İçeriğe atla
شعاعلر
يدنجى شعاع · Sayfa 288

قاريشديريجى اولان قوّتلر و طبيعتلر و سببلر قاريشه‌مازلر، أللرينى اوزاتامازلر. يالڭز، مفعوليتده و قبولده و پرده‌دارلقده، أمرِ ربّانى ايله إستخدام اولونويورلر.

ايشته بو اوچ آيتڭ إشارت ايتدكلرى اوچ حقيقتڭ توحيده دلالت ايدن اوچ نكته‌سى گبى، حدسز أفعالِ ربّانيه‌نڭ حدسز جلوه‌لرى و تصرّفلرى، إتّفاقله بر تك واحدِ أحد، بر ذاتِ ذو الجلالڭ وحدتنه شهادت ايدرلر.

اوچنجى حقيقت:

موجوداتڭ و بِالخاصّه نباتات و حيواناتڭ، سرعتِ مطلقه ايچنده كثرتِ مطلقه و إنتظامِ مطلق ايله و سهولتِ مطلقه ايچنده غايت حسنِ صنعت و مهارت و إتقان و إنتظام ايله و مبذوليتِ مطلقه و إختلاطِ مطلق ايچنده غايت قيمتدارلق و تام إمتياز ايله ايجادلريدر.

أوت غايت چوقلق ايله غايت چابوقلق، هم غايت صنعتكارانه و ماهرانه و دقّت و إنتظام ايله غايت قولاى و راحتجه، هم غايت مبذوليت و قاريشيقلق ايچنده غايت قيمتلى و فارقه‌لى اولارق بولاشما‌دن و بولاشديرمادن و بولانديرمادن ياپمق، آنجق و آنجق بر تك واحد ذاتڭ اويله بر قدرتيله اولابيلير كه؛ او قدرته هيچ بر شى آغير گلمز. و او قدرته نسبةً، ييلديزلر ذرّه‌لر قدر و أڭ بيوك أڭ كوچك قدر و أفرادى حدسز بر نوع، بر تك فرد قدر و عظمتلى و محيط بر كلّ، خاص و آز بر جزء قدر و قوجه زمينڭ إحياسى و ديريلتيلمه‌سى، بر آغاج قدر و طاغ گبى بر آغاجڭ إنشاسى، طيرناق گبى بر چكردك قدر قولاى و راحتجه و سهولتلى اولمق گركدر. تا كه، گوزيمزڭ اوڭنده ياپيلان بو ايشلرى ياپابيلسين.

ايشته بو مرتبۀِ توحيدڭ و بو اوچنجى حقيقتڭ و كلمۀِ توحيدڭ بو أهمّيتلى سرّينى، يعنى أڭ بيوك بر كلّ، أڭ كوچك بر جزئى گبى اولماسى و أڭ چوق و أڭ آز فرقى بولونمامسى؛ هم بو حيرتلى حكمتنى و بو عظمتلى طلسمنى و طورِ عقلڭ