طانيمامقدهدر. چونكه اونى طانيسهق، بتون بو سراى، بو عالم بر تك شى گبى قولاى گلير، راحت اولور؛ بو اورتهدهكى اوجوزلق و مبذوليته مدار اولور. أگر طانيمازسهق و او اولمازسه، او وقت هر بر شى، بتون بو سراى قدر مشكلاتلى اولور. چونكه هر شى، بو سراى قدر صنعتليدر. او وقت نه اوجوزلق و نه ده مبذوليت قالير. بلكه بو گورديگمز شيلرڭ بريسى، دگل ألمزه، هيچ كيمسهنڭ ألنه گچمزدى. سن، يالڭز شو ايپه طاقيلان طاتلى قونسروه قوطوسنه باق. (حاشيه ١٦) أگر اونڭ گيزلى مطبخۀِ معجزنماسندن چيقماسه ايدى، شيمدى قرق پاره ايله آلديغمز حالده، يوز ليرايه آلامازدق.
أوت بتون إستبعاد، مشكلات، صعوبت، هلاكت بلكه محاليت، اونى طانيمامقدهدر. چونكه ناصل بر آغاجه بر كوكده، بر قانونله، بر مركزده حيات ويريلييور. بيڭلر ميوهلرڭ تشكّلى، بر ميوه گبى سهولت پيدا ايدر. أگر او آغاجڭ ميوهلرى، آيرى آيرى مركزه و كوكه، آيرى آيرى قانونله ربط ايديلسه، هر بر ميوه بتون آغاج قدر مشكلاتلى اولور. هم ناصل بتون اوردونڭ تجهيزاتى بر مركزده، بر قانونده، بر فابريقهدن چيقسه؛ كميتجه بر نفرڭ تجهيزاتى قدر قولايلاشير. أگر هر بر نفرڭ آيرى آيرى يرلرده تجهيزاتى ياپيلسه، آلينسه؛ هر بر نفرڭ تجهيزاتى ايچون، بتون اوردونڭ تجهيزاتنه لازم فابريقهلر بولونماسى لازمدر.
عينًا بو ايكى مثال گبى: شو منتظم سرايده، شو مكمّل شهرده، شو مترقّى مملكتده، شو محتشم عالمده، بتون بو شيلرڭ ايجادى بر تك ذاته ويريلديگى وقت او قدر قولاى اولور، او قدر خفّت پيدا ايدر كه؛ گورديگمز نهايتسز اوجوزلغه و مبذوليته و سخاوته سببيت ويرر. يوقسه هر شى او قدر بهالى، او قدر مشكلاتلى اولاجق كه، دنيا ويريلسه بريسى ألده ايديلهمز.
___
(حاشيه ١٦): قونسروه قوطوسى؛ قدرت قونسروهلرى اولان قاوون، قارپوز، نار، سوت قوطوسى هندستان جويزى گبى رحمت هديهلرينه إشارتدر.