يوق مى كه، كندى أعضاڭزى كندى ديشڭزله ديوانه گبى ايصيرييورسڭز؟ آلتنجيسى: (مَيْتًا) كلاميله دير: وجدانڭز نره‌ده؟ فطرتڭز بوزولمش مى كه، أڭ محترم بر حالده بر قارداشنه قارشى، أتنى ييمك گبى أڭ مستكره بر ايش ياپيلييور؟ ديمك ذمّ و غيبت، عقلًا، قلبًا و إنسانيةً و وجدانًا و فطرةً و عصبيةً و ملّيةً مذمومدر. ايشته باق! ناصلكه شو آيت، ايجازكارانه آلتى مرتبه ذمّى ذمّ ايتمكله إعجازكارانه آلتى درجه او جُرمدن زجر ايدر.

مقامِ إثباتده بيڭلر مثاللرندن مثلا:

﴿فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثَارِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِى الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا

اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِى الْمَوْتٰى وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ قَدٖيرٌ﴾

ده حشرى إثبات و إستبعادى إزاله ايچون اويله بر طرزده بيان ايدر كه، فوقنده إثبات اولاماز. شويله كه: اوننجى سوزڭ طوقوزنجى حقيقتنده، يگرمى ايكنجى سوزڭ آلتنجى لمعه‌سنده إثبات و ايضاح ايديلديگى گبى؛ هر بهار موسمنده إحياىِ أرض كيفيتنده اوچ يوز بيڭ طرزده حشرڭ نمونه‌لرينى نهايت درجه‌ده گرفت، بربرينه قاريشديرديغى حالده نهايت درجه‌ده إنتظام و تمييز ايله نظرِ بشره گوسترييور كه؛ بونلرى بويله ياپان ذاته، حشر و قيامت آغير اولاماز، دير. هم زمينڭ صحيفه‌سنده يوز بيڭلر أنواعى، برابر بربرى ايچنده قلمِ قدرتيله خطاسز، قصورسز يازمق؛ بر تك واحدِ أحدڭ سكّه‌سى اولديغندن، شو آيتله گونش گبى وحدانيتى إثبات ايتمكله برابر، گونشڭ طلوع و غروبى گبى قولاى و قطعى، قيامت و حشرى گوسترر. ايشته (كَيْفَ) لفظنده‌كى كيفيت نقطه‌سنده شو حقيقتى گوسترديگى گبى، چوق سوره‌لرده تفصيل ايله ذكر ايدر.

مثلا: سورۀِ (قٓ وَ الْقُرْاٰنِ الْمَجِيدِ) ده اويله پارلاق و گوزل و شيرين و يوكسك بر بيانله حشرى إثبات ايدر كه، بهارڭ گلمسى گبى قطعى بر صورتده