كائنات بر صحيفه گبى هر آن نظرنده و بتون عالملر برر سطر گبى قلمِ قدرت و قدريله يازيلير، تازهلنير، دگيشير. بر نهايتسز ربوبيت ايچنده نهايتسز بر علم و حكمت و إحاطهلى حدسز بر رحمت و دقّت ايله بو ميليونلر عالملرى و سيّال كائناتلرى إداره ايدن بر ربّ العالمينڭ وجوبِ وجودينه و وحدتنه كلّى و جزئى شهادتلر، ذرّهلر و ذرّهلردن تركّب ايدن موجودلر عددنجه حدسز، نهايتسز شهادتلر هر آن و زمان گلييورلر. ذرّات تارلاسندن تا منظومۀِ شمسيهيه، تا صمان يولى دينيلن كهكشان دائرهسنه و بر حجيرۀِ بدندن تا زمين مخزننه، تا كائنات هيئتِ مجموعهسنه قدر عين قانون، عين ربوبيت، عين حكمت ايله برابر إداره و تربيه ايدن بر ربوبيتى تصديق و حسّ ايتمهين، بيلمهين، گورمهين بر إنسان، ألبته حدسز بر عذابه كندينى مستحق ايدر و مرحمته لياقتنى سلب ايدر.
اوچنجى كلمه:
(اَلرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ) در. بوندهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت:
أوت كائناتده حدسز رحمتڭ موجوديتى و حقيقتى، عينًا گونشڭ ضياسى گبى گورونور. و ضيانڭ گونشه قطعى شهادتى مِثللو، بو گنيش رحمت دخى، پرده آرقهسنده بر رحمٰنِ رحيمه شهادت ايدر. أوت رحمتڭ بر أهمّيتلى قسمى رزقدر كه، رحمانه رزّاق معناسى ويريلير. رزق ايسه، او درجه ظاهر بر طرزده بر رزّاقِ رحيمى گوسترر كه؛ ذرّه قدر شعورى بولونان تصديقه مجبور اولور. مثلا: بتون ذىحياتڭ، خصوصًا عاجزلرڭ و بِالخاصّه ياورولرڭ، بتون زمينده و فضاده إختيار و إقتدارلرينڭ خارجنده غايت خارقه بر طرزده هيچدن و متماثل چكردكلردن و صو قطرهلرندن و طوپراق حبّهجكلرندن يتيشديرييور. حتّى آغاجڭ باشندهكى يوواده قنادسز، ضعيف قوشجقلره آننهلرينى أمربر نفر گبى گزديرر، رزقلرينى گتيرتديرر. و آج بر آرسلانى ياوروسنه مسخّر ايدر، ألده ايتديگى بر أتى