يگرمى برنجى پنجره
﴿وَالشَّمْسُ تَجْرٖى لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا ذٰلِكَ تَقْدٖيرُ الْعَزٖيزِ الْعَلٖيمِ﴾
شو كائناتڭ لامباسى اولان گونش، كائنات صانعنڭ وجودينه و وحدانيتنه گونش گبى پارلاق و نورانى بر پنجرهدر. أوت، منظومۀِ شمسيه دينلن كرهمزله برابر اون ايكى سيّاره؛ جِرملرى كوچكلك بيوكلك إعتباريله پك چوق مختلف و موقعلرى اوزاقلق ياقينلق نقطهسنده پك چوق متفاوت و سرعتِ حركتلرى چوق متنوّع اولديغى حالده كمالِ إنتظام و حكمت ايله و كمالِ ميزان ايله و بر ثانيه قدر شاشيرميهرق حركتلرى و دورانلرى و گونش ايله، جاذبه قانونى تعبير ايديلن بر قانونِ إلٰهى ايله باغلانمهلرى، يعنى اونلر إماملرينه إقتدالرى؛ بيوك بر مقياسده بر عظمتِ قدرتِ إلٰهيهيى و وحدانيتِ ربّانيهيى گوسترر. چونكه او جامد جِرملرى، او شعورسز بيوك كتلهلرى، نهايت درجهده إنتظام و ميزانِ حكمت ايچنده مختلف شكللرده و مختلف مسافهلرده و مختلف حركتلرده دونديرمك، إستخدام ايتمك، نه درجه بر قدرتى و بر حكمتى إثبات ايتديگنى قياس ايت. بو بيوك و آغير ايشه ذرّه مقدار تصادف قاريشسه، اويله بر پاطلاييش ويرهجك كه، كائناتى طاغيدهجق. چونكه بر دقيقه، تصادف بريسنى توقيف ايتسه، محورندن چيقماسنه سببيت ويرر، باشقهلرى ايله مصادمه ايتمسنه يول آچار. كُرۀِ أرضدن بيڭ دفعه بيوك جِرملرله مصادمهنڭ نه درجه دهشتلى اولديغنى قياس ايدهبيليرسڭ.
منظومۀِ شمسيهنڭ يعنى شمسڭ مأموملرى و ميوهلرى اولان اون ايكى سيّارهنڭ عجائبنى علمِ محيطِ إلٰهىيه حواله ايدوب، يالڭز گوزيمزڭ اوڭنده