او كوچوجك متحرّك ماكينهلرده بولونويور. هيچ ممكن ميدر كه، بو سرايڭ اوستهسندن باشقه بريسى گلوب، بو عجيب سرايى كوچك بر ماكينهده درج ايتسين؟ هم هيچ ممكن ميدر كه، بر قوطو قدر بر ماكينه بتون بر عالمى ايچنه آلديغى حالده، تصادفى وياخود عبث بر ايش ايچنده بولونسون؟ ديمك بتون گوزڭ گورديگى نه قدر آنتيقه ماكينهلر وار، او گيزلى ذاتڭ برر سكّهسى حكمندهدرلر. بلكه برر دلاّل، برر إعلاننامه حكمندهدرلر. لسانِ حاللريله ديرلر كه: «بز اويله بر ذاتڭ صنعتىيز كه؛ بتون بو عالممزى، بزى ياپديغى و سهولتله ايجاد ايتديگى گبى قولايلقله ياپابيلير بر ذاتدر.»
دردنجى برهان
أى معنّد آرقداش! گل، سڭا داها عجيبنى گوسترهجگم. باق، بو مملكتده بتون بو ايشلر، بو شيلر دگيشدى، دگيشييور، بر حالتده طورمييور. دقّت ايت كه، بو گورديگمز جامد جسملر، حسسز قوطولر؛ برر حاكمِ مطلق صورتنى آلديلر؛ عادتا هر بر شى، بتون أشيايه حكم ايدييور. ايشته بو يانمزدهكى بو ماكينهيه باق؛ (حاشيه ٦) گويا أمر ايدييور. ايشته اونڭ تزييناتنه و ايشلهمسنه لازم لوازمات و مادّهلر، اوزاق يرلردن قوشوب گلييورلر. ايشته اورايه باق: او شعورسز جسم (حاشيه ٧) گويا بر إشارت ايدييور، أڭ بيوك بر جسمى، كندينه خدمتكار
___
(حاشيه ٦): ماكينه، ميوهدار آغاجلره إشارتدر. چونكه يوزر تزگاهلرى، فابريقهلرى اينجهجك داللرنده طاشييور گبى؛ حيرتنما ياپراقلرى، چيچكلرى، ميوهلرى طوقويور، سوسلنديرييور، پيشيرييور، بزلره اوزاتييور. حالبوكه چام و قطران گبى محتشم آغاجلر، قورو بر طاشده تزگاهنى آتمش، چاليشوب طورويورلر.
(حاشيه ٧): حبوباته، تخملره، سينكلرڭ تخمجقلرينه إشارتدر. مثلا بر سينك بر قره آغاجڭ ياپراغنده يمورطهسنى بيراقير. بردن او قوجه قره آغاج، ياپراقلرينى او يمورطهلره بر رحمِ مادر، بر بشيك، بال گبى بر غدا ايله طولو بر مخزنه چويرييور. عادتا او ميوهسز آغاج، او صورتده ذىروح ميوهلر ويرييور.