ايديلير. و لزوملى بر خيرى ياپمامق، شر اولماسى حيثيتيله، او خيرلر عددنجه شرلر ياپيلير. تا بر تك شر گلمسين گبى؛ غايت چركين و خلافِ حكمت و خلافِ حقيقت بر قصوردر. قدرت و حكمت و حقيقت قصوردن منزّهدرلر.
مادام بر قسم خطالر، عنصرلرى و أرضى حدّته گتيرهجك درجهده بر شموللى عصياندر و چوق مخلوقاتڭ حقوقنه بر تحقيرلى تجاوزدر. ألبته او جنايتڭ فوق العاده چركينلگنى گوسترمك ايچون، قوجه بر عنصره، كلّى وظيفهسى ايچنده «اونلرى تربيه ايت» دييه أمر ويريلمسى عينِ حكمتدر و عدالتدر و مظلوملره عينِ رحمتدر.
آلتنجى سؤال: زلزله، كُرۀِ أرضڭ ايچنده إنقلاباتِ معدنيهنڭ نتيجهسى اولديغنى أهلِ غفلت إشاعه ايدوب، عادتا تصادفى و طبيعى و مقصدسز بر حادثه نظريله باقارلر. بو حادثهنڭ معنوى أسبابنى و نتيجهلرينى گورمييورلر؛ تا كه إنتباهه گلسينلر. بونلرڭ إستناد ايتديگى مادّهنڭ بر حقيقتى وار ميدر؟
الجواب: ضلالتدن باشقه هيچ بر حقيقتى يوقدر. چونكه هر سنه أللى ميليوندن زياده منقّش، منتظم گوملكلرى گيهن و دگيشديرن كُرۀِ أرضڭ اوستنده بيڭلر أنواعڭ بر تك نوعى اولان، مثلا سينك طائفهسندن حدسز أفرادندن بر تك فردڭ يوزر أعضاسندن بر تك عضوى اولان قنادينڭ قصد و إراده و مشيئت و حكمت جلوهسنه مظهريتى و اوڭا لاقيد قالمامسى و باشى بوش بيراقمامسى گوسترييور كه، دگل حدسز ذىشعورڭ بشيگى و آناسى و مرجعى و حاميسى اولان قوجه كُرۀِ أرضڭ أهمّيتلى أفعال و أحوالى بلكه هيچ بر شيئى، (جزئى اولسون كلّى اولسون) إراده و إختيار و قصدِ إلٰهى خارجنده اولماز. فقط قديرِ مطلق حكمتنڭ مقتضاسيله ظاهر أسبابى تصرّفاتنه پرده ايدييور. زلزلهيى إراده ايتديگى وقت، بعضًا ده بر معدنى حركته أمر ايدوب، آتشلنديرييور. هايدى معدنى