چيقديغى وقت، دگل يالڭز بر طائفه‌يه، بر قَومه، بر قسم أهلِ سياسته ويا بر دينه؛ بلكه عموم پادشاهلره و عموم أهلِ دينه تك باشيله ميدان اوقودى. حالبوكه اونڭ عموجه‌سى أڭ بيوك دشمن و قوم و قبيله‌سى دشمن ايكن؛ يگرمى اوچ سنه نوبتدارسز، تكلّفسز، محافظه‌سز و پك چوق دفعه سوءِ قصده معروض قالديغى حالده، كمالِ سعادتله، راحت دوشگنده وفات ايدوب، ملأِ أعلايه چيقماسنه قدر حفظ و عصمتى،

﴿وَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ﴾

نه قدر قوّتلى بر حقيقتى إفاده ايتديگنى و نه قدر متين بر نقطۀ إستناد اولديغنى، گونش گبى گوسترر. بز يالڭز نمونه ايچون، قطعيت كسب ايتمش بر قاچ حادثه‌يى ذكر ايده‌جگز:

برنجى حادثه:

أهلِ سِيَر و حديث، متّفقًا خبر ويرييورلر كه: قُريش قبيله‌سى، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامى ئولديرتمك ايچون، قطعى إتّفاق ايتديلر. حتّى إنسان صورتنه گيرمش بر شيطانڭ تدبيريله، قُريش ايچنه فتنه دوشمه‌مك ايچون، هر قبيله‌دن لا أقل بر آدم ايچنده بولونوب، ايكى يوزه ياقين، أبو جهل و أبو لهبڭ تحتِ حكمنده اولارق، رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ خانۀِ سعادتنى باصديلر. رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ ياننده حضرتِ على واردى. اوڭا ديدى: «سن بو گيجه بنم ياتاغمده يات.» رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام بكله‌مش، تا قُريش گلمش، بتون خانه‌نڭ أطرافنى طوتمشلر. او وقت چيقدى، بر پارچه طوپراق باشلرينه آتدى. هيچ بريسى اونى گورمدى، ايچلرندن چيقدى گيتدى. غارِ حراده ايكى گوگرجين و بر ئورومجك، بتون قُريشه قارشى اوڭا نوبتدار اولوب، محافظه ايتديلر.

ايكنجى حادثه:

واقعاتِ قطعيه‌دندر كه، مغاره‌دن چيقوب مدينه طرفنه گيتدكلرى وقت، قُريش رؤساسى مهمّ بر مال مقابلنده، سُراقه إسمنده غايت جسور بر آدمى گوندرديلر؛ تا تعقيب ايدوب، اونلرى ئولديرمگه چاليشسين.