ديوانهلك هذيانيدر. چونكه او وقت بر تك گونشى إنكار و قبول ايتمهمكله؛ قطرات صاييسنجه، قبارجقلر مقدارنجه، پارچهلر عددنجه، حقيقى و بِالأصاله گونشجكلرى قبول ايتمك لازم گلييور. هر ذرّهجكده (كه آنجق بر ذرّه صيقيشهبيلديگى حالده) قوجه بر گونشڭ حقيقتنى ايچنده قبول ايتمك لازم گلديگى گبى، عينًا اويله ده: شو صيراوارى ايچنده هر زمان حكمتله دگيشن و دوزگونلك ايچنده هر وقت تازهلهنن شو منتظم كائناتى گوروب، خالقِ ذو الجلالى أوصافِ كماليله تصديق ايتمهمك، اوندن داها برباد بر ضلالت ديوانهلگيدر، بر مجنونلق هذيانيدر. زيرا هر شيده، حتّى هر بر ذرّهده بر الوهيتِ مطلقه قبول ايتمك لازمدر. چونكه مثلا هوانڭ هر بر ذرّهسى؛ هر بر چيچك ايله هر بر ميوهيه، هر بر ياپراغه گيرر و ايشلهيهبيلير. ايشته شو ذرّه، أگر مأمور اولمازسه، بتون گيرهبيلديگى و ايشلديگى مصنوعلرڭ طرزِ تشكيلاتنى و صورتلرينى و هيئتلرينى بيلمك لازمدر، تا ايچنده ايشلهيهبيلسين. ديمك محيط بر علم و قدرته مالك اولمالى كه، بويله ياپسين.
مثلا، طوپراقده هر بر ذرّهسى قابلدر كه، مختلف بتون تخملر و چكردكلره مدار و منشأ اولسون. أگر مأمور اولمازسه، لازم گلييور كه: اوتلر و آغاجلر عددنجه معنوى جهازات و ماكينهلرى تضمّن ايتسين. وياخود اونلرڭ بتون طرزِ تشكيلاتنى بيلير، ياپار، بتون اونلره گيديريلن صورتلرى طانير، ديكهبيلير بر صنعت و قدرت ويرمك لازم گلير. داها سائر موجوداتى ده قياس ايت. تا آڭلايهجقسڭ كه: هر شيده آشكاره، وحدانيتڭ چوق دليللرى وار. أوت بر شيدن هر شيئى ياپمق و هر شيئى بر تك شى ياپمق، هر شيئڭ خالقنه خاص بر ايشدر. (وَاِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ) فرمانِ ذىشاننه دقّت ايت. ديمك واحدِ أحدى قبول ايتمهمك ايله، موجودات عددنجه إلٰهلرى قبول ايتمك لازم گلير.