İçeriğe atla
سوزلر
يگرمى بشنجى سوز · Sayfa 502

مهمّى خرما آغاجى اولان صحرانشينلرڭ نظرنده نه قدر مناسب، گوزل، لطيف، علوى بر اُسلوبِ إفاده اولديغنى ذوقڭ وارسه آڭلارسڭ.

مثلا: اون طوقوزنجى سوزڭ آخرنده إثبات ايديلديگى گبى، (وَالشَّمْسُ تَجْرٖى لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا) ده‌كى (تَجْرٖى) كلمه‌سى شويله بر اُسلوبِ عالى‌يه پنجره آچار. شويله كه: (تَجْرٖى) لفظيله يعنى: «گونش دونر» تعبيريله قيش و ياز، گيجه و گوندوزڭ دوراننده‌كى منتظم تصرّفاتِ قدرتِ إلٰهيه‌يى إخطار ايله صانعڭ عظمتنى إفهام ايدر. و او موسملرڭ صحيفه‌لرنده قلمِ قدرتڭ يازديغى مكتوباتِ صمدانيه‌يه نظرى چويرر، خالقِ ذو الجلالڭ حكمتنى إعلام ايدر.

(وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِرَاجًا) يعنى، لامبا تعبيريله شويله بر اسلوبه پنجره آچار كه: شو عالم بر سراى و ايچنده اولان أشيا ايسه إنسانه و ذى‌حياته إحضار ايديلمش مزيّنات و مطعومات و لوازمات اولديغنى و گونش دخى مسخّر بر مومدار اولديغنى إخطار ايله، صانعڭ حشمتنى و خالقڭ إحساننى إفهام ايده‌رك توحيده بر دليل گوسترر كه؛ مشركلرڭ أڭ مهمّ، أڭ پارلاق معبود ظن ايتدكلرى گونش، مسخّر بر لامبا، جامد بر مخلوقدر. ديمك (سِرَاج) تعبيرنده خالقڭ عظمتِ ربوبيتنده‌كى رحمتنى إخطار ايدر. رحمتڭ وسعتنده‌كى إحساننى إفهام ايدر. و او إفهامده سلطنتنڭ حشمتنده‌كى كرمنى إحساس ايدر. و بو إحساسده وحدانيتى إعلام ايدر و معنًا دير: «جامد بر سراجِ مسخّر هيچ بر جهتده عبادته لايق اولاماز

هم جريان (تَجْرٖى) تعبيرنده گيجه گوندوزڭ، قيش و يازڭ دونمه‌لرنده‌كى تصرّفاتِ منتظمۀِ عجيبه‌يى إخطار ايدر و او إخطارده، ربوبيتنده منفرد بر صانعڭ عظمتِ قدرتنى إفهام ايدر. ديمك شمس و قمر نقطه‌لرندن بشرڭ ذهننى گيجه و