قلب، سرّ، روح، عقل گبى لطائف و نفس و هوا و قوّۀِ شهويه و قوّۀِ غضبيه گبى شيلردر. هر بر إنسانده هر بر لطيفهنڭ آيرى آيرى وظيفۀِ عبوديتلرى وار. آيرى آيرى لذّتلرى، ألملرى وار. نفس و هوا، قوّۀِ شهويه و غضبيه، بر قپوجى و ايت حكمندهدرلر. ايشته او يوكسك لطائفى، نفس و هوايه مسخّر ايتمك و وظيفۀِ أصليهلرينى اونوتديرمق، ألبته سقوطدر، ترقّى دگلدر. سائر جهتلرى سن تعبير ايدهبيليرسڭ.
اوچنجى نكته:
إنسان، فعل و عمل جهتنده و سعىِ مادّى إعتباريله ضعيف بر حيواندر، عاجز بر مخلوقدر. اونڭ او جهتدهكى دائرۀِ تصرّفاتى و مالكيتى او قدر طاردر كه؛ ألنى اوزاتسه اوڭا يتيشهبيلير. حتّى، إنسانڭ ألنه ديزگيننى ويرن حيواناتِ أهليه، إنسانڭ ضعف و عجز و تنبللگندن برر حصّه آلمشلردر كه؛ يبانى أمثاللرينه قياس ايديلدكلرى وقت، عظيم فرق گورونور (أهلى كچى و اوكوز، يبانى كچى و اوكوز گبى). فقط او إنسان، إنفعال و قبول و دعا و سؤال جهتنده، شو دنيا خاننده عزيز بر يولجيدر. و اويله بر كريمه مسافر اولمش كه نهايتسز رحمت خزينهلرينى اوڭا آچمش. و حدسز بديع مصنوعاتنى و خدمتكارلرينى اوڭا مسخّر ايتمش. و او مسافرڭ تنزّهنه و تماشاسنه و إستفادهسنه اويله بيوك بر دائره آچوب مهيّا ايتمشدر كه؛ او دائرهنڭ نصفِ قطرى (يعنى مركزدن محيط خطّنه قدر) گوزڭ كسديگى مقدار، بلكه خيالڭ گيتديگى يره قدر گنيشدر و اوزوندر.
ايشته أگر إنسان، أنانيتنه إستناد ايدوب حياتِ دنيويهيى غايۀِ خيال ايدهرك دردِ معيشت ايچنده موقّت بعض لذّتلر ايچون چاليشسه، غايت طار بر دائره ايچنده بوغولور گيدر. اوڭا ويريلن بتون جهازات و آلات و لطائف، اوندن شكايت ايدهرك حشرده اونڭ عليهنده شهادت ايدهجكلردر و دعواجى اولاجقلردر. أگر كندينى مسافر بيلسه، مسافر اولديغى ذاتِ كريمڭ إذنى