حقائقآشنا بر خطاب، بتون بنى آدمه، بلكه جنّ و إنسه و مَلگه، بلكه بتون موجوداته قارشى بر خطبۀِ أزليهيى تبليغ ايدييور. سرِّ خلقتِ عالم اولان معمّاءِ عجيبانهسنى حلّ و شرح ايدوب و سرِّ كائنات اولان طلسمِ مغلقنى فتح و كشف ايدهرك، بتون موجوداتدن صوريلان، بتون عقولى حيرت ايچنده مشغول ايدن اوچ مشكل و مدهش سؤالِ عظيم اولان «نهجيسڭ؟ نرهدن گلييورسڭ؟ نرهيه گيدييورسڭ؟» سؤاللرينه مقنع، مقبول جواب ويرر.
دردنجى رشحه:
باق! اويله بر ضياىِ حقيقت نشر ايدر كه: أگر اونڭ او نورانى دائرۀِ حقيقتِ إرشادندن خارج بر صورتده كائناته باقسهڭ؛ ألبته كائناتڭ شكلنى بر ماتمخانۀِ عمومى حكمنده و موجوداتى بربرينه أجنبى، بلكه دشمن و جامداتى دهشتلى جنازهلر و بتون ذوى الحياتى زوال و فراقڭ سيللهسيله آغلايان يتيملر حكمنده گورورسڭ. شيمدى باق: اونڭ نشر ايتديگى نور ايله او ماتمخانۀِ عمومى، شوق و جذبه ايچنده بر ذكرخانهيه إنقلاب ايتدى. او أجنبى، دشمن موجودات، برر دوست و قارداش شكلنه گيردى. او جامداتِ ميّتۀِ صامته؛ برر مونس مأمور، برر مسخّر خدمتكار وضعيتنى آلدى و او آغلاييجى و شكوا ايديجى كيمسهسز يتيملر، برر تسبيح ايچنده ذاكر ويا وظيفه پايدوسندن شاكر صورتنه گيردى.
بشنجى رشحه:
هم او نور ايله؛ كائناتدهكى حركات، تنوّعات، تبدّلات، تغيّرات معناسزلقدن و عبثيتدن و تصادف اويونجقلغندن چيقوب برر مكتوباتِ ربّانيه، برر صحيفۀِ آياتِ تكوينيه، برر مراياىِ أسماءِ إلٰهيه و عالم دخى بر كتابِ حكمتِ صمدانيه مرتبهسنه چيقديلر. هم إنسانى بتون حيواناتڭ مادوننه دوشورن حدسز ضعف و عجزى، فقر و إحتياجاتى و بتون حيوانلردن داها بدبخت ايدن،