مثالِ مصغّرهسى، بر مختصر فهرستهسى، بر مجمل خريطهسى، بر معنوى چكردگى و علمى دستورلر ايله و حكمت ميزانلرى ايله كائناتدن سوزولمش، صاغيلمش، طوپلانمش برر جامع نقطهسى و مايهلك برر قطرهسى اولديغندن، اونلردن بريسنى ايجاد ايدن ذات، هر حالده بتون كائناتى ايجاد ايدن عين ذاتدر. أوت بر قاوون چكردگنى خلق ايدن ذات، بِالبداهه قاوونى خلق ايدندر؛ اوندن باشقهسى اولاماز و اولماسى محال و إمكانسزدر.
أوت بز باقييورز، گورويورز كه: قانده هر بر ذرّه او قدر منتظم و چوق وظيفهلرى گورويور كه، ييلديزلردن گرى قالمييور. و قانده بولونان هر بر كريواتِ حمرا و بيضا، او درجه شعوركارانه جسد ايچون محافظه و إعاشه خصوصنده اويله ايشلرى گورويور كه، أڭ مكمّل أرزاق مأمورلرندن و محافظه عسكرندن داها مكمّلدر. و جسمدهكى حجيرهلرينڭ هر بريسى، او درجه منتظم معاملاته و واردات و صرفياته مظهردر كه، أڭ مكمّل بر جسددن و بر سرايدن داها مكمّل إداره ايديلير. و حيواناتڭ و نباتاتڭ هر بر فردى، يوزنده اويله بر سكّهيى و ايچنده و سينهسنده اويله بر ماكينهيى طاشييور كه، بتون حيوانلرى و نباتلرى ايجاد ايدن بر ذات، آنجق او سكّهيى او يوزده و او ماكينهيى او سينه ايچنده ياپابيلير. و ذىحياتدن هر بر نوع، او درجه زمين يوزنده منتظمًا ياييلمش و سائر نوعلره مناسبتدارانه قاريشمش كه، بتون او أنواعى بردن ايجاد، إداره، تدبير، تربيه ايتمهين و زمين يوزينى اورتن و درت يوز بيڭ نباتى و حيوانى اولان آتقى ايپلريله طوقونان غايت نقشلى و صنعتلى حياتدار بر خاليچهيى نسج و ايجاد ايدهمهين، او تك نوعى ايجاد و إداره ايدهمز. داها بونلره باشقه شيلر قياس ايديلسه آڭلاشيلير كه؛ كائنات مجموعهسى، خلق و ايجاد جهتنده تجزّى قبول ايتمز بر كلّدر و تدبير و ربوبيت جهتنده إنقسامى إمكانسز بر كلّيدر.