إختيار و مشيئتِ إلٰهيهيى غايت قطعى إثبات ايدن بر دليلى بيان ايدرز. هم علمِ إلٰهينڭ بتون مذكور دليللرى، عينًا إرادهنڭ دخى دليليدر. چونكه هر مصنوعده علم و إرادهنڭ برابر جلوهلرى، أثرلرى گورونويور.
بو عربى فقرهنڭ قيصهجه مئالى:
يعنى، هر شى اونڭ إراده و مشيئتيله اولور. ايستديگى اولور، ايستهمديگى اولماز. هر نه ايسترسه ياپار. ايستهمزسه، هيچ بر شى اولماز. بر حجّت شودر: گورويورز كه، بو مصنوعاتڭ هر برى معيّن ذاتى، مخصوص صفتى، آيرى خصوصى ماهيتى، ممتاز فارقهلى صورتى، حدسز إمكانات و باشقه طرزلرده اولابيلير، تشويشجى إحتمالات ايچنده، نتيجهسز چوق يوللرده و سيل گبى آقان و قاريشديران و بربرينه ضد عنصرلرڭ مداخلهلرى ايچنده و سهو و إلتباسه سببيت ويرن و بربرينه بڭزهين أمثاللرى ايچنده بو قارمهقاريشيق حاللره قارشى، او هر بر مصنوعى اينجه، تام، دوزگون بر نظام آلتنه آلمق و حسّاس، جسّاس، مكمّل بر ئولچو و ميزانله هر عضوينى و جهازينى طارتمق، طاقمق و يوزينه سوسلى، دوزگون بر سيما، بر تشخّص ويرمك و بربرينه مخالف أعضالرينى بسيط، جامد، ئولو بر مادّهدن ذىحيات اولارق غايت صنعتلى ياراتمق.. مثلا إنسانى آيرى آيرى يوز جهازاتى ايله بر قطره صودن ايجاد ايتمك و قوشى پك چوق آلات و مختلف جهازلريله بر بسيط يمورطهدن إنشا ايدوب معجزاتلى صورت گيديرمك و آغاجى دال، بوداق و متنوّع أعضا و أجزاسيله بسيط، جامد «قاربون، آزوت، مولّد الماء، مولّد الحموضه»دن تركّب ايدن بر كوچك چكردكدن چيقارمق، منتظم، ميوهلى بر شكل گيديرمك، ألبته و ألبته بداهتله، شبههسز قطعيتله وجوب و ضرورت و لزوم درجهسنده إثبات ايدر كه؛ او هر بر مصنوعه بتون ذرّات و أجزاسيله و صورت و ماهيتيله بر قديرِ مطلقڭ إراده و مشيئتيله و إختيار و قصديله او مخصوص، مكمّل