ايتمسيله فن و صنعتِ بشريهنڭ نهايت حدودينى چيزييور. أڭ ايلرى غاياتنه پارمق باصييور. أڭ نهايت هدفلرينى تعيين ايدييور. بشرڭ آرقهسنه دستِ تشويقى ووروب او غايهيه سَوق ايدييور. زمانِ ماضى، زمانِ مستقبل تخملرينڭ مخزنى و شئوناتنڭ آيينهسى اولديغى گبى؛ مستقبل دخى ماضينڭ تارلاسى و أحوالنڭ آيينهسيدر. شيمدى مثال اولارق او چوق واسع منبعدن يالڭز بر قاچ نمونهلرينى بيان ايدهجگز:
مثلا: حضرتِ سليمان عليه السلامڭ بر معجزهسى اولارق تسخيرِ هوايى بيان ايدن:
﴿وَلِسُلَيْمٰنَ الرّٖيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ﴾
آيتى؛ «حضرتِ سليمان، بر گونده هواده طيران ايله ايكى آيلق بر مسافهيى قطع ايتمشدر» دير. ايشته بونده إشارت ايدييور كه: بشره يول آچيقدر كه، هواده بويله بر مسافهيى قطع ايتسين. اويله ايسه أى بشر! مادام سڭا يول آچيقدر. بو مرتبهيه يتيش و ياناش. جنابِ حق، شو آيتڭ لسانيله معنًا دييور: «أى إنسان! بر عبدم، هواءِ نفسنى ترك ايتديگى ايچون هوايه بينديردم. سز ده نفسڭ تنبللگنى بيراقوب بعض قوانينِ عادتمدن گوزلجه إستفاده ايتسهڭز، سز ده بينهبيليرسڭز.»
هم حضرتِ موسى عليه السلامڭ بر معجزهسنى بيان ايدن:
﴿فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا…اِلٰى اٰخِر﴾
بو آيت إشارت ايدييور كه: زمين تحتنده گيزلى اولان رحمت خزينهلرندن، بسيط آلَتلرله إستفاده ايديلهبيلير. حتّى طاش گبى بر سرت يرده، بر عصا ايله آبِ حيات جلب ايديلهبيلير. ايشته شو آيت، بو معنا ايله بشره دير كه: «رحمتڭ أڭ لطيف فيضى اولان آبِ حياتى، بر عصا ايله بولابيليرسڭز. اويله ايسه هايدى چاليش بول!» جنابِ حق شو آيتڭ لسانِ رمزيله معنًا دييور كه: «أى إنسان! مادام بڭا إعتماد ايدن بر عبديمڭ ألنه اويله بر عصا ويرييورم كه: هر ايستديگى يرده آبِ حياتى