وانه مواصلت ايتدكدن صوڭره، عشائرى (عشيرتلرى) طولاشهرق إجتماعى، مدنى، علمى درسلرله اونلرى إرشاده چاليشمشدر. بو خصوصده، سؤال جواب حالنده، «مناظرات» إسملى بر كتاب نشر ايتمشدر.
بديع الزمانڭ بر طرفدن أهلِ سياستله، ديگر طرفدن خلق طبقهسى و عشيرتلرله محاورهسى، شبههسز كه غايت مراقآوردر. بتون بونلرده؛ بو ذاتڭ يگانه عزم و غايهسنڭ إسلاميت نورينڭ و قرآن حقيقتلرينڭ دنيايه ياييلماسى اولديغى و كنديسنڭ ده بر دلاّلِ قرآن وظيفهسنى بتون حياتنده ايفا ايتديگى گورولمكدهدر.
بديع الزمانڭ، شرقدهكى عشائرله محاوره و مناظرهلرندن بر قاچ مثال
سؤال
- دينه ضرر اولماسين، نه اولورسه اولسون؟
الجواب
- إسلاميت گونش گبيدر، اوفلهمكله سونمز. گوندوز گبيدر، گوز يوممقله گيجه اولماز. گوزينى قپايان، يالڭز كندينه گيجه ياپار. هم ده مغلوب بيچاره بر رئيسه ياخود مداهن مأمورلره وياخود منطقسز بر قسم ضابطلره إعتماد ايديليرسه و دينڭ حمايهسى اونلره بيراقيليرسه مى داها اييدر، يوقسه أفكارِ عامّۀِ ملّتڭ آرقهسندهكى حسّياتِ إسلاميهنڭ معدنى اولان و هركسڭ قلبندهكى شفقتِ ايمانيه اولان أنوارِ إلٰهينڭ لمعاتنڭ إجتماعلرندن و حميتِ إسلاميهنڭ شراراتِ نيّرانهسنڭ إمتزاجندن حاصل اولان عمودِ نورانينڭ و او سيفِ ألماسڭ حميتنه بيراقيليرسه مى داها اييدر، سز محاكمه ايديڭز.
أوت شو عمودِ نورانى، دينڭ حمايتنى، شهامتنڭ باشنه، مراقبهسنڭ گوزينه، حميتنڭ اوموزينه آلاجقدر. گورييورسڭز كه، لمعاتِ متفرّقه تلألئه باشلامش. يواش يواش إنجذاب ايله إمتزاج ايدهجكدر. فنِّ حكمتده تقرّر ايتمشدر