يوكسك حقيقتلرى إظهار ايدوب أڭ معنّد فيلسوفى ده تسليمه مجبور ايدييور. ميداندهدر، ايستهين باقهبيلير و باقسين. بو مانع، قرق بش سنه أوّل سويلهنن او سوزدن صوڭره ناصل قيريلديغنى گورسون.
أوت بعض محقّقينِ إسلاميهنڭ بو يولده تأليفاتلرى وار. بو سكزنجى دهشتلى مانعهنڭ زير و زبر اولاجغنه دائر أمارهلر گورونويور.
أوت شيمدى اولماسه ده اوتوز قرق سنه صوڭره فن و حقيقى معرفت و مدنيتڭ محاسنى، بو اوچ قوّتى تام تجهيز ايدوب، جهازاتنى ويروب او سكز مانعلرى مغلوب ايدوب طاغيتمق ايچون تحرّئِ حقيقت ميلاننى و إنصافى و محبّتِ إنسانيتى، او سكز دشمن طائفهسنڭ سكز جبههسنه گوندرمش. شيمدى اونلرى قاچيرمغه باشلامش. إن شاء اللّٰه ياريم عصر صوڭره اونلرى طارماطاغين ايدهجك.
أوت مشهوردر كه: «أڭ قطعى فضيلت اودر كه، دشمنلرى دخى او فضيلتڭ تصديقنه شهادت ايتسين.»
....
بديع الزمان؛ مثال اولارق، إسلاميتڭ حقّانيتى حقّنده تقديركار إفادهلرده بولونان «پرنس بيسمارق» ايله «مستر قارلايل»ڭ سوزلرينى نقل ايتدكدن صوڭره دييور:
ايشته آمريقا و آوروپانڭ ذكا تارلالرى مستر قارلايل و بيسمارق گبى بويله داهى محقّقلرى محصولات ويرمسنه إستنادًا بن ده بتون قناعتمله ديرم كه: آوروپا و آمريقا، إسلاميتله حاملهدر. گونڭ برنده بر إسلامى دولت طوغوراجق. ناصلكه عثمانليلر آوروپا ايله حامله اولوب بر آوروپا دولتى طوغوردى.