يعنى: وجودِ واجبه نسبةً باشقه شيلره وجود دينيلمه‌ملى؛ اونلر، وجود عنواننه لايق دگللردر دييه حكم ايتمشلر.

ايشته واجب الوجودڭ هم واجب، هم ذاتى اولان قدرتنه قارشى؛ موجوداتڭ هم حادث، هم عارضى وجودلرى و ممكناتڭ هم قرارسز، هم قوّتسز ثبوتلرى؛ ألبته نهايت درجه‌ده قولاى و خفيف گلير. بتون روحلرى حشرِ أعظمده إحيا ايدوب محاكمه ايتمك؛ بر بهارده، بلكه بر باغچه‌ده، بلكه بر آغاجده حشر و نشر ايتديگى ياپراق و چيچك و ميوه‌لر قدر قولايدر.

ايكنجى سرّ:

مباينتِ ماهيت و عدمِ تقيّدڭ قولايلغه سببيتى ايسه شودر كه: صانعِ كائنات، ألبته كائنات جنسندن دگلدر. ماهيتى، هيچ بر ماهيته بڭزه‌مز. اويله ايسه: كائنات دائره‌سنده‌كى مانعه‌لر، قيدلر اونڭ اوڭنه گچه‌مز؛ اونڭ إجراآتنى تقييد ايده‌مز. بتون كائناتى بردن تصرّف ايدوب چويره‌بيلير. أگر كائنات يوزنده‌كى گورونن تصرّفات و أفعال، كائناته حواله ايديلسه، او قدر مشكلات و قاريشيقلغه سببيت ويرر كه؛ هيچ بر إنتظام قالماديغى گبى، هيچ بر شى دخى وجودده قالماز؛ بلكه وجوده گله‌مز. مثلا: ناصلكه كمرلى قبّه‌لرده‌كى اوسته‌لق صنعتى، او قبّه‌ده‌كى طاشلره حواله ايديلسه و بر طابورڭ ضابطه عائد إداره‌سى، نفراته بيراقيلسه؛ يا هيچ وجوده گلمز وياخود چوق مشكلات و قاريشيقلق ايچنده إنتظامسز بر وضعيت آلاجق. حالبوكه او قبّه‌لرده‌كى طاشلره وضعيت ويرمك ايچون، طاش نوعندن اولميان بر اوسته‌يه ويريلسه و طابورده‌كى نفراتڭ إداره‌سى، مرتبه إعتباريله ضابطلك ماهيتنى حائز اولان بر ضابطه حواله ايديلسه؛ هم صنعت قولاى اولور، هم تدبير و إداره سهولتلى اولور. چونكه طاشلر و نفرلر بربرينه مانع اولورلر؛ اوسته و ضابط ايسه، مانعسز هر نقطه‌يه باقار، إداره ايدر.