مرحمت و رشوتسز محبّت و معاونت و حيلهسز خدمت و معاشرت و رياسز إحسان و فضيلت و أنانيتسز بيوكلك و مزيت او حياتده إنكشافه باشلارلر. چوجقلره دير: «جنّت وار، هايلازلغى بيراق.» قرآن درسيله تمكين ويرر. گنجلره دير: «جهنّم وار، سرخوشلغى بيراق.» عقلى باشلرينه گتيرر. ظالمه دير: «شدّتلى عذاب وار، طوقات ييهجكسڭ.» عدالته باشنى أگديرر. إختيارلره دير: «سنڭ ألڭدن چيقمش بتون سعادتلرڭدن چوق يوكسك و دائمى بر اُخروى سعادت و تازه، باقى بر گنجلك سنى بكلهيورلر. اونلرى قزانمغه چاليش.» آغلاماسنى گولمگه چويرر. بونلره قياسًا جزئى و كلّى هر بر طائفهده حسنِ تأثيرينى گوسترر، ايشيقلانديرر. نوعِ بشرڭ حياتِ إجتماعيهسيله علاقهدار اولان إجتماعيون و أخلاقيونلرڭ قولاقلرى چينلاسين! ايشته ايمانِ آخرتڭ بيڭلر فائدهلرندن إشارت ايتديگمز بش آلتى نمونهلرينه سائرلرى قياس ايديلسه قطعى آڭلاشيلير كه؛ ايكى جهانڭ و ايكى حياتڭ مدارِ سعادتى يالڭز ايماندر.
رسالۀِ النورده يگرمى سكزنجى سوزده و باشقه رسالهلرنده، حشرڭ جسمانيتى جهتنده گلن ضعيف شبههلره قوّتلى جوابلرينه إكتفاءً بوراده يالڭز بر قيصه إشارتله ديرز كه: أسماءِ إلٰهيهنڭ أڭ جمعيتلى آيينهسى جسمانيتدهدر. و خلقتِ كائناتدهكى مقاصدِ إلٰهيهنڭ أڭ زنگينى و فعّال مركزى جسمانيتدهدر. و إحساناتِ ربّانيهنڭ أڭ چوق چشيدلرى و رنگارنكلرى جسمانيتدهدر. و بشرڭ إحتياجات ديللريله خالقنه قارشى دعالرينڭ و تشكّراتنڭ أڭ كثرتلى تخملرى ينه جسمانيتدهدر. معنويات و روحانيات عالملرينڭ أڭ متنوّع چكردكلرى ينه جسمانيتدهدر. بونلره قياسًا، يوزر كلّى حقيقتلر جسمانيتده تمركز ايتديگندن، خالقِ حكيم زمين يوزنده جسمانيتى چوغالتمق و مذكور حقيقتلره مظهر أيلهمك ايچون اويله سرعتلى و دهشتلى بر فعاليتله قافله قافله آرقهسنه موجوداته وجود گيديرر، او مشهره گوندرر. صوڭره اونلرى ترخيص ايدر، باشقهلرينى گوندرر.