خارقهلرينه و بلكه داها ايلريسنه إشارت و رمز واردر. دنيوى و اُخروى سعادتِ بشره لازم اولان هر شى، دگرى نسبتنده ايچنده بولونور. فقط نيچون قرآن، اونلرى صراحتله ذكر ايتمييور؟ تا، معنّد كافرلر دخى تصديقه مجبور اولسونلر، قلبمز ده راحت اولسون؟
الجواب:
دين بر إمتحاندر. تكليفِ إلٰهى بر تجربهدر. تا، أرواحِ عاليه ايله أرواحِ سافله، مسابقه ميداننده بربرندن آيريلسين. ناصلكه بر معدنه آتش ويريلييور؛ تا ألماسله كومور، آلتونله طوپراق بربرندن آيريلسين. اويله ده بو دارِ إمتحانده اولان تكليفاتِ إلٰهيه بر إبتلادر و بر مسابقهيه سَوقدر كه؛ إستعدادِ بشر معدننده اولان جواهرِ عاليه ايله موادِّ سفليه، بربرندن تفريق ايديلسين... مادام قرآن، بو دارِ إمتحانده بر تجربه صورتنده، بر مسابقه ميداننده بشرڭ تكمّلى ايچون نازل اولمشدر. ألبته شو دنيوى و هركسه گورونهجك امورِ غيبيۀِ إستقباليهيه يالڭز إشارت ايدهجك و حجّتنى إثبات ايدهجك درجهده عقله قپو آچاجق. أگر صراحةً ذكر ايتسه، سرِّ تكليف بوزولور. عادتا گوك يوزندهكى ييلديزلرله واضحًا (لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ) يازمق مِثللو بر بداهته گيرهجك. او زمان هركس ايستر ايستهمز تصديق ايدهجك. مسابقه اولماز، إمتحان فوت اولور. كومور گبى بر روح ايله ألماس گبى بر روح (حاشيه) برابر قالاجقلر...
الحاصل: قرآنِ حكيم، حكيمدر. هر شيئه، قيمتى نسبتنده بر مقام ويرر. ايشته قرآن، بيڭ اوچيوز سنه أوّل، إستقبالڭ ظلماتنده مستتر و غيبى اولان ثمرات و ترقّياتِ إنسانيهيى گورويور و گورديگمزدن و گورهجگمزدن داها گوزل بر صورتده گوسترر.
___
(حاشيه): أبو جهلِ لعين ايله أبو بكرِ صدّيق مساوى گورونهجك. سرِّ تكليف ضايع اولاجق.