunu göstermekle tefsir ediyor.
______
12 Hâşiye: İşte o sırra binaendir ki kısacık pencerelerin her biri birer risale gibi fihristede bahsedildi. Otuz Üçüncü Mektub kıymet noktasında tam hakkını aldı. Cirmi noktasında fihristede pek ziyade mevki zabtetti. Onun kardeşleri ona “Helâl olsun!” demeli.