بشنجى ميوه:
إنسان كائناتڭ قيمتدار بر ميوهسى و صانعِ كائناتڭ نازدار سَوْگيليسى اولديغى، معراج ايله آڭلاشيلمش و او ميوهيى جنّ و إنسه گتيرمشدر. كوچك بر مخلوق، ضعيف بر حيوان و عاجز بر ذىشعور اولان إنسانى، او ميوه ايله او قدر يوكسك بر مقامه چيقارير كه: كائناتڭ بتون موجوداتى اوستنده بر مقامِ فخر ويرييور. و اويله بر سَوينج و سرورِ مسعوديتكارانه ويرييور كه، تصوير ايديلمز. چونكه عادى بر نفره دينلسه: «سن مشير اولدڭ.» نه قدر ممنون اولور. حالبوكه فانى، عاجز بر حيوانِ ناطق، زوال و فراق سيللهسنى دائما يين بيچاره إنسانه، بردن أبدى، باقى بر جنّتده، رحيم و كريم بر رحمانڭ رحمتنده و خيال سرعتنده، روحڭ وسعتنده، عقلڭ جولاننده، قلبڭ بتون آرزولرنده، ملك و ملكوتنده تنزّهه، سيرانه و جولانه موفّق اولديغڭ گبى، سعادتِ أبديهده رؤيتِ جمالنه ده موفّق اولورسڭ دينلديگى وقت، إنسانيتى سقوط ايتمهمش بر إنسان، نه قدر درين و جدّى بر سَوينج و سرورى قلبنده حسّ ايدهجگنى تخيّل ايدهبيليرسڭ.
شيمدى، مقامِ إستماعده اولان ذاته ديرز كه: إلحاد گوملگنى ييرت، آت. مؤمن قولاغنى گچير و مسلم گوزلرينى طاق. سڭا ايكى كوچك تمثيل ايله بر ايكى ميوهنڭ درجۀِ قيمتنى گوسترهجگز.
مثلا: سنڭ ايله بز برابر بر مملكتده بولونيورز. گورويورز كه؛ هر شى بزه و بربرينه دشمن و بزه يابانجى.. هر طرف مدهش جنازهلرله طولو.. ايشيديلن سسلر يتيملرڭ آغلاييشى، مظلوملرڭ واويلاسيدر. ايشته بز، شويله بر وضعيتده اولديغمز وقتده؛ برى گيتسه، او مملكتڭ پادشاهندن بر مژده گتيرسه، او مژده ايله، بزه يابانجى اولانلر أحباب شكلنه گيرسه.. دشمن گورديگمز كيمسهلر، قارداشلر صورتنه دونسه.. او مدهش جنازهلر، خشوع و خضوعده، ذكر و تسبيحده برر عبادتكار شكلنده گورونسه.. او يتيمانه آغلاييشلر، ثناكارانه «ياشاسين»لر حكمنه گيرسه.. و او ئولوملر و او صويمقلر، غاراتلر ترخيصات صورتنه دونسه..