حكمالرى او مسائلڭ أڭ كوچگنه عقللريله يتيشمديگى معلومدر. هم قرآن، گوسترديگى او حقائقِ إلٰهيه و او حقائقِ كونيه‌يى بياندن صوڭره و صفاىِ قلب و تزكيۀِ نفسدن صوڭره و روحڭ ترقّياتندن و عقلڭ تكمّلندن صوڭره بشرڭ عقولى «صدقت» دييوب او حقائقى قبول ايدر. قرآنه «بارك اللّٰه» دير. بو قسمڭ، قسمًا اون برنجى سوزده ايضاح و إثباتى گچمشدر. تكراره حاجت قالمامشدر. امّا أحوالِ اُخرويه و برزخيه ايسه، چندان عقلِ بشر كندى باشيله يتيشه‌ميور، گوره‌ميور. فقط، قرآنڭ گوسترديگى يوللر ايله اونلرى گورمك درجه‌سنده إثبات ايدييور. اوننجى سوزده، قرآنڭ شو إخباراتِ غيبيه‌سى نه درجه طوغرى و حق اولديغى ايضاح و إثبات ايديلمشدر. اوڭا مراجعت ايت.

ايكنجى جلوه:

قرآنڭ شبابتيدر. هر عصرده تازه نازل اولويور گبى تازه‌لگنى، گنجلگنى محافظه ايدييور. أوت قرآن، بر خطبۀ أزليه اولارق عموم عصرلرده‌كى عموم طبقاتِ بشريه‌يه بردن خطاب ايتديگى ايچون اويله دائمى بر شبابتى بولونمق لازمدر. هم ده، اويله گورولمش و گورونويور. حتّى أفكارجه مختلف و إستعدادجه متباين عصرلردن هر عصره گوره گويا او عصره مخصوص گبى باقار، باقديرر و درس ويرر. بشرڭ آثار و قانونلرى، بشر گبى إختيار اولويور، دگيشييور، تبديل ايديلييور. فقط قرآنڭ حكملرى و قانونلرى، او قدر ثابت و راسخدر كه، عصرلر گچدكجه داها زياده قوّتنى گوسترييور. أوت، أڭ زياده كندينه گووه‌نن و قرآنڭ سوزلرينه قارشى قولاغنى قپايان شو عصرِ حاضر و شو عصرڭ أهلِ كتاب إنسانلرى قرآنڭ (يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ) خطابِ مرشدانه‌سنه او قدر محتاجدر كه، گويا او خطاب طوغريدن طوغرى‌يه شو عصره متوجّهدر و (يَا اَهْلَ الْكِتَابِ) لفظى (يَا اَهْلَ الْمَكْتَبِ) معناسنى دخى تضمّن ايدر.