İçeriğe atla
تاريخچهٔ‌‌ِ حيات
قسطمونى حياتى · Sayfa 497

هيئتِ مجموعه‌سيله، بتون زمين يوزنده برلك و برابرلك، بربرينه بڭزه‌مكلك و سكّۀِ خلقتده مشابهت و تدبير و إداره‌ده مناسبت و اونلره تعلّق ايدن ايجاد فعللرى و ربّانى إسملرده موافقت و او يوز بيڭ أنواعڭ حدسز أفرادلرينى بربرى ايچنده شاشيرميه‌رق بردن إداره‌لرى گبى نقطه‌لر، او واجب الوجود صانعڭ بِالبداهه وحدتنه و أحديتنه شهادت ايدرلر.

هم ناصلكه اونلر سنڭ وجوبِ وجوديڭه و وحدتڭه شهادت ايدييورلر.. اويله ده؛ روىِ زمينده درت يوز بيڭ ملّتلردن تشكّل ايدن ذى‌حيات اوردوسنده‌كى حدسز أفرادڭ يوز بيڭلر طرزده إعاشه و إداره‌لرى؛ شاشيرميه‌رق، قاريشديرميه‌رق مكمّل ياپيلماسيله، سنڭ ربوبيتڭڭ وحدانيتده‌كى حشمتنه و بر بهارى بر چيچك قدر قولاى ايجاد ايدن قدرتڭڭ عظمتنه و هر شيئه تعلّقنه دلالت ايتدكلرى گبى، قوجه زمينڭ هر طرفنده، حدسز حيواناتنه و إنسانلره، حدسز طعاملرڭ چشيد چشيد أقسامنى إحضار ايدن رحمتڭڭ حدسز گنيشلگنه.. و او حدسز ايشلر و إنعاملر و إداره‌لر و إعاشه‌لر و إجراآتلر كمالِ إنتظامله جريانلرى و هر شى حتّى ذرّه‌لر او أمرلره و إجراآته إطاعت و مسخّريتلريله، حاكميتڭڭ حدسز وسعتنه قطعى دلالت ايتمكله برابر او آغاجلرڭ و نباتلرڭ و هر بر ياپراق و چيچك و ميوه و كوك و دال و بوداق گبى هر بريسنڭ هر بر شيئنى، هر بر ايشنى بيله‌رك، گوره‌رك، فائده‌لره، مصلحتلره، حكمتلره گوره ياپيلمقله، سنڭ علمڭڭ هر شيئه إحاطه‌سنه و حكمتڭڭ هر شيئه شمولنه پك ظاهر بر صورتده دلالت و حدسز پارمقلريله إشارت ايدرلر. و سنڭ غايت كمالده‌كى جمالِ صنعتڭه و نهايت جمالده‌كى كمالِ نعمتڭه حدسز ديللريله ثنا و مدح ايدرلر.