إفاده ايتديگى عظيم معنا و بيوك حقيقت، قاصر الفهم اولانلرجه و دقّتسزلكله مبالغهلى بر بلاغت ايچون محال بر صورت ظن ايديلييور. حاشا! مبالغه دگل، محال بر صورت دگل، عينِ حقيقت بر بلاغت و ممكن و واقع بر صورتدهدر.
او صورتڭ بر وجهى شودر كه؛ يعنى، قرآندن ترشّح ايتمهين و قرآنڭ مالى اولميان إنس و جنّڭ بتون گوزل سوزلرى طوپلانسه، قرآنى تنظير ايدهمز، ديمكدر. هم ايدهمهمش كه، گوستريلميور. ايكنجى وجه شودر كه: جنّ و إنسڭ حتّى شيطانلرڭ نتيجۀِ أفكارلرى و مُحَصَّلۀِ مساعيلرى اولان مدنيت و حكمتِ فلسفه و أدبياتِ أجنبيه، قرآنڭ أحكام و حكمت و بلاغتنه قارشى عاجز دركهسندهدرلر، ديمكدر. ناصل ده نمونهسنى گوستردك.
اوچنجى جلوه:
قرآنِ حكيم، هر عصردهكى طبقاتِ بشرڭ هر بر طبقهسنه گويا طوغريدن طوغرىيه او طبقهيه خصوصى متوجّهدر، خطاب ايدييور. أوت بتون بنى آدمه بتون طبقاتيله أڭ يوكسك و أڭ دقيق علم اولان ايمانه و أڭ گنيش و نورانى فن اولان معرفت اللّٰهه و أڭ أهمّيتلى و متنوّع معارف اولان أحكامِ إسلاميهيه دعوت ايدن، درس ويرن قرآن ايسه، هر نوعه، هر طائفهيه موافق گلهجك بر درس ويرمك ألزمدر. حالبوكه درس بردر، آيرى آيرى دگل. اويله ايسه، عين درسده طبقات بولونمق لازمدر. درجاته گوره هر برى، قرآنڭ پردهلرندن بر پردهدن حصّۀِ درسنى آلير. شو حقيقتڭ چوق نمونهلرينى ذكر ايتمشز. اونلره مراجعت ايديلهبيلير. يالڭز بوراده بر ايكى جزئنڭ، هم يالڭز بر ايكى طبقهسنڭ حصّۀِ فهمنه إشارت ايدرز:
مثلا:
(لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ۞ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا اَحَدٌ) كثرتلى طبقه اولان عوام طبقهسنڭ شوندن حصّۀِ فهمى: «جنابِ حق، پدر و ولددن و أقراندن