مادام بر صنعتڭ و أثرڭ وجودى، بداهتله او أثرى ايشلهيهنڭ فعلنه دلالت و او فعلڭ وجودى، فاعلنڭ و عنواننڭ و أثرى إنتاج ايدن صفتڭ و إسمنڭ وجودلرينه دلالت ايدر. ألبته بر أثرڭ كمالى و جمالى دخى فعلڭ كندينه مخصوص كمال و جمالنه، او ده إسمڭ كندينه مناسب موافق گوزللگنه، او دخى ذاتڭ و حقيقتڭ (فقط ذاته و حقيقته لايق و موافق) كمالنه و جمالنه علم اليقين ايله و بداهتله دلالت ايدر.
عينًا اويله ده: بو أثرلر پردهسى آلتندهكى فعاليتِ دائمه فاعلسز اولماسى محال اولديغى گبى، بو مصنوعات اوستنده جلوهلرى و نقشلرى گوز ايله گورونن إسملر دخى مسمّاسز هيچ بر جهتله ممكن اولماديغى و مشاهده درجهسنده حسّ ايديلن قدرت، إراده گبى صفتلر دخى موصوفسز اولماسى محال اولديغندن، شو كائناتده بتون أثرلر، مخلوقلر، مصنوعلر حدسز وجودلريله، خالق و صانع و فاعللرينڭ وجودِ أفعالنه و أسماسنڭ وجودينه و أوصافنڭ وجودينه و شئوناتِ ذاتيهسنڭ وجودينه و ذاتِ أقدسنڭ وجوبِ وجودينه قطعى بر صورتده دلالت ايتدكلرى گبى، او مصنوعاتڭ عمومنده گورونن مختلف كمالات و آيرى آيرى جماللر و چشيد چشيد گوزللكلر، صانعِ ذو الجلالده اولان فعللرڭ و إسملرڭ و صفتلرڭ و شأنلرڭ و ذاتنڭ كنديلرينه مخصوص مناسب و لايق و واجبيتنه و قدسيتنه موافق اولارق حدسز كمالاتلرينه و نهايتسز جماللرينه و آيرى آيرى و عموم كائناتڭ فوقنده گوزللكلرينه غايت صريح شهادت و غايت قطعى دلالت ايدرلر.
ايكنجى برهانڭ بش نقطهسى وار:
برنجى نقطه:
مشربلرنده، مسلكلرنده بربرندن آيرى و اوزاق اولان بتون أهلِ حقيقتڭ رئيسلرى، ذوق و كشفه إستناد ايدهرك إجماع ايله، إتّفاق ايله ايمان ايدوب حكم ايدييورلر كه؛ بتون موجوداتدهكى حسن و جمال، بر ذاتِ واجب